II CSK 509/14

Sygn. akt II CSK 509/14 POSTANOWIENIE Dnia 24 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa Miasta Ł. przeciwko T. [..] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 marca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Pozwana T. […] sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 lutego 2014 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 9 lipca 2013 r. poprzez obniżenie wysokości zasądzonej na rzecz powoda Miasta Ł. kwoty 91.823,67 zł do 87.858,93 zł tytułem należności obejmującej opłaty roczne za użytkowanie wieczyste i oddalającego apelację pozwanej w pozostałej części. Sąd Najwyższy, oceniając – na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. – skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił, że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rolą nie jest zatem korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, i przyjmuje ją do rozpoznania, jeżeli jest spełniona przynajmniej jedna z nich. Kognicja Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie. W art. 3984 § 2 k.p.c. przewidziano wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pozwana oparła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przyczynie wskazanej w art. 3 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c., podnosząc, że zachodzi konieczność wykładni art. 77 ust. 2a u.g.n. w zakresie dotyczącym jego zasięgu przedmiotowego, w szczególności czy ma on zastosowanie wyłącznie w postępowaniu aktualizacyjnym, oraz skarga jest oczywiście zasadna wobec odmowy zastosowania wymienionego przepisu przez sąd w obecnym procesie o zapłatę. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przyczyna kasacyjna odwołująca się do potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis, mimo wystąpienia takiej potrzeby, nie doczekał się wykładni albo że niejednolita jego interpretacja wywołuje w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych rozbieżności w judykaturze (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ.; z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.; z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.; z dnia 12 grudnia 2008., II PK 220/08, nie publ.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, nie publ.). Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności, zawierającej szczegółowe jej omówienie, a w wypadku istnienia rozbieżności także przytoczenia odpowiednich orzeczeń (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09, nie publ.; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, nie publ.; z dnia 31 stycznia 2008 r., II UK 246/07, nie publ.; z dnia 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009, nr 3-4, poz. 43; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06; z dnia 30 maja 2005 r., I PK 23/05, nie publ.). Takiej motywacji brak, a skarżący odwołuje się jedynie do oceny, że nie rozłożenie opłaty w obecnym procesie stanowić będzie sanowanie czynności prawnej dokonanej niezgodnie z przepisem art. 77 ust. 2a u.g.n. Pomija przy tym, że w administracyjnym postępowaniu aktualizacyjnym nie zakwestionował skutecznie wysokości i sposobu wyliczenia tej opłaty, stąd wiążące między stronami jest ukształtowanie stosunku prawnego dokonane przez właściciela gruntu poprzez wypowiedzenie opłaty i złożenie oferty jej nowej wysokości. Wyjaśniając znaczenie regulacji zawartej w art. 77 ust. 2a u.g.n. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 lutego 2013 r., III CZP 110/12 (OSNC 2013, Nr 10, poz. 114) rzeczywiście wskazał, że w przypadku, gdy zaktualizowana wysokość opłaty rocznej 4 przewyższa, co najmniej dwukrotnie wysokość dotychczasowej opłaty, użytkownik wieczysty w drugim roku od aktualizacji wnosi opłatę w wysokości stanowiącej sumę dwukrotności dotychczasowej opłaty i połowy nadwyżki ponad dwukrotność tej opłaty, a w trzecim roku od aktualizacji wnosi opłatę w wysokości stanowiącej sumę opłaty ustalonej w drugim roku i połowy nadwyżki ponad dwukrotność dotychczasowej opłaty. Niemniej judykatura zgodnie przyjmuje, że konstytutywny charakter prawomocnych orzeczeń wydanych w postępowaniach aktualizacyjnych (zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i sądowego) uniemożliwia ponowne rozstrzyganie tej kwestii, oraz zbliżonej odnoszącej się do zaliczania wartości nakładów poniesionych przez użytkownika wieczystego w postępowaniu o zapłatę nieuiszczonej opłaty (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2013 r., IV CSK 613/12, OSNC-ZD 2013, nr 4, poz. 84, z dnia 21 lutego 2013 r., IV CSK 430/12, nie publ., z dnia 21 maja 2014 r., II CSK 451/13, nie publ., z dnia 5 grudnia 2013 r., V CSK 5/13, nie publ.). Odmienne jednostkowe stanowisko Sądu Najwyższego wskazujące na dopuszczalność zastosowania art. 77 ust. 2a u.g.n. dopiero po uprawomocnieniu się konstytutywnego wyroku aktualizującego wysokość opłaty rocznej (wyrok z dnia 6 grudnia 2012 r., III CSK 62/12, nie publ.) nie wystarcza do przyjęcia, że istnieją rozbieżności wymagające ponownej wypowiedzi w tym przedmiocie. Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym jego zdaniem Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną 5 argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia. Uzasadnienie przyczyny przedstawione w skardze z powodów powołanych wyżej nie spełnia tych wymagań. Zwrócić ponadto należy uwagę na wewnętrzną sprzeczność obu przyczyn, gdyż twierdzenie o istnieniu konieczności wykładni art. 77 ust. 2a u.g.n. wobec istnienia wątpliwości co do jego znaczenia normatywnego wyklucza kwalifikację skargi jako oczywiście uzasadnionej. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania. [l.n]