II CSK 525/13

WyrokIzba Cywilna2014-03-27

Skład orzekający: Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o zasiedzenie służebności gruntowej może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli podniesione w niej zagadnienie prawne nie ma waloru istotnego, a przepis art. 292 k.c. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych w orzecznictwie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., w tym brak istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości. W przypadku zasiedzenia służebności gruntowej, pojęcie "trwałego i widocznego urządzenia" było wielokrotnie interpretowane przez Sąd Najwyższy, a rozbieżności w orzecznictwie nie są rzeczywiste, gdyż decydujące są konkretne okoliczności sprawy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną w sprawie o zasiedzenie służebności gruntowej. Skarżący powołał się na występowanie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie prawne nie ma waloru istotnego, a przepis art. 292 k.c. nie wymaga wykładni z powodu rozbieżności w orzecznictwie. Ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji nie pozwalały na uznanie skargi za oczywiście uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 525/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku D. D. przy uczestnictwie J. M., H. D. i E. D. o zasiedzenie służebności gruntowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 marca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania J. M. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt I […] Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2. oddala wniosek wnioskodawcy o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący w skardze powołał przesłanki z pkt 1, 2 i 4 art. 3989 § 1 k.p.c., to jest występowanie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów i oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Prezentowanego stanowiska o wystąpieniu tych przesłanek Sąd Najwyższy nie podziela i tym samym nie znajduje podstawy do przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania. Zagadnienie prawne, które skarżący sformułował w skardze, nie ma waloru istotnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. ponieważ Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się co należy rozumieć przez trwałe i widoczne urządzenie, korzystanie z którego prowadzić może do nabycie służebności drogowej przez zasiedzenie. Potrzeba, według skarżącego, wykładni art. 292 k.c. dla wyjaśnienia zakresu pojęcia trwałego i widocznego urządzenia, z powodu, jak zdaje się to wskazywać skarżący, rozbieżności w tym zakresie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, nie jest potrzebą rzeczywistą, skoro z przytoczonych orzeczeń rozbieżność taka nie wynika. W sprawie III CKN 379/98 Sąd Najwyższy wskazał, że w wyniku dokonanych czynności zniwelowania terenu i zasypania nierówności, nie powstał utwardzony konkretny szlak drożny o wytyczonym przebiegu, natomiast w sprawie I CKN 273/00 Sąd Najwyższy wskazał, że utwardzone żwirem koleiny drogi stanowią trwałe i widoczne urządzenie gruntowe, są, bowiem efektem świadomego i pozytywnego działania ludzkiego mającego na celu przystosowanie do korzystania gruntu służebnego, jako konkretnego szlaku drożnego o jednoznacznie wskazanej trasie jego przebiegu. Powyższe oznacza tylko, że decydujące są okoliczności sprawy, z których powinno wynikać czy przez czynność utwardzenia kolein doszło do utworzenia szlaku drogowego o oznaczonej trasie przebiegu. Z ustaleń faktycznych sądu w sprawie niniejszej wynikało, że zasypanie kolein gruzem doprowadziło do wyodrębnienia drogi o oznaczonym 3 przebiegu, w tych przeto okolicznościach nie można mówić, że mamy do czynienia z potrzebą dokonania przez Sąd Najwyższy abstrakcyjnej wykładni przepisów niezbędnej dla rozwoju prawa. Wskazane ustalenie uniemożliwia też poczytanie skargi kasacyjnej za oczywiście zasadną. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi (art. 39813 § 2 k.p.c.), a przesłanka oczywistej zasadności skargi wiąże się ze stwierdzeniem rażącego naruszenia przepisów prawa lub podstawowych zasad prawa, widocznym już tylko przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy i dłuższych badań lub dociekań. Chodzi, więc o szczególne, kwalifikowane wypadki naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 197/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). W świetle powyższego nie ma podstaw do przyjęcia, że taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej. Skarżący nie zdołał, zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy. Z tych też przyczyn, przy uwzględnieniu, że w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, którą – zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c. – Sąd Najwyższy bierze pod uwagę z urzędu, należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej wnioskodawczyni do rozpoznania (art. 3989§ 2 k.p.c.). Wniosek wnioskodawcy o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego zgłoszony w odpowiedzi na skargę nie został uwzględniony wobec powiązania go wyłącznie z wnioskiem, zawartym w tej odpowiedzi, o oddalenie skargi kasacyjnej uczestnika. Podzielić należy prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie ma podstaw do przyznania kosztów postępowania kasacyjnego stronie, która w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek o przyznanie tych kosztów powiązała wyłącznie z jednym, przez siebie wskazanym, rozstrzygnięciem (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01; z dnia 29 marca 2011 r., IV CSK 593/10 i z dnia 8 sierpnia 2012 r., II CSK 112/12, nie publ.). [aw] es

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 292 KCart. 39813 § 2 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989§ 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy