II CSK 537/17
WyrokIzba Cywilna2018-01-09
Skład orzekający: Monika Koba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Narodowy Fundusz Zdrowia powinien ponosić koszty badań prowadzonych w warunkach hospitalizacji, mimo że można je było wykonać w trybie ambulatoryjnym, a zwłoka w ich przeprowadzeniu nie stwarzałaby zagrożenia dla życia i zdrowia pacjentów, w sytuacji braku spełnienia przesłanek z art. 58 i art. 132 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazana przez skarżącego kwestia nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Stwierdzono, że argumentacja Sądu Apelacyjnego opierała się na braku wykazania przez powoda, iż w przypadku zakwestionowanych zabiegów brak było podstaw do hospitalizacji pacjentów, a nie na kwestii możliwości wykonania badań w trybie ambulatoryjnym. Wadyczne założenie skarżącego, że możliwość wykonania badań ambulatoryjnie automatycznie oznacza nieuzasadnioną hospitalizację, zostało odrzucone.Stan faktyczny
Powód (Narodowy Fundusz Zdrowia) domagał się zapłaty od pozwanego (Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej) z tytułu świadczeń nienależnie pobranych oraz kar umownych. Powód zarzucił, że pozwany nieprawidłowo wykonał badania gastroskopii i kolonoskopii w warunkach hospitalizacji, podczas gdy wystarczające było wykonanie ich w warunkach laboratoryjnych. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że powód nie wykazał braku przesłanek do hospitalizacji pacjentów, zwłaszcza że nie zapewnił możliwości wykonania badań w warunkach ambulatoryjnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5.400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 537/17 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Monika Koba w sprawie z powództwa Narodowego Funduszu Zdrowia - […] Oddziału Wojewódzkiego w […] przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 stycznia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 lutego 2017 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 marca 2016 r., oddalającego powództwo o zapłatę z tytułu świadczeń nienależnie pobranych przez pozwanego oraz kar umownych. Zdaniem powoda, pozwany nieprawidłowo wykonał badania gastroskopii i kolonoskopii w warunkach hospitalizacji pacjentów, podczas gdy wystarczające było przeprowadzenie ich w warunkach laboratoryjnych. Sądy obu instancji stanęły jednak na stanowisku, że powód nie wykazał, by w okolicznościach sprawy z całkowitą pewnością brak było przesłanek wskazujących na konieczność hospitalizacji pacjentów zwłaszcza, że nie zapewnił możliwości przeprowadzenia badań gastroskopii i kolonoskopii w warunkach ambulatoryjnych. Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez powoda. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał on na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Sprowadza się ono, do wyjaśnienia, czy mimo braku spełnienia przesłanek z art. 58 i art. 132 ustawy z dnia 27 kwietnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (jedn. tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1938 - tj. ze zm.) w związku z § 13 zarządzenia nr 93/2008/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 22 października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne, w związku z art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 ze zm.) i w związku z art. 30 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i dentysty (Dz.U. z 2017 r., poz. 125 ze zm.) Narodowy Fundusz Zdrowia powinien ponosić koszty badań prowadzonych w warunkach hospitalizacji, mimo że można było je wykonać w trybie ambulatoryjnym, a zwłoka w ich przeprowadzeniu nie stwarzałaby zagrożenia dla życia i zdrowia pacjentów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć kwestię z zakresu wykładni prawa, mającą precedensowy charakter, której wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy ma znaczenie dla sprawy, w której wniesiono skargę kasacyjną - równocześnie zaś przyczyni się do ogólnego rozwoju prawa, mając znaczenie dla rozstrzygnięcia innych spraw (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, nie publ. i z dnia 4 października 2017 r., I CSK 175/17, nie publ.). Kwestia wskazana przez skarżącego nie odpowiada tej przesłance. Po pierwsze, na tle argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie można stwierdzić, by wykładnia wskazanych przepisów miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika z wywodu Sądu Apelacyjnego, w sprawie nie budziło wątpliwości, że powód powinien być, co do zasady, zobowiązany do ponoszenia kosztów leczenia w warunkach hospitalizacji jedynie przy spełnieniu przesłanek wynikających z umowy zawartej z pozwanym i z obowiązujących przepisów prawa. Równocześnie jednak, zdaniem tego Sądu, powód nie wykazał w dostatecznym stopniu, by w przypadku zakwestionowanych zabiegów brak było podstaw do hospitalizacji pacjentów. W szczególności nie zaoferował dowodów z których możnaby wywieść, że posiadane przez tych pacjentów skierowania do szpitala były nieuzasadnione i powinny być zakwestionowane jako zbędne z perspektywy zgodności z sztuką medyczną i wymogami umowy łączącej strony,
4 zwłaszcza w sytuacji nie zapewnienia przez powoda dostępności badań gastroskopii i kolonoskopii w ramach leczenia ambulatoryjnego. Skarżący formułując zagadnienie prawne wychodzi z wadliwego założenia, że wykazanie, iż badania gastroskopii i kolonoskopii z reguły mogą być przeprowadzone w warunkach ambulatoryjnych, automatycznie oznacza, że skierowanie pacjentów do leczenia szpitalnego było nieuzasadnione, skoro nie wykazano u nich chorób współistniejących. Tymczasem z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 3983§3 i 39813 § 2 k.p.c.) wynika, że w okolicznościach sprawy, w stosunku do konkretnych pacjentów, skarżący nie wykazał, by cel leczenia mógł być osiągnięty przez leczenie ambulatoryjne. W konsekwencji przyczyną oddalenia powództwa było stwierdzenie, że powód nie wykazał, by świadczenia medyczne były udzielanie niezgodnie z umową łączącą strony, a nie kwestia objęta zagadnieniem prawnym. Po drugie, uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostało sformułowane w bardzo lakoniczny i pobieżny sposób. Zawiera ono jedynie bardzo ogólne wskazanie problemu, bez jakiejkolwiek szerszej argumentacji. Nie wskazano zwłaszcza, w czym miałyby wyrażać się wątpliwości co do rozumienia tej kwestii, a nawet nie odniesiono się wyczerpująco do sposobu jej ujęcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Po trzecie, problem sformułowany przez skarżącego ma w znacznej mierze charakter kazuistyczny, sprowadzając się do pytania o sposób rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, na której tle zostało sformułowane. Nie zawiera ono w sobie bardziej uniwersalnego problemu prawnego, który mógłby stać się przedmiotem wyjaśnień Sądu Najwyższego - i przyczynić się w istotnym stopniu do rozwoju prawa. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 i art. 99 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października
5 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 27 października 2016 r. (Dz. U. z 2015, poz. 1804 ze zm.). aw jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 474/18 2019-03-20Czy Narodowy Fundusz Zdrowia jest zobowiązany do pokrycia kosztów świadczeń zdrowotnych udzielonych osobom nieposiadającym uprawnień z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia, gdy ustal…
- I CSK 45/20 2021-03-12Czy dopuszczalne jest ustalenie odmiennej treści postanowień umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej od treści tych postanowień indywidualnie uzgodnionej między stronami, jeśli sąd powołuje się na wskazanie w prea…
- V CSK 158/13 2013-12-19Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy powód powołuje się na istotne zagadnienie prawne związane z zarządzeniami Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia kształtującymi treść umowy o świadczenia medy…
- II CSK 139/14 2014-09-17Czy w obowiązującym w okresie od stycznia 2006 r. do kwietnia 2009 r. stanie prawnym, w świetle art. 15 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i art. 37k…
- II CSK 646/15 2016-04-06Czy zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia regulujące sposób finansowych rozliczeń za świadczenia medyczne wiążą strony umowy o świadczenie usług medycznych?
Powołane przepisy
art. 58art. 132art. 7art. 30art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3983§3art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 99art. 391 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy