II CSK 542/14
WyrokIzba Cywilna2015-03-26
Skład orzekający: Antoni Górski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia dóbr osobistych (godności i prywatności) w postaci przeludnienia w celi więziennej może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie przedstawił przekonującego wywodu prawnego wykazującego kardynalne naruszenie prawa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący nie przedstawił wystarczających argumentów prawnych świadczących o kwalifikowanym naruszeniu prawa przez sąd niższej instancji. Instytucja przedsądu ma na celu eliminację dostępu do sądu najwyższego szczebla w sprawach, które nie spełniają ustawowych przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania, takich jak istotne zagadnienie prawne czy oczywista zasadność. W przypadku zarzutu naruszenia dóbr osobistych, ocena konkretnych okoliczności sprawy, w tym obiektywnych kryteriów naruszenia godności, jest kluczowa, a ciężar dowodu spoczywa na powodzie.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od Skarbu Państwa z tytułu naruszenia dóbr osobistych, w tym prawa do godności i prywatności, w związku z pobytem w przeludnionej celi więziennej. Sąd Okręgowy oddalił powództwo. Powód wniósł skargę kasacyjną, wskazując na oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania z powodu braku przekonującego wywodu prawnego wykazującego kardynalne naruszenie prawa przez Sąd Okręgowy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa koszty zastępstwa prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 542/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa N. W. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 marca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania; zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 1.200 (jeden tysiąc dwieście) zł kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym; nakazuje wypłacić z kasy Sądu Okręgowego w P. na rzecz radcy prawnego R.S. kwotę 1.200 (jeden tysiąc dwieście) zł powiększoną o należną stawkę VAT-u tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE
2 Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa. Choć skarżący wskazał na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej to nie występuje ta przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie oczywiście narusza prawo, gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, albo zostało wydane w wyniku błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest w sposób pewny i niewątpliwy z góry widoczne dla prawnika, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2003 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100). W skardze nie zostały przytoczone wystarczające argumenty (wywód prawny) świadczące o kwalifikowanym naruszeniu prawa przez Sąd Okręgowy. Przypomnieć należy, że jeżeli przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest stanowisko skarżącego, że jest ona oczywiście uzasadniona, to w uzasadnieniu wniosku powinien on zawrzeć wywód prawny wykazujący takie kardynalne naruszenie prawa (por np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., II CZ 89/2005, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 135, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 2004/06, LEX nr 421035, z dnia 24 lutego 2006 r.,
3 IV CSK 8/06, LEX nr 201037). Skarga kasacyjna takiego przekonywującego wywodu nie zawiera. Wbrew zarzutom skarżącego, Sąd Okręgowy odnosząc się do zarzutów naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci prawa do godności i prywatności dokonał ich oceny in concreto wskazując na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r. (III CZP 25/11), zatem zbędne było powtarzanie motywów zawartych w jej uzasadnieniu. Ocena, czy przez osadzenie w przeludnionej celi doszło do naruszenia godności powoda wymaga odniesienia się do wszystkich okoliczności sprawy oraz do kryteriów obiektywnych, a nie do subiektywnych odczuć powoda. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że godność człowieka konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi a miernikiem oceny, czy doszło do naruszenia godności jest przede wszystkim stanowisko tzw. opinii publicznej, będącej wyrazem poglądów powszechnie przyjętych i akceptowanych przez społeczeństwo w danym czasie i miejscu, zaś wzorców, które powinny stanowić docelowy punkt odniesienia dokonywanej oceny, dostarczają zapatrywania rozsądnie i uczciwie myślących ludzi (porównaj między innymi wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 1989 r. I CR 143/89, z dnia 7 listopada 2000 r. I CKN 1149/98 i z dnia 4 kwietnia 2001 r. III CKN 323/00, niepubl.). W okolicznościach sprawy niniejszej zostało ustalone, że poza przebywaniem powoda w celach przeludnionych, pozostałe niedogodności pobytu w zakładzie karnym nie przekraczały poziomu zwykłego, właściwego dla kary izolacyjnej. Przyjęcie, że przeludnienie w celi zawsze prowadzi do naruszenia godności byłoby równoznaczne z odrzuceniem możliwości uwzględnienia jakichkolwiek innych, występujących w konkretnej sprawie, okoliczności i z nieuzasadnionym pozbawieniem sądu swobody jurysdykcyjnej. Nie ma racji skarżący upatrując oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w twierdzeniu, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 6 w związku z art. 24 k.c. Zgodnie z art. 6 k.c., ciężar udowodnienia danego faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Ciężar dowodu faktu naruszenia dobra
4 osobistego, a gdy powód dochodzi zadośćuczynienia pieniężnego - także ciężar dowodu doznanej wskutek naruszenia dobra osobistego krzywdy i jej rozmiaru spoczywa na powodzie jako osobie wywodzącej z tych faktów skutki prawne. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym orzeczono na podstawie § 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490). O kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz pozwanego, który wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, orzeczono na podstawie art. 98 i art. 99 w zw. z art. 108 i art. 39821 k.p.c. [l.n]
Powiązane orzeczenia
- V CSK 261/13 2014-02-19Czy skarga kasacyjna od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego naruszenia dóbr osobistych przez warunki w celi aresztu śledczego może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy skarżący powołuje się na oczywis…
- I CSK 525/14 2015-03-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o ochronę dóbr osobistych może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli podniesione w niej zagadnienia prawne nie spełniają wymogów istotnego zagadnienia prawnego, a naruszenie prawa nie jest…
- I CSK 73/18 2018-06-06Czy skarga kasacyjna, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie przedstawił przekonującego wywodu prawnego o zaistnieniu takiego stanu rzeczy w stosunku do zaskarżo…
- II CSK 547/20 2021-06-30Czy skarga kasacyjna oparta na przesłance oczywistej zasadności, wynikającej z niedostrzeżenia przez sądy naruszenia dobra osobistego w postaci czci i godności, spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania na podstawie ar…
- II CSK 491/20 2021-02-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, oparta na zarzucie naruszenia przepisów prawa procesowego dotyczących pominięcia dowodów z opinii biegłych i zeznań świadków, może zostać p…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 6art. 24 KCart. 6 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98art. 99art. 108art. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy