II CSK 547/20
WyrokIzba Cywilna2021-06-30
Skład orzekający: Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na przesłance oczywistej zasadności, wynikającej z niedostrzeżenia przez sądy naruszenia dobra osobistego w postaci czci i godności, spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazał kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miałoby charakter oczywisty i widoczny prima facie. Samo powołanie się na naruszenie dóbr osobistych, bez przedstawienia jurydycznej argumentacji uzasadniającej oczywistość naruszenia i jego wpływ na wadliwość orzeczenia, nie jest wystarczające do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Brak nagrywania rozprawy nie świadczy sam w sobie o naruszeniu czci lub godności osobistej powoda.Stan faktyczny
Powód dochodził zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w postaci prawa do bezstronnego rozpoznania sprawy oraz poczucia sprawiedliwości. Sądy obu instancji oddaliły jego powództwo. Powód wniósł skargę kasacyjną, opierając ją na przesłance oczywistej zasadności, wskazując na naruszenie jego czci i godności osobistej. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego oraz kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 547/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa M. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w Ł. o zadośćuczynienie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 czerwca 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 marca 2020 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) przyznaje i nakazuje Skarbowi Państwa - Sądowi Apelacyjnemu w […] wypłacić adwokat J. S., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. kwotę 1.800,- (jeden tysiąc osiemset) zł, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi M. S. w postępowaniu kasacyjnym, 3) zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 1.800,- (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Powód M. S. wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 marca 2020 r., oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 29 października 2019 r., którym oddalono powództwo przeciw Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w Ł. o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych w postaci prawa do bezstronnego rozpoznania sprawy oraz poczucia sprawiedliwości. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: W niniejszej skardze oparto się na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., podnosząc, że oczywista zasadność skargi wynika z niedostrzeżenia przez Sądy obydwu instancji, że w sprawie doszło do naruszenia dobra osobistego w postaci czci i godności osobistej powoda. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 - nie publ.). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Przy tym przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa,
3 którym - jego zdaniem - Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., I UK 214/13, nie publ.). Przedstawienie tej przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania nie odpowiada powyższym wymaganiom, bowiem skarżący nie przytoczył argumentów pozwalających Sądowi Najwyższemu na przypuszczenie, że na gruncie sprawy doszło do pominięcia okoliczności mogących świadczyć o naruszeniu jakiegokolwiek dobra osobistego powoda. W szczególności brak nagrywania rozprawy z udziałem powoda w żadnej mierze nie świadczy o ewentualnym naruszeniu czci lub godności osobistej powoda, a jest to jedyny konkretny fakt, jaki skarżący powołał. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zaś na podstawie art. 99 k.p.c. w zw. z §10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Natomiast o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzekł na podstawie § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 73/18 2018-06-06Czy skarga kasacyjna, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie przedstawił przekonującego wywodu prawnego o zaistnieniu takiego stanu rzeczy w stosunku do zaskarżo…
- I CSK 295/16 2016-12-15Czy skarga kasacyjna powoda w sprawie o ochronę dóbr osobistych, oparta na przesłance oczywistej zasadności, powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał kwalifikowanej postaci naruszenia prawa prow…
- IV CSK 633/15 2016-03-15Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy skarżący zarzuca rażące naruszenie przepisów prawa materialnego lub procesowego, które jest widoczne od razu i nie…
- I CSK 826/24 2025-01-27Czy skarga kasacyjna, w której skarżący powołuje się na oczywistą zasadność, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli naruszenie prawa nie jest oczywiste prima facie i wymaga szczegółowej analizy?
- IV CSK 570/18 2019-09-25Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy naruszenie prawa materialnego lub procesowego ma charakter oczywisty, uzasadniający przyjęcie skargi na podstawie art. 3989 § 1 pk…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1art. 99 KPC§ 1§ 1 pkt 4§10 ust. 4§ 2 pkt 6§ 16 ust. 4§ 8 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy