II CSK 57/17

Sygn. akt II CSK 57/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z wniosku M.S. i X.S. przy uczestnictwie E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 lipca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt I Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - 2 co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik wnioskodawców M.S. i X.S. w skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 lipca 2016 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparła na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156). Uzasadniając występowanie tej przesłanki należy zawrzeć wyodrębniony wywód prawny wskazujący w czym wyraża się „oczywistość” naruszenia prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, nie publ.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2001 r., IV CZ 200/01, nie publ.). Tych wymagań autorka skargi kasacyjnej nie spełniła. Zawarte w skardze rozważania sprowadzające się do próby wykazania, że „zasiedzenie prawa odpowiadającego treści służebności przesyłu przed 2008 r. również nie było możliwe, albowiem nie można zasiedzieć rzeczy, która nie istnieje, ani prawa, którego istnienia nie przewidują obowiązujące wówczas przepisy” nie pozwalały na przyjęcie, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz, że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadł w sądzie drugiej instancji wyrok oczywiście wadliwy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie wywołuje bowiem wątpliwości, iż w odniesieniu do służebności przesyłu należy wyraźnie oddzielić dwie konstrukcje: służebność o treści odpowiadającej służebności przesyłu, która mogła zostać nabyta przez zasiedzenie przed dniem 3 sierpnia 2008 r., oraz służebność przesyłu. Chociaż obydwa prawa mają analogiczną treść oraz pełnią te 3 same funkcje, to nie można ich utożsamiać, ponieważ odmienna jest ich podstawa prawna - art. 145 i 292 k.c. oraz art. 3051 - 3054 k.c. Utrwalony jest także pogląd, że dopuszczalne było przed wejściem w życie art. 3051 do 3054 k.c. nabycie przez zasiedzenie służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa, a okres występowania na nieruchomości stanu faktycznego odpowiadającego treści służebności przesyłu przed wejściem w życie art. 3051 - 3054 k.c. podlega doliczeniu do czasu posiadania wymaganego do zasiedzenia tej służebności (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2008 r., III CZP 89/08, Biul. SN 2008 nr 10, str. 7; z dnia 27 czerwca 2013 r., III CZP 31/13, OSNC 2014, Nr 2, poz. 11; z dnia 22 maja 2013 r., III CZP 18/13, OSNC 2013, Nr 12, poz. 139). Autorka skargi kasacyjnej nie wykazała zatem, że w sprawie wystąpiła przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw