II CSK 59/18
WyrokIzba Cywilna2018-06-06
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, w której uczestniczka postępowania wypowiedziała pełnomocnictwo swojemu adwokatowi, a następnie sąd postanowił doręczyć jej postanowienie z dnia 10 czerwca 2016 r. wraz z uzasadnieniem, wystąpiła nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 2 k.p.c. z powodu braku właściwej reprezentacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie wystąpiła przesłanka nieważności postępowania z art. 379 pkt 2 k.p.c. z powodu braku właściwej reprezentacji. Pomimo wypowiedzenia pełnomocnictwa przez uczestniczkę, brała ona faktycznie udział we wszystkich czynnościach procesowych, a działalność poprzedniego adwokata nie miała destrukcyjnego charakteru. Doręczenie postanowienia z uzasadnieniem miało na celu umożliwienie zapoznania się z jego treścią i nie stanowiło naruszenia prawa do obrony.Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego zarządzającego sprzedaż nieruchomości wchodzących w skład majątku wspólnego. Skarżąca zarzuciła nieważność postępowania z powodu braku właściwej reprezentacji. Sąd Najwyższy analizował, czy wypowiedzenie pełnomocnictwa przez uczestniczkę i sposób dalszego prowadzenia postępowania uzasadniają zarzut nieważności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 59/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z wniosku R.R. przy uczestnictwie E.R. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 czerwca 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 lipca 2017 r., sygn. akt I 1Ca …/17, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Uczestniczka postępowania złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 28 lipca 2017 r., w którym oddalono jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 10 czerwca 2016 r. W postanowieniu tym (wstępnym) zarządzono sprzedaż nieruchomości wchodzących w skład majątku wspólnego małżonków R.R. i K.R. (k. 688 i n.). W skardze kasacyjnej uczestniczka podniosła zarzuty naruszenia art. 379 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 378 i art. 386 § 2 k.p.c. Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca stwierdziła, że w rozpoznawanej sprawie o podział majątku wspólnego zachodzi nieważność postępowania przewidziana w art. 379 pkt 2 k.p.c. Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 10 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Analiza treści postanowień obu Sądów meriti, treści uzasadnienia skargi kasacyjnej i prawnej motywacji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania prowadzi do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie - wbrew stanowisku skarżącej – nie wystąpiła przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. Nie było bowiem uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że w tej sprawie o podział majątku wspólnego uczestniczka postępowania była niewłaściwie reprezentowana w rozumieniu art. 379 pkt 2 k.p.c. Skarżąca otrzymuje zarzut braku właściwej reprezentacji w toku postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji i z takim brakiem łączy nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 2 k.p.c. Wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2014 r. uchylono postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 14 kwietnia 2013 r. i przekazano sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania (k. 552 i n. akt sprawy; t. III). Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2014 r. uchylono postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 30 października 2012 r. i sprawę przekazano temu Sądowi do ponownego
3 rozpoznania (k. 584 akt sprawy, t. III). Wcześniej postanowieniem z dnia 2 grudnia 2014 r. oddalono wniosek wnioskodawczyni o „zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokat I.W.” (k. 561 akt i k. 570 akt sprawy). Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik uczestniczki K.W. ustanowił pełnomocnictwo substytucyjne na rzecz I. W. (k. 52 i 64 akt sprawy). Z protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia 21 lipca 2017 r. wynika, że uczestniczka postępowania złożyła oświadczenie, iż wcześniej wypowiedziała pełnomocnictwo adwokatowi K.W. (k. 759 akt sprawy). W związku z tym Sąd postanowił doręczyć uczestniczce postanowienie z dnia 10 czerwca 2016 r. wraz z uzasadnieniem celem umożliwienia zapoznania się z jego treścią. Jednocześnie nowy termin rozprawy apelacyjnej został wyznaczony na dzień 28 lipca 2017 r. (k. 759 verte akt). Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r. zarządzono sprzedaż wchodzących w skład majątku R.R. i K.R. nieruchomości wskazanych w tym postanowieniu (k. 688 akt sprawy). Akta sprawy świadczą też o tym, że pisma procesowe, kierowane do adwokata K.W., docierały ostatecznie do uczestniczki i brała ona udział w bieżących czynnościach procesowych. Co więcej, niekiedy nawet tolerowała obecność adwokata K.W. na rozprawie (np. protokół rozprawy z dnia 10 czerwca 2016 r., k. 687 akt sprawy). Przekonywające wywody dotyczące zgłoszonego w apelacji zarzutu nieważności postępowania przewidzianej w art. 379 pkt 2 k.p.c. znalazły się także w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (s. 13 - 14 tego uzasadnienia). Podkreślano tam trafnie to, że uczestniczka postępowania brała faktycznie udział we wszystkich czynnościach procesowych, a działalność adwokata, któremu odwołano pełnomocnictwo, nie miała charakteru destrukcyjnego dla uczestniczki. W tej sytuacji Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). aj kc
Powiązane orzeczenia
- I CSK 446/13 2014-04-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego była uzasadniona w kontekście braku spełnienia wymogów formalnych wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania?
- IV CSK 416/20 2021-03-09Czy skarga kasacyjna uczestniczki postępowania o podział majątku wspólnego od postanowienia Sądu Okręgowego spełnia przesłanki do przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- II CSK 651/16 2017-03-02Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego jest oczywiście uzasadniona, jeśli nie wykazano istnienia przesłanek z art. 3984 § 2 k.p.c.?
- V CSK 478/14 2015-03-11Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego, oparta na zarzucie naruszenia art. 378 k.p.c. przez sąd drugiej instancji, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność?
- V CSK 250/13 2014-02-27Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, gdzie Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność?
Powołane przepisy
art. 379 pkt 2 KPCart. 378art. 386 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 2§ 1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy