II CSK 606/18

Sygn. akt II CSK 606/18 POSTANOWIENIE Dnia 31 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa […] D. […] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko J. G.-M. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 maja 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 maja 2018 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na pierwszej i czwartej spośród wymienionych przesłanek. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z dnia 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - nie publ.). Skarżąca przedstawiony przez siebie problem prawny ujęła w pytaniach: „Czy dopuszczalne jest pominięcie przez Sąd Apelacyjny w […] dowodu z nagrania negocjacji stron procesu w sprawie zawarcia w dniu 1 lutego 2006 roku aneksu do 3 ugody stron z dnia 22 czerwca 2004 roku, jako dowodu spóźnionego, w sytuacji, gdy powyższy dowód miał zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy zawarte wcześniej pomiędzy stronami umowy pożyczkowe były pozorne, czy też nie, a więc miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu?, czy można mówić o pozorności umowy pożyczkowej, w sytuacji, gdy pożyczkobiorca pokwitował odbiór pożyczki, przez kilka lat ją spłacał, negocjował zmiany tej umowy poprzez ugody i aneksy, natomiast pożyczkodawca wydał pożyczkobiorcy przedmiot umowy czyli pożyczkę, a następnie przyjmował wpłaty tytułem spłaty pożyczki, a zatem umowa pożyczki była wykonywana zgodnie z art. 720 k.c., co w przekonaniu autora kasacji ewidentnie świadczy o realności, a nie pozorności tej umowy pożyczki?. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie odmiennych ocen prezentowanego problemu oraz na to, że przepisy dotyczące tej problematyki nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt II UK 38/08, nie publ.; z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt II CZ 142/04, nie publ.). Treść pierwszego z pytań odnosi się wprost do skonkretyzowanego stanu faktycznego, co nie mieści się w publicznoprawnych funkcjach skargi kasacyjnej. Natomiast drugie pytanie zmierza do zakwestionowania dokonanych w sprawie ustaleń, z których wynika, że nie doszło do wydania przez powódkę pozwanej sum pieniężnych wskazanych w umowach; umowom towarzyszył inny zamiar stron niż w nich wskazany; działalność ta miała charakter przestępczy a umowy były zawierane dla pozoru, w istocie miały stanowić zmianę osoby pożyczkodawcy, w rezultacie były nieważne. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie 4 kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest wykazanie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.). Skarżąca wskazała, że skarga jest oczywiście uzasadniona, gdyż Sąd Apelacyjny bezpodstawnie pominął wnioski dowodowe. Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Okoliczności wskazane przez skarżącą nie usprawiedliwiają takiej oceny zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się rażącego naruszenia powołanych przepisów, widocznego prima facie. Brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa. Wypada przypomnieć, że - stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c. - podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Wobec powyższego nie można uznać, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw [aw]