II CSK 629/14
WyrokIzba Cywilna2015-05-22
Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie wolności powoda, który nie mógł uczestniczyć w rozprawie apelacyjnej, stanowi przesłankę nieważności postępowania z powodu pozbawienia go możności obrony jego praw?Ratio decidendi
Pozbawienie wolności strony nie oznacza automatycznie pozbawienia jej możności obrony praw. Strona, która została skutecznie zawiadomiona o terminie rozprawy, a następnie pozbawiona wolności, powinna podjąć działania w celu zapewnienia sobie obrony, np. złożyć wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Ponadto, uwzględnienie apelacji strony nieobecnej na rozprawie świadczy o braku wystąpienia przesłanki nieważności postępowania.Stan faktyczny
Powód, pozbawiony wolności, wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając nieważność postępowania apelacyjnego z powodu pozbawienia go możności obrony jego praw. Powód twierdził, że nie mógł uczestniczyć w rozprawie apelacyjnej z powodu pobytu w zakładzie karnym. Sąd Najwyższy ocenił, że powód został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy i miał możliwość podjęcia działań w celu zapewnienia sobie obrony.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 629/14 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa D. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w P. o zadośćuczynienie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 maja 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt I ACa 1247/13, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego; 2) przyznaje adw. Ł. S. z Kancelarii Adwokackiej w Ł. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Łodzi kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Sformułowany w skardze kasacyjnej powoda zarzut nieważności postępowania apelacyjnego wskutek pozbawienia go możności obrony swoich praw, którą to przesłankę Sąd Najwyższy oceniał także z urzędu, okazał się nieuzasadniony. Powód nie twierdził, że nie został powiadomiony prawidłowo o terminie rozprawy, a w dniu 30 stycznia 2014 r. doręczono mu zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej wyznaczonej na dzień 7 marca 2014 r. (k. 237 i k. 260 akt). Twierdził natomiast, że nie mógł uczestniczyć w rozprawie będąc pozbawionym wolności. Okoliczność ta nie oznacza automatycznie pozbawienia powoda możności obrony swych praw. Przepisy k.p.c. nie przewidują obowiązku doprowadzenia na termin rozprawy stron pozbawionych wolności. Po skutecznym zawiadomieniu powoda w dniu 30 stycznia 2014 r. o terminie rozprawy apelacyjnej, wyznaczonej na dzień 7 marca 2014 r., mógł on wcześniej złożyć wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, czego w tym okresie nie uczynił. Wniosek taki powód złożył dopiero w dniu 29 kwietnia 2014 r. (k. 260), który Sąd Apelacyjny uwzględnił (k. 262). Ponadto o braku wystąpienia przesłanki określonej w art. 379 pkt 5 k.p.c. przesądza również okoliczność, że apelacja powoda została w części uwzględniona, pomimo nieobecności powoda na rozprawie apelacyjnej. Nie wystąpiła również druga przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a określona w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Powód nie wykazał istnienia potrzeby dokonania wykładni art. 448 k.c. przez Sąd Najwyższy, nie wskazując na orzeczenia sądów będące dowodem istnienia poważnych wątpliwości czy rozbieżności w orzecznictwie co do interpretacji tego przepisu. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego, uwzględniając jego izolację uniemożliwiającą zarobkowanie.
3 O kosztach pomocy prawnej świadczonej powodowi z urzędu orzeczono na podstawie § 2 ust. 3, § 6 pkt 6 w zw. z § 13 ust. 4 pkt 2 i §§ 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. (Dz. U. 2013, poz. 461). l.n
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 427/20 2021-06-17Czy pozbawienie wolności powoda, który nie został doprowadzony na rozprawę apelacyjną mimo jego żądania, stanowi nieważność postępowania z powodu pozbawienia go możności obrony swych praw?
- III CSK 202/18 2019-01-31Czy w okolicznościach sprawy, w których strona brała czynny udział w postępowaniu apelacyjnym, można mówić o nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony swych praw?
- IV CSK 16/05 2005-12-13Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw wskutek wadliwego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej skutkuje nieważnością postępowania?
- I CSK 43/14 2014-10-15Czy pozbawienie wolności powoda, który nie został doprowadzony na rozprawę przed Sądem Apelacyjnym, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu naruszenia art. 379 pkt 5 w zw. z art. 214 § 1 k.p.c.…
- II CSKP 1767/22 2024-07-04Czy pozbawienie strony możliwości obrony jej praw następuje zawsze w przypadku niezawiadomienia o posiedzeniu bezpośrednio poprzedzającym wydanie wyroku, a jeśli nie, to jakie warunki muszą zostać spełnione, aby uznać ta…
Powołane przepisy
art. 379 pkt 5 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 448 KCart. 3989 § 2 KPCart. 102 KPC§ 1 pkt 2§ 2§ 2 ust. 3§ 6 pkt 6§ 13 ust. 4§ 19
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy