II CSK 645/18
WyrokIzba Cywilna2019-06-17
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ujawnienie w księdze wieczystej roszczenia w trybie art. 16 ust. 1 u.k.w.h. stanowi obciążenie nieruchomości w rozumieniu przepisów o zabezpieczeniu poprzez zakaz zbywania i obciążania nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Uzasadnienie wniosku nie zawierało argumentacji jurydycznej wskazującej na odmienne oceny prezentowanego problemu ani na niejednolitą wykładnię przepisów. Sąd podkreślił, że orzeczenie o wpisie roszczenia do księgi wieczystej ma jedynie charakter zabezpieczający i nie rozstrzyga o zasadności samego roszczenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wpis do księgi wieczystej. Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego jego wniosek. Skarżący domagał się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące charakteru ujawnienia roszczenia w księdze wieczystej i jego wpływu na możliwość zabezpieczenia poprzez zakaz zbywania i obciążania nieruchomości. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 645/18 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku E. Spółki Akcyjnej w W. przy uczestnictwie […] I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 czerwca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt III Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na pierwszej i czwartej spośród wymienionych przesłanek. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z dnia 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - nie publ.). Skarżąca przedstawiony problem ujęła w pytaniu: „Jaki charakter ma ujawnienie w księdze wieczystej roszczenia w trybie art. 16 ust. 1 u.k.w.h. i czy stanowi ono obciążenie nieruchomości w sensie, w jakim używa się tego pojęcia
3 wydając postanowienie o zabezpieczeniu w postaci zakazu zbywania i obciążania nieruchomości?”. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie odmiennych ocen prezentowanego problemu oraz na to, że przepisy dotyczące tej problematyki nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt II UK 38/08, nie publ.; z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt II CZ 142/04, nie publ.). Ubocznie należy zauważyć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, iż orzeczenie zapadłe w przedmiocie wniosku o wpis roszczenia do księgi wieczystej wywołuje konsekwencje jedynie w płaszczyźnie zabezpieczenia roszczenia poprzez jego ewentualne ujawnienie, natomiast nie rozstrzyga ono o istocie sprawy, a więc o zasadności samego roszczenia będącego przedmiotem postępowania zmierzającego dopiero do uwzględnienia roszczenia nawet ujawnionego w księdze wieczystej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1999 r., III CZ 101/99, nie publ.). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest wykazanie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego
4 orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.). Skarżąca wskazała, że skarga jest oczywiście uzasadniona z powodu naruszeń prawa procesowego. Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Okoliczności wskazane przez skarżącą nie usprawiedliwiają takiej oceny zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się rażącego naruszenia powołanych przepisów, widocznego prima facie. Wobec powyższego nie można uznać, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane. Jednocześnie wypada zauważyć, że postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt II CSK 525/18 Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania tej samej skarżącej, ponoszącej wątpliwości, które zostały przedstawiona w skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw [aw]
Powiązane orzeczenia
- II CSK 644/18 2019-06-17Czy ujawnienie w księdze wieczystej roszczenia w trybie art. 16 ust. 1 u.k.w.h. stanowi obciążenie nieruchomości w rozumieniu przepisów o zabezpieczeniu roszczenia poprzez zakaz zbywania i obciążania nieruchomości?
- II CSK 726/18 2019-09-06Czy ujawnienie w księdze wieczystej roszczenia w trybie art. 16 ust. 1 u.k.w.h. stanowi obciążenie nieruchomości w rozumieniu przepisów o zabezpieczeniu poprzez zakaz zbywania i obciążania nieruchomości?
- II CSK 525/18 2019-04-19Czy ujawnienie w księdze wieczystej roszczenia w trybie art. 16 ust. 1 u.k.w.h. stanowi obciążenie nieruchomości w rozumieniu zakazu zbywania i obciążania nieruchomości wydanego w postanowieniu o zabezpieczeniu?
- II CSK 729/18 2019-09-06Czy ujawnienie w księdze wieczystej roszczenia w trybie art. 16 ust. 1 u.k.w.h. stanowi obciążenie nieruchomości w rozumieniu postanowienia o zabezpieczeniu w postaci zakazu zbywania i obciążania nieruchomości?
- II CSK 727/18 2019-09-06Czy ujawnienie w księdze wieczystej roszczenia w trybie art. 16 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece stanowi obciążenie nieruchomości w rozumieniu przepisów o zabezpieczeniu roszczenia poprzez zakaz zbywania i…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 16 ust. 1art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy