II CSK 663/14
WyrokIzba Cywilna2015-05-29
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku umowy ubezpieczenia na rzecz osoby trzeciej, zawartej przez profesjonalistę (stowarzyszenie) z ubezpieczycielem, do której ubezpieczony przystąpił poprzez złożenie deklaracji uczestnictwa, za pośrednictwem pośrednika, działającego na podstawie umowy z profesjonalistą, w razie nieprzekazania ubezpieczonemu wszystkich warunków umowy ubezpieczenia na piśmie przed przystąpieniem do ubezpieczenia, ponosi odpowiedzialność sam ubezpieczony, który nie wystąpił przed przystąpieniem do ubezpieczenia o udostępnienie mu wszystkich informacji o jego prawach i obowiązkach i który sam płaci składki ubezpieczającemu z własnych środków finansowych, jak przyjmuje Sąd II instancji, czy też odpowiedzialność tę ponoszą ubezpieczający i pośrednik działający na jego zlecenia, czy sam ubezpieczyciel, a może ubezpieczający, ubezpieczyciel i pośrednik łącznie, a jeżeli ci ostatni, to na jakich zasadach?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ powódka nie wykazała, aby w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne wymagające pogłębionej wykładni przepisów prawnych. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie zawierał wywodu świadczącego o istotności zagadnienia prawnego dla systemu prawa, a jedynie przedstawiał stanowisko skarżącej dotyczące wykładni przepisów i kwestionował ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o zapłatę przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. i Stowarzyszeniu. W skardze kasacyjnej powódka powołała się na występowanie istotnego zagadnienia prawnego związanego z relacjami między przepisami dotyczącymi umowy ubezpieczenia na rzecz osoby trzeciej. Powódka sformułowała pytanie dotyczące odpowiedzialności w przypadku nieprzekazania warunków umowy ubezpieczenia na piśmie przed przystąpieniem do ubezpieczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń S.A. kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 663/14 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa J. S. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej w W. i Stowarzyszeniu w Ł. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt III Ca 1397/13, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powódki na rzecz pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej w W. kwotę 1.800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż inaczej nie może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych przez art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jest konsekwencją oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powódka powołała się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 k.p.c.), związanego z koniecznością oznaczenia wzajemnych relacji między art. 808 § 4 k.c. i art. 808 § 5 k.c. w związku z art. 3851-3853 k.c. W uzasadnieniu tego wniosku przytoczyła natomiast treść wskazanych przepisów oraz sformułowała pytanie: „czy w przypadku umowy ubezpieczenia na rzecz osoby trzeciej, zawartej przez profesjonalistę (stowarzyszenie) z ubezpieczycielem, do której ubezpieczony przystąpił poprzez złożenie deklaracji uczestnictwa, za pośrednictwem pośrednika, działającego na podstawie umowy z profesjonalistą, w razie nieprzekazania ubezpieczonemu wszystkich warunków umowy ubezpieczenia na piśmie przed przystąpieniem do ubezpieczenia, w tym dotyczących warunków i zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela, ponosi odpowiedzialność sam ubezpieczony, który nie wystąpił przed przystąpieniem do ubezpieczenia o udostępnienie mu wszystkich informacji o jego prawach i obowiązkach i który sam płaci składki ubezpieczającemu z własnych środków finansowych, jak przyjmuje Sąd II instancji, czy też odpowiedzialność tę ponoszą ubezpieczający i pośrednik działający na jego zlenicie, czy sam ubezpieczyciel, a może ubezpieczający, ubezpieczyciel i pośrednik łącznie, a jeżeli ci ostatni, to na jakich zasadach?”
3 Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga wskazania problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). Zagadnienie to musi być nadto „istotne”. Istotność zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi wynikać przede wszystkim z wagi zawartego w nim problemu interpretacyjnego dla systemu prawa, nie zaś wyłącznie z jego doniosłości społecznej, czy doniosłości dla rozstrzygnięcia sprawy, w której skarga kasacyjna jest wnoszona. Oprócz sformułowania zacytowanego problemu prawnego skarżąca nie przedstawiła żadnych poglądów, bądź swojego stanowiska, co do sposobu, w jaki problem powinien być rozwiązany oraz wywodu świadczącego o istotności tego zagadnienia prawnego. Stanowisko powódki na temat wykładni powołanych wyżej przepisów zostało zaprezentowane w uzasadnieniu podstaw skargi kasacyjnej, w którym skarżąca wskazała na zarzuty stawiane rozstrzygnięciu Sądu Okręgowego. Obie te części skargi kasacyjnej spełniają jednak inne funkcje, a na etapie badania przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy nie może analizować zasadności podstaw skargi kasacyjnej, gdyż byłoby to równoznaczne z rozpoznaniem sprawy. Istotna część wywodów uzasadnienia skargi kasacyjnej odnoszącego się do jej podstaw sprowadza się do zakwestionowania ustaleń faktycznych, na których swoje orzeczenie oparł Sąd Okręgowy, a tymi ustaleniami Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu kasacyjnym byłby związany (art. 39813 § 2 k.p.c.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania – art. 520 § 2, art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., § 12 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490), orzeczono jak w postanowieniu. l.n
4
Powiązane orzeczenia
- II CSK 475/18 2019-03-13Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną od wyroku sądu drugiej instancji, który oddalił apelację pozwanego ubezpieczyciela, gdy skarżący powołuje się na oczywiste naruszenie prawa, w tym przepi…
- V CSK 246/16 2016-11-23Czy w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji uznał istnienie interesu prawnego powoda w wytoczeniu powództwa o ustalenie odpowiedzialności pozwanego zakładu ubezpieczeń, a następnie oddalił powództwo z powodu niewykazania p…
- V CSK 366/20 2021-02-24Czy w sprawie o odszkodowanie przeciwko towarzystwu ubezpieczeniowemu, dla wykazania szkody konieczne jest poprzedzenie jej procesem przeciwko podmiotowi trzeciemu, czy też dopuszczalne jest określenie hipotetycznego wyn…
- V CSK 240/17 2017-10-25Czy podanie nieprawdziwych informacji ubezpieczycielowi, które wynikają z ogólnych warunków ubezpieczenia, nie wiążących ubezpieczonego, wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela w rozumieniu art. 815 § 3 k.c.?
- V CSK 562/17 2018-04-17Czy w sprawie przeciwko adwokatowi, w której stroną przeciwną nie wiąże go żaden stosunek umowny, dopuszczalny jest udział ubezpieczyciela w charakterze interwenienta ubocznego?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 808 § 4 KCart. 808 § 5 KCart. 3851art. 39813 § 2 KPCart. 520 § 2art. 108 § 1art. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy