II CSK 688/17
WyrokIzba Cywilna2018-04-10
Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy akcja gaśnicza straży pożarnej, podjęta w celu stłumienia pożaru i zmniejszenia szkód, może stanowić zawinione działanie osoby trzeciej, które przerywa związek przyczynowy między ruchem przedsiębiorstwa a szkodą, zwalniając przedsiębiorcę z odpowiedzialności deliktowej na podstawie art. 435 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że akcja gaśnicza straży pożarnej, nawet jeśli obarczona nieprawidłowościami, nie stanowi zawinionego działania osoby trzeciej przerywającego związek przyczynowy między ruchem przedsiębiorstwa a szkodą. Nie można przyjąć, że zarzewie pożaru lub jego przeniesienie na mienie powoda wynikało z wyłącznej winy osoby trzeciej, co wykluczałoby zastosowanie art. 435 k.c.Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanego odszkodowania za szkody spowodowane pożarem wywołanym ruchem przedsiębiorstwa pozwanego. Sąd pierwszej instancji zasądził część dochodzonej kwoty, uznając odpowiedzialność pozwanego z art. 435 k.c. Sąd Apelacyjny podzielił tę ocenę, odrzucając argumentację pozwanego o wyłącznej winie osoby trzeciej (Straży Pożarnej). Pozwany wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie art. 435 k.c. i brak związku przyczynowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej strony pozwanej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 688/17 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa R. Holding Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. przeciwko N. Fabryce Opakowań Spółce Jawnej z siedzibą w K. z udziałem interwenienta ubocznego Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji A.Polska Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 kwietnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt I ACa …/15, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Strona pozwana – N. Fabryka Opakowań L wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 21 lipca 2016 r. oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 13 października 2015 r. Sąd pierwszej instancji w sprawie z powództwa R. Holding Spółki Akcyjnej przy udziale interwenienta ubocznego Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji A. Polska Spółki Akcyjnej , zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 103 830 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 8 października do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za szkody spowodowane pożarem wywołanym ruchem przedsiębiorstwa pozwanego i oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Sąd Apelacyjny podzielił ocenę Sądu Okręgowego, że przesłanki odpowiedzialności deliktowej pozwanego z art. 435 k.c. zostały wykazane. W sprawie występuje bowiem związek przyczynowy pomiędzy ruchem przedsiębiorstwa pozwanego a szkodą doznaną przez powoda i nie zachodzą żadne przesłanki egzoneracyjne, w szczególności wyłączna wina osoby trzeciej - Straży Pożarnej prowadzącej akcję gaśniczą w sposób obarczony błędami. Pozwany zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie art. 435 k.c. w zw. z art. 361 k.c., art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c., art. 235 k.p.c. i art. 11 k.p.c. We wnioskach domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa, ewentualnie przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, umożliwia także uchylenie orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Nie będąc ogólnie dostępnym środkiem zaskarżenia orzeczeń umożliwiającym rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej, poddawana jest wstępnej ocenie w ramach tzw.
3 przedsądu, ustanowionej w art. 3989 k.p.c., mającej za cel zbadanie, czy spełnia przesłanki przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania. Skarżący wskazał, że potrzebę rozpatrzenia swojej skargi wiąże się z wystąpieniem przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., to znaczy z jej oczywistą zasadnością. Wyjaśnił, że w sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na zastosowaniu przez Sąd Apelacyjny do oceny ustalonego stanu faktycznego odpowiedzialności pozwanego na zasadzie ryzyka na podstawie art. 435 § 1 k.c., mimo braku adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy ruchem jego przedsiębiorstwa a szkodą powódki oraz pomimo istnienia przesłanki egzoneracyjnej w postaci wyłącznej winy osoby trzeciej. W ocenie skarżącego błędne było także przyjęcie jako podstawy faktycznej rozstrzygnięcia okoliczności nieudowodnionych w toku postępowania lub uznanie ich za udowodnione na podstawie dowodów przeprowadzonych z naruszeniem zasady bezpośredniości. Jak zostało wyjaśnione w judykaturze Sądu Najwyższego, oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka w szczególności występuje wtedy, gdy bez wątpienia miały miejsce uchybienia, na które powołuje się skarżący i jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają wniesiony środek zaskarżenia, a orzeczenie to jest z tej przyczyny jednoznacznie błędne lub wadliwe w takim stopniu, że nie może się ostać. Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie potwierdza stanowiska o oczywistej zasadności wniesionego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. W ustalonych okolicznościach nie sposób przyjąć, że akcja gaśnicza straży pożarnej, podjęta w celu stłumienia pożaru i zmniejszenia szkód, stanowiła zawinione działanie osoby trzeciej, które przerwało związek przyczynowy pomiędzy ruchem przedsiębiorstwa a szkodą. Bez znaczenia są w tym kontekście nieprawidłowości, które miały miejsce w toku prowadzenia akcji gaśniczej. Wynikały one z dynamiki zdarzeń oraz trudności technicznych, które
4 spowolniły akcję gaszenia pożaru, jednak tylko w pewnym zakresie mogły ewentualnie zostać ocenione jako zawinione. Okoliczności sprawy nie wskazują na to, że zarzewie pożaru wynikało z wyłącznej winy osoby trzeciej, ani też że wyłączna wina osoby trzeciej spowodowała przeniesienie ognia na mienie powoda. Wystąpienie okoliczności skutkujących zwolnieniem strony pozwanej z odpowiedzialności deliktowej nie jest więc nie tylko oczywiste ale nawet uprawdopodobnione. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). kc jw
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 294/15 2015-11-17Czy powód udowodnił, że pożar samochodu nastąpił w okolicznościach przez niego wskazanych, a jeśli nie, czy Sąd Apelacyjny prawidłowo oddalił jego apelację?
- I CSK 3609/23 2025-03-31Czy skarga kasacyjna dotycząca odpowiedzialności przedsiębiorcy za szkody górnicze, zastosowania art. 415 k.c. oraz konstrukcji uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania…
- I CSK 495/09 2010-06-25Czy sąd drugiej instancji, uzupełniając postępowanie dowodowe o opinię biegłych, może zasądzić odszkodowanie za utracone korzyści w cenach z daty wyrokowania, a nie z daty powstania szkody, uwzględniając jednocześnie ods…
- I CSK 829/14 2015-06-17Czy w sprawie o zapłatę odszkodowania z tytułu prowadzenia przedsiębiorstwa wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody (art. 435 k.c.) istotne zagadnienie prawne stanowi kwestia przyczynienia się poszkodowanego, gdy poszk…
- I CR 160/82 1982-10-18Czy odpowiedzialność przedsiębiorcy za szkodę wyrządzoną przez ruch jego przedsiębiorstwa (art. 435 § 1 k.c.) może być wyłączona przez wykazanie wyłącznej winy osoby trzeciej, której tożsamość nie została ustalona?
Powołane przepisy
art. 435 KCart. 361 KCart. 233 § 1 KPCart. 391 KPCart. 378 § 1 KPCart. 382 KPCart. 235 KPCart. 11 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 435 § 1 KC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy