II CSK 722/15

Sygn. akt II CSK 722/15 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku H. B. przy uczestnictwie G. S. i B. S. o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 maja 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt II Ca […] zmienionego postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015r., sygn. akt II Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) oddala wniosek uczestników G. S. i B. S. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni H. B. złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 11 czerwca 2015 r., zmieniającego postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 5 września 2014 r. - wydanego w sprawie z udziałem G.S. i B. S., uwzględniającego wniosek o zasiedzenie prawa własności części działki położonej w S. (gmina R.), dla której Sąd Rejonowy w M. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w C. prowadzi księgę wieczystą nr […] - poprzez oddalenie wniosku. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił, że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Cel ten może być osiągnięty jedynie poprzez powołanie i wykazanie istnienia przesłanek umożliwiających realizację jej wskazanych funkcji. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rolą nie jest zatem korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., tj. czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, i przyjmuje ją do rozpoznania, jeżeli jest spełniona przynajmniej jedna z nich. W art. 3984 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przewidziano wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Kognicja Sądu Najwyższego 3 na tym etapie postępowania jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wnioskodawczyni oparła na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., podnosząc, że Sąd drugiej instancji nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego, uznając za własne ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, pomimo że doszedł do odmiennych wniosków niż sąd pierwszej instancji, przede wszystkim zaś odniósł się do materiału dowodowego w sposób wybiórczy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11 oraz z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11 - nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym jego zdaniem Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia. Nie odpowiada temu wymaganiu uzasadnienie przedstawione przez wnioskodawczynię, ponieważ w opisanej sytuacji nie sposób dopatrzeć się kwalifikowanych naruszeń powołanych przepisów prawa procesowego. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego sąd odwoławczy powinien poczynić własne ustalenia i samodzielnie ocenić je z punktu widzenia prawa materialnego. Jeżeli sąd drugiej instancji po rozpoznaniu sprawy podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, to wówczas może ograniczyć się do stwierdzenia, że przyjmuje ustalenia i wnioski tego sądu jako własne (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r., II PK 278/11 oraz z dnia 16 marca 2009 r., III PK 3/09 - nie publ.). 4 Należy również nadmienić, że duża część uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania została oparta o próbę polemiki skarżącej z ustaleniami faktycznymi Sądu, co jest niedopuszczalne na mocy art. 3983 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw