II CSK 763/16
WyrokIzba Cywilna2017-05-12
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie obowiązku informacyjnego wobec pacjenta, w tym brak poinformowania o konieczności i sposobie wykonania zabiegu oraz potencjalnych powikłaniach, stanowi winę szpitala i uzasadnia odpowiedzialność za szkody materialne i niematerialne, a także czy kwota zadośćuczynienia może być obniżona w sposób nieadekwatny do kwoty przyznanej za błąd w sztuce lekarskiej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że powódka nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani innych przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Brak poinformowania pacjenta o zabiegu i jego konsekwencjach, choć stanowi naruszenie prawa do informacji, nie jest równoznaczny z błędem w sztuce lekarskiej, a tym samym nie uzasadnia automatycznie odpowiedzialności szpitala za szkody wynikłe z błędów w leczeniu, jeśli takich błędów nie stwierdzono. Powódka nie wykazała również nieważności postępowania.Stan faktyczny
Powódka dochodziła od szpitala i jego ubezpieczyciela zadośćuczynienia, odszkodowania i renty. Sąd Apelacyjny przyznał powódce zadośćuczynienie za naruszenie prawa do rzetelnej informacji o stanie zdrowia i możliwych konsekwencjach zabiegu, uznając, że lekarze nie popełnili błędów w procesie leczenia. Powódka wniosła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne i nieważność postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powódki do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 763/16 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa J. O. przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej Uniwersyteckiemu Szpitalowi Klinicznemu im. (…) w Ł. oraz (…) Zakładowi Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej w W. o zadośćuczynienie, odszkodowanie i rentę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 maja 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt I ACa (…), I ACz (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.
2 Powódka we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołała się na potrzebę wyjaśnienia problemu, który przedstawiła w formie pytania, „czy brak poinformowania pacjentki zarówno o konieczności wykonania zabiegu, sposobie jego wykonania, jak i potencjalnych, grożących jej powikłaniach związanych z tym zabiegiem oraz brak spodziewanych efektów tego zabiegu stanowiący naruszenie art. 31 ust. 1 ustawy o zawodzie lekarza stanowi winę szpitala wykonującego zabieg i uzasadnia zarzut powódki o nieprawidłowym przeprowadzeniu zabiegu, a tym samym stanowi przesłankę odpowiedzialności pozwanego szpitala oraz ubezpieczyciela za wszelkie szkody materialne i niematerialne w ramach zadośćuczynienia i czy kwota zadośćuczynienia może być przez sąd obniżona w sposób nieadekwatny do kwoty zadośćuczynienia przyznanej za błąd w sztuce lekarskiej”. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zacytowane pytanie zostało przez powódkę nazwane istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga przedstawienia problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). W postanowieniu z 23 marca 2012 r., II PK 284/11 (nie publ.), Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zagadnieniem prawnym jest zagadnienie, które wiąże się z określonymi przepisami prawa materialnego lub procesowego, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Wskazanie na zagadnienie prawne uzasadniające wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez jego sformułowanie jako problemu prawnego wymagającego rozstrzygnięcia, określenie przepisów prawa, w związku z którymi powstało i przytoczenie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do rozważenia, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne”.
3 Uzasadnienie sformułowanego przez powódkę wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia określonych wyżej wymagań. Powódka ograniczyła się do sformułowania przytoczonego pytania, ale nie wskazała, w związku z wykładnią którego przepisu ono pozostaje, jakie są możliwe odpowiedzi na to pytanie i za którą z nich należy się opowiedzieć. Powołała się wprawdzie na art. 31 ust. 1 ustawy o zawodzie lekarza, ale naruszenie przewidzianego w tym przepisie obowiązku informacyjnego zrównała z nieprawidłowym przeprowadzeniem zabiegu medycznego, podczas gdy oczywiście brak jest ku temu podstaw, i to nie tylko w świetle ustalonych okoliczności niniejszej sprawy, ale i w świetle ustalonego w ustawie katalogu praw pacjenta, w którym prawo do informacji z art. 31 ust. 1 ustawy o zawodzie lekarza należy rozpatrywać odrębnie od prawa do uzyskania świadczenia medycznego należytej jakości. Z ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie, którymi Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej byłby związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), wynika, że zatrudnieni przez pozwanego lekarze nie popełnili błędów w procesie leczenia powódki i obecny jej stan zdrowia nie jest konsekwencją takich błędów. Sąd Apelacyjny uznał, że pozwany szpital ponosi w stosunku do powódki odpowiedzialność w związku z naruszeniem jej prawa do rzetelnej informacji o stanie jej zdrowia w okresie poprzedzającym zabieg oraz o możliwych konsekwencjach zabiegu i za to naruszenie praw pacjenta zostało powódce przyznane zadośćuczynienie. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powódka powołała się również na nieważność postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.) mającą wynikać z naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 379 pkt 3 w związku z art. 365 § 1 k.p.c. Ta przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie została jednak przez powódkę uzasadniona, a na podstawie przebiegu i wyników postępowania nie sposób dociec, w czym skarżąca upatruje takiej nieważności. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego także w razie powoływania się na nieważność postępowania, skarżący musi wskazać okoliczności uzasadniające rozpoznanie skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z 30 października 2001 r., IV CKN 172/01, OSNC 2002, nr 4, poz. 55).
4 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 760/24 2025-03-24Czy brak udzielenia przez pacjenta świadomej zgody na leczenie, nawet jeśli zabieg został przeprowadzony prawidłowo, uzasadnia odpowiedzialność deliktową placówki medycznej za wszystkie powikłania?
- V CSK 61/17 2017-06-30Czy nie wykonanie przez pacjenta zaleconych badań i wizyt kontrolnych może być uznane za przyczynienie się pacjenta do powstania szkody w postaci pogorszenia jego stanu zdrowia lub śmierci, w sytuacji gdy jednocześnie us…
- II CSK 51/20 2020-10-09Czy naruszenie prawa pacjenta do uzyskania należycie uświadomionej zgody na zabieg operacyjny, skutkujące powikłaniami, może stanowić podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z tych powikłań, jeśli s…
- II CSK 552/16 2017-02-22Czy brak wykazania przez skarżącego istotnego zagadnienia prawnego lub kontrowersji prawnych uzasadnia odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- II CSKP 1271/22 2024-02-20Czy naruszenie praw pacjenta, polegające na nieudzieleniu mu informacji o ryzyku wystąpienia skutków ubocznych leczenia, może stanowić samodzielną podstawę odpowiedzialności deliktowej szpitala za negatywne skutki tego l…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 31 ust. 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 379 pkt 3art. 365 § 1 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy