II CSK 807/14
WyrokIzba Cywilna2015-07-14
Skład orzekający: Jan Górowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena zasadności roszczenia o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, zastępującego umowę przyrzeczoną, powinna być dokonywana w oparciu o stan rzeczy istniejący w dacie, kiedy roszczenie stało się wymagalne, czy stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione przez skarżącą zagadnienie prawne nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego. Stwierdzono, że ocena możliwości zawarcia umowy przyrzeczonej powinna być dokonywana według stanu prawnego z daty, w której umowa mogła być jeszcze skutecznie zawarta, a nie według stanu istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy. Termin wskazany w umowie przedwstępnej jako końcowy do zawarcia umowy przyrzeczonej nie jest terminem wymagalności roszczenia.Stan faktyczny
Powódka V. P. Spółka z o.o. wniosła pozew o zobowiązanie pozwanych do złożenia oświadczenia woli. Sąd Apelacyjny wydał wyrok, od którego powódka wniosła skargę kasacyjną. Skarżąca podniosła, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące momentu oceny stanu faktycznego dla zasadności roszczenia o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanych kwotę 3 600 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 807/14 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski w sprawie z powództwa V. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. przeciwko L. G. i A. G. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 lipca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 2 lipca 2014 r., odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powódki na rzecz pozwanych kwotę 3 600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa. Choć skarżąca odwołała się do występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to nie występuje ta przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Stosownie do ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego, istotnym zagadnieniem prawnym jest taki problem jurydyczny, który ma znaczenie dla rozwoju prawa lub stanowi precedens dla rozstrzygnięcia podobnych spraw (por. postanowienie SN z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04 niepublikowane). Powołanie się przez skarżącego na istnienie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało. Skarżący powinien też wykazać, że ma ono istotne znaczenie dla rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepublikowane oraz z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OCNP 2006, nr 15 - 16, poz. 243). Ponadto, prawidłowo wyartykułowane zagadnienie musi być sformułowane ogólnie w tym sensie, że nie może chodzić w nim o sposób
3 rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2004 r., II CZ 94/04, niepublikowane). Skarżąca podniosła, że zagadnienie jakie wystąpiło w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy ocena zasadności roszczenia o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, zastępującego umowę przyrzeczoną powinna być dokonywana w oparciu o stan rzeczy istniejący w dacie, kiedy roszczenie stało się wymagalne, czy stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy (art. 316 § 1 k.p.c.). Tymczasem, tak postawiony problem nie jest adekwatny do ustalonego stanu faktycznego sprawy, którym jak wiadomo Sąd Najwyższy jest związany w postępowaniu kasacyjnym (art. 39813 § 2 k.p.c.). Wbrew zarzutom skarżącej Sąd Apelacyjny dokonując wykładni umowy niewadliwie stwierdził, że określony kalendarzowo termin 29 czerwca 2007 r. jest terminem końcowym do zawarcia umowy przyrzeczonej, a nie terminem wymagalności roszczenia. Z tego względu, wytoczenie w sprawie powództwa jeszcze przed wygaśnięciem umowy przedwstępnej, choć skutkowało zachowaniem terminu do zawarcia umowy przyrzeczonej, nie oznaczało, aby do uwzględnienia roszczenia nie było konieczne spełnienie wszystkich wymagań przewidzianych przez prawo materialne w terminie końcowym, tj. w dniu 29 czerwca 2007 r. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 24 listopada 2009 r., V CSK 163 /09, M. Prawn. 2015, nr 6, poz. 309 i z dnia 30 marca 2011 r., III CSK 171/10, M. Prawn. 2015, nr 6, poz. 309). Według bowiem prawa materialnego (art. 58 k.c.) możliwość zawarcia przedmiotowej umowy przyrzeczonej należało ocenić według stanu prawnego z daty, w której mogła być jeszcze skutecznie zawarta. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CSK 235/16 2016-11-08Czy skarżący prawidłowo sformułował istotne zagadnienie prawne, uzasadniając tym samym przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- V CSK 121/14 2014-10-01Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące wykładni oświadczeń woli, które nie zostało poparte argumentacją wskazującą na możliwość wystą…
- I CSK 22/14 2014-10-10Czy dla przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wystarczające jest powołanie się na istnienie istotnych zagadnień prawnych, takich jak pozorność umowy poręczenia czy stosowanie zasad wykładni do przedsiębiorców, bez w…
- III CSK 88/17 2017-08-23Czy w sprawie o rozgraniczenie, w której skarżący powołują się na istotne zagadnienie prawne lub potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości, istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- V CSK 109/16 2016-08-24Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia do rozpoznania, gdy powódka zarzuca istotne zagadnienie prawne, ale nie formułuje go w sposób wymagany przez przepisy i orzecznictwo, a sądy meriti dokonały wiążących ust…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 316 § 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 58 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy