II CSK 823/16
WyrokIzba Cywilna2017-05-30
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek naprawienia szkody orzeczony w postępowaniu karnym na podstawie art. 46 § 1 k.k. przechodzi na spadkobierców jako dług spadkowy po śmierci sprawcy przestępstwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Wskazano, że dług polegający na obowiązku naprawienia szkody, nawet orzeczony w procesie karnym, ma charakter cywilnoprawny i jako taki wchodzi do spadku, przechodząc na spadkobierców.Stan faktyczny
Powódka domagała się zwolnienia spod egzekucji. Wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Skarżąca podniosła, że obowiązek naprawienia szkody orzeczony w postępowaniu karnym na podstawie art. 46 § 1 k.k. powinien przejść na spadkobierców jako dług spadkowy. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie obciążył powódki kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 823/16 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa A.M.N. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu w S. o zwolnienie spod egzekucji, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 maja 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznaje adwokat K.W.M. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym 2. nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
2 Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oparto na pierwszej i drugiej spośród wymienionych przesłanek. Przedstawienie okoliczności, uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga sformułowania tego zagadnienia i wskazania argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Należy wyjaśnić, jakie zagadnienie prawne występuje w sprawie i dlaczego jest ono istotne, albo określić, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości lub rozbieżności występujące w orzecznictwie sądów. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. m.in. postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, nie publ.). Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 104/08, nie publ.; z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II CSK 84/07, nie publ.). Przedstawiony przez skarżącą problem prawny został ujęty w pytaniu: „czy środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody orzeczony w postępowaniu karnym na podstawie art. 46 § 1 k.k. z chwilą śmierci sprawcy przestępstwa, przechodzi na jego spadkobierców jako dług spadkowy należący do
3 spadku (art. 922 § 2 k.c.)?”. Zdaniem skarżącej w sprawie niniejszej zachodzi potrzeba wykładni art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 922 § 2 k.c. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca nie zawarła wystarczającej argumentacji jurydycznej wskazującej na możliwość wystąpienia odmiennych ocen zaprezentowanego przez siebie problemu oraz tego, że przepisy dotyczące tej problematyki nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Skarżąca nie wykazała, że jej wątpliwości stanowią istotne zagadnienia prawne wymagające zaangażowania Sądu Najwyższego. Ubocznie należy zauważyć, że w postanowieniu z dnia 15 maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt V CSK 482/14, Sąd Najwyższy wskazał, że dług polegający na obowiązku naprawienia szkody, nawet jeżeli został ustalony w procesie karnym, ma charakter cywilnoprawny i w konsekwencji dług taki jako element majątku spadkodawcy wchodzi do spadku i przechodzi na jego spadkobierców. Ze względów wskazanych powyżej odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 336/17 2017-11-28Czy obowiązek naprawienia szkody orzeczony w postępowaniu karnym na podstawie art. 46 § 1 k.k. przechodzi na spadkobierców jako dług spadkowy po śmierci sprawcy przestępstwa?
- II CSK 750/17 2018-04-24Czy w sytuacji, gdy przy ocenie prawa do domagania się umorzenia zobowiązań przez sąd upadłościowy brane są pod uwagę negatywne przesłanki skutkujące możliwością orzeczenia zakazu prowadzenia działalności, a przesłanki s…
- IV CSK 434/19 2019-12-18Czy rozporządzenie przez spadkobiercę udziałem w przedmiocie należącym do spadku przed działem spadku, bez zachowania formy szczególnej przewidzianej dla oświadczenia darczyńcy, powoduje nieważność takiej czynności prawn…
- II CSK 378/17 2017-11-30Czy osoba będąca spadkobiercą testamentowym zobowiązanym z tytułu zachowku, która byłaby powołana do spadku po tym samym spadkobiercy z mocy ustawy, może skorzystać z dobrodziejstwa art. 999 k.c. i ograniczyć swoją odpow…
- III CSK 147/16 2016-06-28Czy w przypadku skargi kasacyjnej w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku, istnieją podstawy do jej przyjęcia do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na nieważność postępowania z powodu naruszenia zakazu…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 390 KPCart. 46 § 1 KKart. 922 § 2 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy