II CSK 829/16
WyrokIzba Cywilna2017-06-01
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie wieczystoksięgowej, dotycząca sposobu podpisania orzeczenia przez sędziego, może zostać przyjęta do rozpoznania z powodu naruszenia art. 328 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie wystąpiły przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Zarzut naruszenia art. 328 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. z powodu rzekomo nieprawidłowego podpisu sędziego nie był uzasadniony, gdyż podpis, choć skrócony, identyfikował sędziego i spełniał wymogi formalne. Spór dotyczył konstrukcji hipoteki łącznej i skutków zbycia przedsiębiorstwa, a Sąd Okręgowy zachował zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego.Stan faktyczny
Uczestnicy postępowania wieczystoksięgowego wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które uchyliło wpis wykreślenia hipoteki kaucyjnej łącznej. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 328 k.p.c., wskazując na rzekomo wadliwy podpis jednego z sędziów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 829/16 POSTANOWIENIE Dnia 1 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z wniosku M. Spółki Jawnej z siedzibą w S. i G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. przy uczestnictwie A. B. - jako syndyka masy upadłości D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K., P. Spółki Akcyjnej w K. - jako wierzyciel hipoteczny, A. K. i T. K. o wpis prawa własności w księdze wieczystej macierzystej (…) oraz wykreślenie z niej i z ksiąg wieczystych współobciążonych nieruchomości lokalowych hipoteki kaucyjnej łącznej w kwocie 6.000.000 zł, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 1 czerwca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania A. K. i T. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt VII Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. stwierdza, że każdy uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania kasacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie. UZASADNIENIE
2 Uczestnicy postępowania wieczystoksięgowego A. K. i T. K. złożyli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt VII Ca (…) (k. 1005 i n. akt sprawy, t. VI). Postanowieniem tym zmieniono postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 28 listopada 2013 r. w ten sposób, że uchylono dokonany przez referendarza wpis - wykreślenie hipoteki kaucyjnej łącznej w kwocie 9.000.000 zł w księdze wieczystej (…). Postanowienie z dnia 25 maja 2016 r. zapadło w wyniku wniesienia apelacji przez uczestnika postępowania - wierzyciela hipotecznego P. S.A. od wspomnianego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 28 listopada 2013 r. W skardze kasacyjnej obojga uczestników podnoszono zarzuty naruszenia prawa procesowego. Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący stwierdzili, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne sformułowane w pkt 1 części wstępnej skargi (s. 3 - 8 skargi), a ponadto skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona ze względu na rażące i oczywiste naruszenie art. 328 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując sentencję i treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z dnia 25 maja 2016 r. (sygn. akt VII Ca (…)), treść skargi kasacyjnej uczestników postępowania, zawartą w nich prawną argumentację wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (s. 3 - 8 skargi) oraz odpowiedź na skargę wierzyciela hipotecznego (s. 1098 i n.; t. VI akt), Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Zgodnie z art. 324 § 2 k.p.c., sentencję wyroku (orzeczenia) podpisują wszyscy sędziowie orzekający w danej sprawie. W § 95 rozporządzenia MS z dnia 23 grudnia 2015 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2316 ze zm.) przewidziano sposób podpisywania orzeczeń i uzasadnień tych orzeczeń.
3 Z akt sprawy wynika, że pod sentencją postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 25 maja 2016 r. (sygn. akt: VII Ca (…)) figurują podpisy wszystkich trzech sędziów, którzy brali udział w wydaniu postanowienia (k. 877 verte). Podpisy takie zostały złożone także pod uzasadnieniem tego postanowienia, odpowiednio przy nazwiskach sędziów podanych drukiem (k. 881 akt sprawy, t. V). W ocenie Sądu Najwyższego, nie zachodzi potrzeba wyjaśnienia w postępowaniu kasacyjnym, czy podpis złożony przez jednego z sędziów wydających zaskarżone postanowienie był podpisem prawidłowym w rozumieniu art. 324 § 2 k.p.c. i § 95 Regulaminu. Nie istnieje wymaganie posługiwania się podpisem czytelnym, a tzw. skrócona postać podpisu może przybierać różny kształt graficzny. Podpis sędziego G. R., choć bardzo oszczędny graficznie, spełnia jednak wymagania podpisu skróconego w rozumieniu § 95 Regulaminu. Należy także stwierdzić, że w sposób dostateczny identyfikuje on sędziego w danej sprawie, skoro umieszczony został w powiązaniu z oznaczeniem imienia i nazwiska tego sędziego drukowanymi literami. Ponadto podpis ten w sposób rozpoznawalny identyfikuje wspomnianego sędziego w toku jego funkcji orzeczniczych (vide podpisy o podobnej postaci graficznej na innych orzeczeniach: np. z dnia 25 maja 2016 r. - VII Ca (X.), VII Ca (Y.), VII Ca (Z.)). Nie można także stwierdzić, że - wbrew stanowisku skarżących - złożona skarga jest oczywiście uzasadniona z racji rażącego i oczywistego naruszenia art. 328 k.p.c. w z. z art. 391 § 1 k.p.c. w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie o wpis. Spór w niniejszej sprawie dotyczył konstrukcyjnego ujęcia hipoteki łącznej oraz skutków zbycia przedsiębiorstwa upadłego w odniesieniu do hipoteki łącznej, obciążającej nieruchomości (lokalowe), stanowiących własność osób trzecich. Koncentrując się na tej kwestii Sąd Okręgowy zachował wymagania dotyczące zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego (art. 6268 § 2 k.p.c.). W tej sytuacji Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.) i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego (art. 520 § 1 k.p.c.).
4 jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 827/16 2017-06-01Czy skarga kasacyjna w sprawie wieczystoksięgowej, dotycząca sposobu podpisania orzeczenia przez sędziego, może zostać przyjęta do rozpoznania z powodu naruszenia art. 328 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.?
- II CSK 188/17 2017-06-01Czy skarga kasacyjna w sprawie wieczystoksięgowej, dotycząca sposobu podpisania orzeczenia przez sędziego, może zostać przyjęta do rozpoznania z powodu naruszenia art. 328 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.?
- II CSK 385/20 2021-06-30Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w kontekście wniosku o wykreślenie hipoteki?
- I CSK 500/17 2017-09-07Czy sąd wieczystoksięgowy, w przypadku gdy z dokumentacji załączonej do wniosku o wykreślenie hipoteki wynika, że podstawa istnienia prawa akcesoryjnego wygasła, powinien zbadać te dokumenty pod kątem istnienia tego praw…
- IV CSK 344/19 2019-11-14Czy skarga kasacyjna wnioskodawcy o wpis hipoteki przymusowej łącznej spełnia wymogi formalne umożliwiające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 328 KPCart. 391 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 324 § 2 KPCart. 6268 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 520 § 1 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2§ 95
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy