II CSK 843/16
WyrokIzba Cywilna2017-06-09
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o ochronę dóbr osobistych sąd może działać z urzędu w zakresie badania nieistnienia bezprawności zachowania sprawcy, a jeśli tak, czy przepis art. 24 k.c. wymaga wykładni z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni art. 24 k.c. z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie. Podkreślono, że uprawnienie sądu do działania z urzędu w sprawach o ochronę dóbr osobistych wynika z przepisów k.p.c. i nie jest ograniczone podmiotowo ani przedmiotowo. Brak stosownych zarzutów procesowych czyni przedstawione zagadnienie prawne bezprzedmiotowym, a przepis art. 24 k.c. był już wielokrotnie analizowany przez Sąd Najwyższy.Stan faktyczny
Powód dochodził ochrony dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny wydał wyrok, od którego powód wniósł skargę kasacyjną. W skardze kasacyjnej powód podniósł zarzuty dotyczące działania sądu z urzędu w zakresie badania bezprawności zachowania sprawcy oraz potrzebę wykładni art. 24 k.c. z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 843/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa J. M. Ż. przeciwko S. M. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 czerwca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje adw. B. M. od Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w (…)) kwotę 10 800 (dziesięć tysięcy osiemset) zł, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna, zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., może zostać przyjęta do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wymienione, kwalifikowane przesłanki wskazują, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
2 jest usprawiedliwione jedynie wtedy, gdy realizuje ona swą funkcję publicznoprawną, pozostawiając interes prywatny strony na drugim planie. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. to jest występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni przepisów, tu: art. 24 k.c., z uwagi na rozbieżności, jakie przepis ten wywołuje w orzecznictwie. W odniesieniu do istotnego zagadnienia prawnego - takie zagadnienie w sprawie nie występuje. Skarżący poddaje w wątpliwość dopuszczalność działania sądu z urzędu w sprawie o ochronę dóbr osobistych, w zakresie badania nieistnienia bezprawności zachowania sprawcy. Uprawnienie sądu do działania z urzędu wynika z przepisów kodeksu postępowania cywilnego i przepisy te wskazanego uprawnienia nie ograniczają ani podmiotowo ani przedmiotowo. Jeżeli, w ocenie skarżącego, w okolicznościach sprawy doszło do naruszenia przez sąd zasad bezstronności czy też równości stron, przez podjęcie inicjatywy dowodowej, rzeczą skarżącego było wyartykułowanie tego w procesowych podstawach kasacyjnych. Brak stosownych zarzutów procesowych czyni przedstawione zagadnienie prawne bezprzedmiotowym dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie na też podstaw do przyjęcia, że art. 24 k.c. wymaga wykładni, ponieważ wywołuje rozbieżności w orzecznictwie. Wskazany przepis był już wielokrotnie przedmiotem analizy Sądu Najwyższego i skarżący nie wykazał w sposób dostateczny potrzeby kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego. Z uwagi na powyższe należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O wynagrodzeniu należnym ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi powoda w postępowaniu kasacyjnym orzeczono na podstawie § 8 pkt 4 w związku z § 16 ust. 4 pkt 1 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów
3 nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801). jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 419/17 2018-01-31Czy w sprawie o ochronę dóbr osobistych, w której powód domaga się naprawienia skutków naruszenia poprzez opublikowanie oświadczenia o określonej treści, Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania, gd…
- II CSK 21/15 2015-08-05Czy w sprawie o ochronę dóbr osobistych, w której występują kwestie wykładni art. 23 i 24 k.c., istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- V CSK 661/14 2015-06-11Czy w sprawie o ochronę dóbr osobistych występują istotne zagadnienia prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności dotyczące zależności między art. 23 i 24 k.c. a art. 5 k.c. oraz obro…
- I CSK 2319/22 2022-08-12Czy w sprawie o ochronę dóbr osobistych, w której sąd dokonuje oceny naruszenia dobra osobistego na podstawie obiektywnej oceny opartej na wzorcu „przeciętnego obywatela”, sąd powinien dokonać dookreślenia cech tego prze…
- IV CSK 237/15 2015-10-27Czy w postępowaniu o ochronę dóbr osobistych można samodzielnie ustalać, jako przesłankę naruszenia dóbr osobistych, że poprzez wydanie oczywiście niesłusznego wyroku nakazowego w postępowaniu wykroczeniowym doszło do „b…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 24 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2§ 8 pkt 4§ 16 ust. 4§ 4 ust. 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy