II CSK 92/15

WyrokIzba Cywilna2015-09-29

Skład orzekający: Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, w której skarżący podnosi zarzut oczywistej zasadności, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli sąd pierwszej instancji dostatecznie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w płaszczyźnie faktów, a skarżący nie przedstawił wystarczających powodów jurydycznych do ingerencji Sądu Najwyższego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., w tym oczywista zasadność skargi. Przesłanka oczywistej zasadności wymaga, aby wadliwość orzeczenia była widoczna od razu, a nie opierała się na błędnej subsumpcji czy wykładni prawa. W przypadku, gdy sąd dostatecznie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w płaszczyźnie faktów, a skarżący nie przedstawił wystarczających powodów jurydycznych do ingerencji Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Koninie w sprawie o zniesienie współwłasności. Skarżący podniósł jako podstawę przyjęcia skargi kasacyjnej jej oczywistą zasadność. Sąd Najwyższy analizował, czy przyznanie nieruchomości na własność uczestniczce zamiast skarżącemu zostało dostatecznie uzasadnione w płaszczyźnie faktów oraz czy skarżący przedstawił wystarczające powody jurydyczne do ingerencji Sądu Najwyższego. Rozważano również kwestię rozliczenia nakładów poczynionych przez konkubenta na nieruchomość.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 92/15 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku S. M. przy uczestnictwie A. S. o zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt I 1Ca 262/14, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ograniczony tymi przesłankami dostęp do Sądu Najwyższego wiąże się z charakterem skargi kasacyjnej jako środka nadzwyczajnego środka prawnego zmierzającego do podważenia prawomocnego już orzeczenia i tylko w sytuacji, gdy zachodzi potrzeba uzyskania wypowiedzi Sądu Najwyższy z uwagi na jego funkcje ustrojowe, a więc sprawowanie nadzoru judykacyjnego, w tym zapewnianie jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Skarżący jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał przyczynę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. to jest oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Przesłanka ta stanowi jedynie pozorne odstępstwo od modelu publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Ma ona swoją normatywną treść, nie chodzi, bowiem o sprawy, w których rozstrzygnięcie zostało oparte na błędnej subsumcji czy wadliwej wykładni prawa materialnego lub procesowego, ale o sprawy, w których zapadłe orzeczenie może być wręcz kwalifikowane jako bezprawne. Taka więc ocena ma być dokonana wprost, bez wnikliwej analizy, ponieważ wadliwość orzeczenia musi być tu widoczna od razu, dla każdego przeciętnego prawnika. Potrzeba wyeliminowania z obrotu orzeczeń naruszających elementarne reguły porządku prawnego jest niewątpliwa. Rzeczą skarżącego było, więc wskazanie nie tylko konkretnych, naruszonych, jego zdaniem, przez sąd przepisów, ale przede wszystkim przytoczenie odpowiednich argumentów wyjaśniających, dlaczego te przepisy zostały w tak bezdyskusyjny sposób naruszone (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2013 r., III SK 4/13, nie publ.). Po analizie zaprezentowanych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania argumentów, Sąd Najwyższy nie dostrzega, aby w sprawie niniejszej przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, 3 w rozumieniu wyżej podanym, była spełniona. Przyznanie nieruchomości na własność uczestniczce zamiast skarżącemu Sąd uzasadnił w płaszczyźnie faktów w sposób dostateczny, a nie przedstawiono wystarczających jurydycznych powodów, dla których Sąd Najwyższy miałby ingerować w treść takiego rozstrzygnięcia. W odniesieniu do stanowiska skarżącego o konieczności rozliczenia w postępowaniu o zniesienie współwłasności nakładów poczynionych w czasie konkubinatu przez konkubenta na nieruchomość stanowiącą własność drugiego konkubenta (jego współwłasność z osoba trzecią), ze skutkiem wynikającym z art. 618 § 3 k.p.c., zauważa się, że przepis ten odnosi się do § 1 tego artykułu, a ten stanowi o rozstrzyganiu o roszczeniach współwłaścicieli a więc o tych roszczeniach, które powstają pomiędzy osobami związanymi prawnorzeczowym węzłem współwłasności. W świetle powyższego, nie znajdując podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w związku z § 6 pkt 7 w związku z § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 618 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 3§ 2§ 6 pkt 7§ 12 ust. 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy