II CSK 403/16

Sygn. akt II CSK 403/16 POSTANOWIENIE Dnia 27 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka w sprawie z wniosku I. B. i S. B. przy uczestnictwie E. H. , K. M., H. W. M. i O. P. o zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania – E. H. od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt XV Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE 2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2. istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3. zachodzi nieważność postępowania lub 4. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną, merytoryczną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej i zbadanie, czy za jej rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna bowiem jest środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym, który z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na sprawach najpoważniejszych i precedensowych. Uczestniczka E. H. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 10 grudnia 2015 r. z wnioskiem o jego uchylenie „…w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w P., celem ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego oraz kasacyjnego, w tym o kosztach zastępstwa procesowego na rzecz skarżącej, według norm przepisanych, względnie o uchylenie przedmiotowego postanowienia w zaskarżonej części oraz postanowienia Sądu I instancji i przekazanie temu sądowi sprawy, celem ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego oraz kasacyjnego, w tym o kosztach zastępstwa procesowego na rzecz skarżącej, według norm przepisanych…”. Postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2015 r. zapadło po rozpoznaniu apelacji wnioskodawców oraz uczestników postępowania K. M., H. W. M. i E. H. od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 19 lutego 2015 r., którym Sąd Rejonowy zniósł współwłasność nieruchomości o obszarze 0,0546 ha położonej w P., objętej księgą wieczystą nr (…) w ten sposób, że wyodrębnił bliżej opisane w pkt I.1 sentencji lokale mieszkalne i użytkowe, ustalił, że do lokali tych przynależą wskazane w pkt I.2 sentencji udziały w gruncie oraz w 3 częściach wspólnych budynku, przyznał na własność wnioskodawcom i pozostałym uczestnikom postępowania lokale wymienione w pkt I.3, I.4, I.5 i I.6 sentencji, orzekł o dopłatach w sposób wskazany w pkt I.7, I.8, i I.9 sentencji, natomiast w pkt II sentencji w pozostałym zakresie wnioski wnioskodawców i uczestników postępowania oddalił i orzekł o kosztach postępowania w sposób wskazany w pkt III, IV i V sentencji. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w pkt II w ten sposób, że w pozostałym zakresie oddalił wnioski wnioskodawców oraz uczestników : O. P., K. M. i H. W. M. (pkt 1.a ), zasądził od uczestniczki O. P. na rzecz uczestniczki E. H. kwotę 72,81 zł z tytułu nakładów na nieruchomość wspólną w zakresie podatku od gruntu za lata 2007 - 2014, a w pozostałym zakresie żądanie E. H. oddalił (pkt 1.b), zasądził od uczestników K. M. i H. W. M. solidarnie na rzecz uczestniczki E. H. kwotę 72,81 zł z tytułu nakładów na nieruchomość wspólną w zakresie podatku od gruntu za lata 2007 - 2014, a w pozostałym zakresie żądanie E. H. oddalił (pkt 1.c), zasądził od wnioskodawców I. B. i S. B. solidarnie na rzecz uczestniczki E. H. kwotę 145,63 zł z tytułu nakładów na nieruchomość wspólną w zakresie podatku od gruntu za lata 2007 - 2014, a w pozostałym zakresie żądanie E. H. oddalił (pkt 1.d), w pozostałej części, odnośnie do zaskarżenia pkt II, apelację uczestniczki E. H. oddalił, natomiast w pozostałej części uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego. W skardze kasacyjnej uczestniczka E. H. powołała się na obie podstawy z art. 3983 § 1 k.p.c. i w ramach pierwszej z nich zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 199 w związku z art. 201 i 202, art. 207 oraz art. 209 k.c., a w ramach drugiej naruszenie art. 227, art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1, art. 378 § 1 i art. 618 § 1 k.p.c. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca wskazała na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Twierdziła, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 618 § 1 k.p.c. „…w kontekście możliwości dochodzenia w postępowaniu o zniesienie 4 współwłasności nieruchomości rozliczenia wydatków, nakładów i ciężarów ponoszonych przez jednego ze współwłaścicieli w taki sposób, iż realizacje usług i robót budowlanych na rzeczy wspólnej, ów współwłaściciel zlecił swojej spółce zależnej i płacił za ich wykonanie bezpośrednio do tejże spółki…”. Poza tym potrzeba rozpoznania skargi kasacyjnej wynika „…z oczywistego naruszenia przez Sąd Apelacyjny w (…) prawa procesowego w postaci art. 618 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c., w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 227 i 278 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c. W konsekwencji powyższych uchybień, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, w zakresie opisanym w zarzutach, co miało oczywisty wpływ na treść zapadłego postanowienia…”. Analiza wywodów zawartych w skardze kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżąca nie przytoczyła przekonujących argumentów, świadczących o występowaniu w niniejszej sprawie wskazanych przez nią przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania. W art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. chodzi o zagadnienie obejmujące poważną wątpliwość prawną i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym, którego wyjaśnienie ma znaczenie dla praktyki sądowej oraz dla rozstrzygnięcia złożonej skargi. Skarżący, wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne powinien sformułować to zagadnienie, wskazać na wyłaniające się poważne wątpliwości interpretacyjne, przytoczyć argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen i wykazać, że wyjaśnienie przedstawionego zagadnienia będzie miało znaczenie zarówno dla praktyki sądowej, jak i dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Chodzi przy tym wyłącznie o poważne wątpliwości wykraczające poza poziom zwykłych wątpliwości prawnych, które powstają niemal w każdym procesie decyzyjnym. Skarżąca nie zadośćuczyniła tym wymaganiom, nie sformułowała bowiem istotnego zagadnienia prawnego, a jedynie zasygnalizowała swoją wątpliwość, nie precyzując notabene na czym ona polega. Nie przytoczyła też argumentów prowadzących do rozbieżnych ocen, ani nie wykazała, że zasygnalizowany problem nasuwa wątpliwości wykraczające poza poziom zwykłych wątpliwości prawnych, powstających w każdym procesie decyzyjnym. 5 Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi -bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie. Skarżący, powołując się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać oczywistą zasadność skargi kasacyjnej przejawiającą się kwalifikowanym charakterem naruszenia przepisów prawa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Nie może powtarzać uzasadnienia podstaw kasacyjnych; powinien wykazać, że zasadność skargi kasacyjnej jest oczywista, a więc dostrzegalna prima vista oraz że każdy prawnik bez przeprowadzania wnikliwej analizy powinien dojść do wniosku, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe. Skarżąca nie przytoczyła argumentów świadczących o tak rozumianej oczywistości, ograniczyła się bowiem do powtórzenia uzasadnienia powołanych podstaw kasacyjnych i ogólnikowej konstatacji, że zarzucane Sądowi Okręgowemu (omyłkowo wskazanemu jako Sąd Apelacyjny) uchybienia miały oczywisty wpływ na treść zapadłego postanowienia. Konkludując trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą wskazane przez skarżącą przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Trzeba dodać, że skarga kasacyjna dotyczy tylko części postanowienia, zawierającej rozstrzygnięcie o sprecyzowanych w apelacji żądaniach zasądzenia od wnioskodawców kwoty 80 325 zł i od uczestników K. M. i H. W. M. oraz uczestniczki O. P. kwot po 40 162,50 zł, łącznie kwoty 160 650 zł wraz z odsetkami, która to część nie jest objęta integralnością orzeczenia o zniesieniu współwłasności (zob. np. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1977 r., III CZP 7/77, OSNCP 1977, nr 11, poz. 205 i z dnia 22 marca 1991 r., III CZP 17/91, OSNCP 1991, nr 10-12, poz. 119, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 1964 r., III CR 294/64, OSNCP 1965, nr 7-8, poz. 130, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 1961 r., I CZ 91/61, OSN 1962, nr 4, poz. 143). 6 Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. jw