II CSK 99/20

WyrokIzba Cywilna2020-08-10

Skład orzekający: Maria Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca zasiedzenia służebności przesyłu, w której sformułowane zagadnienia prawne są kazuistyczne i nie wykazują cech uniwersalności ani istotnych kontrowersji prawnych, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli sformułowane we wniosku zagadnienia prawne nie spełniają wymogów określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Oznacza to, że zagadnienia te muszą mieć charakter uniwersalny, budzić istotne kontrowersje prawne lub rozbieżne oceny, a ich rozstrzygnięcie musi być konieczne dla rozwoju judykatury. Sformułowania o charakterze kazuistycznym, służące uzyskaniu odpowiedzi na szczegółowe pytania dotyczące stanu faktycznego, nie kwalifikują się do przyjęcia.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w K. dotyczącego ustanowienia służebności przesyłu. W skardze kasacyjnej wnioskodawcy podnieśli pięć zagadnień prawnych związanych z zasiedzeniem służebności przesyłu, w tym kwestie zasiedzenia strefy technicznej, dobrej i złej wiary oraz zasiedzenia w sytuacji, gdy Skarb Państwa jest właścicielem nieruchomości. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione zagadnienia prawne są wadliwe konstrukcyjnie i merytorycznie, mają charakter kazuistyczny i nie spełniają wymogów przyjęcia skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawców na rzecz uczestniczki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 99/20 POSTANOWIENIE Dnia 10 sierpnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku J. O. i Z. O. przy uczestnictwie E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 sierpnia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt […], […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza na rzecz uczestniczki od wnioskodawców kwotę 240,- (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego 2 w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W wypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01 OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, nie publ.). Skarżący wskazał na pięć zagadnień prawnych oraz potrzebę wykładni art. 292 k.c. Zagadnienia prawne i bardzo obszerny wywód dotyczą kwestii zasiedzenia służebności przesyłu lub służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu i dotyczą zasiedzenia strefy technicznej, zakresu twierdzeń wnioskodawcy koniecznych do zamieszczenia we wniosku, problemu dobrej i złej wiary, w tym momentu decydującego dla jej przyjęcia oraz czy możliwe jest zasiedzenie służebności w sytuacji, gdy Skarb Państwa jest właścicielem nieruchomości i sam pobudował urządzenie przesyłowe. Przytoczenie pytań w sposób dokładny nie jest możliwe, bo niektóre z ich zajmują kilka stron tekstu, są trudne do zrozumienia i wadliwe konstrukcyjnie i merytorycznie. Sformułowane zagadnienie prawne powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, natomiast nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżących odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia, a do takiego rezultatu zmierzają wnioski w tym zakresie. Odpowiedź na tak sformułowane zagadnienia zawierające szereg szczegółowych założeń, które nie uwzględniają ustalonego stanu faktycznego w odniesieniu do służebności, nie jest możliwa. Ponadto wskazane zagadnienia były przedmiotem rozstrzygnięć w wielu sprawach a orzeczenia przytoczone we wniosku nie mogą im zaprzeczyć mimo rozbudowanej i wybiórczej argumentacji skarżącego zaprzeczającej każdej kwestii dotyczącej materii stanowiącej rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego. Wskazane orzeczenia 3 pochodzą z ubiegłych lat i nie odpowiadają nowej i ustalonej linii orzecznictwa. Przedstawione zagadnienia nie są zagadnieniami prawnymi w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Skarżąca nie wykazała bowiem, że mają one poważny, uniwersalny i istotny charakter, wywołują zasadnicze kontrowersje lub rozbieżne oceny prawne i nie zostały dotychczas rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy, a ich rozstrzygnięcie jest konieczne zarówno dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, jak i przyczyni się do rozwoju judykatury. W kwestiach opisanych przez skarżącą Sąd Najwyższy wypowiadał się już wielokrotnie. Nie można uznać, że wskazane przepisy budzą poważne wątpliwości, a zatem nie wątpliwości zwykłe, które mogą być rozstrzygnięte przez sąd powszechny w toku rozpoznawania sprawy, a wątpliwości kwalifikowane, wynikające z rozbieżnej ich wykładni przez judykaturę i doktrynę, co w konsekwencji nie pozwala na ocenę, czy rzeczywiście wątpliwości takie zachodzą. Zadaniem Sądu Najwyższego nie jest wskazanie Sądowi drugiej instancji w jaki sposób trzeba rozstrzygnąć sprawę lecz odpowiedź na nowe zagadnienie prawne, które wyłoniło się w toku postępowania przed tym sądem. Znaczną część uzasadnienia wniosku stanowi polemika z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartym w tych orzeczeniach, które zostały przytoczone zarówno w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, jak i w skardze kasacyjnej. Jest to przy tym polemika zawierająca subiektywne poglądy skarżącej i argumenty odnoszące się do okoliczności faktycznych, pozbawione charakteru ogólnego, uniwersalnego. W istocie przedstawione zagadnienie sprowadza się do pytania, czy sprawa została prawidłowo rozstrzygnięta na gruncie art. 292 k.c., a argumentacja w dużej mierze opiera się na okolicznościach odbiegających od ustalonych w sprawie. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z 13 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. oraz § 5 pkt 3, § 10 ust. 4 pkt 2 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018, poz. 265). 4 jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 § 1art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 292 KCart. 3989 § 2art. 520 § 3 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 3§ 5 pkt 3§ 10 ust. 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy