II CSKP 1400/22
WyrokIzba Cywilna2024-01-12
Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynności procesowe dokonane przez sędziego Sądu Najwyższego, którego powołanie budzi wątpliwości konstytucyjne, mogą być uznane za nieważne lub pozorne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, działając na podstawie przepisów o wyłączeniu sędziego i zawieszeniu postępowania, stwierdził z urzędu wyłączenie sędziów, których sposób powołania budził wątpliwości konstytucyjne. Uznał, że czynności procesowe dokonane przez takie osoby, w tym postanowienie Sądu Najwyższego z 29 sierpnia 2023 r., mogą być traktowane jako nieważne lub pozorne ze względu na naruszenie konstytucyjnych zasad niezależności sądu i prawa do sądu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił własne postanowienie wydane przez osobę, co do której stwierdzono wyłączenie.Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. W toku postępowania Sąd Najwyższy z urzędu stwierdził wyłączenie kilku sędziów Sądu Najwyższego ze względu na wątpliwości co do konstytucyjności ich powołania. W konsekwencji uchylił własne wcześniejsze postanowienie wydane przez jednego z wyłączonych sędziów i wezwał do udziału w sprawie syndyka masy upadłości pozwanego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił własne postanowienie z 29 sierpnia 2023 r. i stwierdził z urzędu wyłączenie sędziów od rozpoznania sprawy z mocy ustawy.Pełny tekst orzeczenia
II CSKP 1400/22 POSTANOWIENIE 12 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 12 stycznia 2024 r. w Warszawie na skutek skargi kasacyjnej R.K. i W.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 września 2020 r., VI ACa 67/20, w sprawie z powództwa R.K. i W.K. przeciwko G. spółce akcyjnej w W. o zapłatę, 1. zawieszając postępowanie z urzędu na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. uchyla postanowienie Sądu Najwyższego z 29 sierpnia 2023 r., II CSKP 1400/22, wydane przez osobę, w odniesieniu do której okoliczności towarzyszące powołaniu, tj. postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa przeprowadzone z rażącym naruszeniem podstawowych norm konstytucyjnych (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 29 listopada 2007 r., SK 43/06; z 27 maja 2008 r., SK 57/06; z 20 czerwca 2017 r., K 5/17), a także postępowanie po powołaniu (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20) skutkują koniecznością pominięcia dokonanej przez tę osobę czynności (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 29 § 4 a contrario ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym), 2. stwierdza z urzędu, że sędzia Sądu Najwyższego X.Y. jest wyłączony od rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.) jako osoba, w odniesieniu do której okoliczności towarzyszące powołaniu, tj. postępowanie przed Krajową Radą
II CSKP 1400/22 2 Sądownictwa przeprowadzone z rażącym naruszeniem podstawowych norm konstytucyjnych (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 27 maja 2008 r., SK 57/06; z 20 czerwca 2017 r., K 5/17), a także postępowanie po powołaniu (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20) powodują, że Sąd Najwyższy z jej udziałem nie stanowi sądu niezależnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 47 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz w zw. z art. 29 § 4 a contrarioustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym), 3. wzywa do udziału w sprawie syndyka masy upadłości G. spółki akcyjnej w W. 4. podejmuje postępowanie kasacyjne, 5. stwierdza z urzędu, że sędzia Sądu Najwyższego Y.Y. jest wyłączona w niniejszej sprawie z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.) jako osoba, w odniesieniu do której okoliczności towarzyszące powołaniu, tj. postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa przeprowadzone z rażącym naruszeniem podstawowych norm konstytucyjnych, a także postępowanie po powołaniu (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20), powodują, iż sąd z jej udziałem nie stanowi sądu niezależnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 47 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej), 6. stwierdza z urzędu, że czynność oznaczona jako postanowienie Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2022 r., II CSKP 1400/22, jest czynnością pozorną (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 12 lipca 2022 r., SK 13/20; z 2 czerwca 2020 r., P 13/19), dokonaną przez osobę, w odniesieniu do której okoliczności towarzyszące powołaniu, tj. postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa przeprowadzone z rażącym naruszeniem podstawowych norm konstytucyjnych, a także postępowanie po powołaniu (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20) skutkują koniecznością pominięcia
II CSKP 1400/22 3 dokonanej przez tę osobę czynności (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 29 § 4 a contrario ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym), 7. pozostawia pismo „Wniosek i Oświadczenie” z 19 maja 2022 r. w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności.
Powiązane orzeczenia
- II CSKP 420/22 2022-11-25Czy czynność procesowa Sądu Najwyższego, polegająca na wyłączeniu sędziego z orzekania w sprawie z uwagi na okoliczności związane z procedurą jego powołania, jest skuteczna w świetle orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego do…
- III CZP 113/22 2022-11-25Czy postanowienie Sądu Najwyższego stwierdzające wyłączenie sędziego od rozpoznania zagadnienia prawnego, wydane na podstawie zarzutów odnoszących się do okoliczności jego powołania, które jest rażąco sprzeczne z obowiąz…
- II CSKP 205/22 2022-11-18Czy postanowienia Sądu Najwyższego o wyłączeniu sędziego, wydane na podstawie uchwały połączonych izb SN, która utraciła moc obowiązującą, mogą być uznane za nieistniejące?
- II CSKP 2193/22 2024-01-19Czy postanowienie Sądu Najwyższego wydane przez sędziego powołanego w trybie budzącym wątpliwości konstytucyjne, jest czynnością prawną wywołującą skutki prawne?
- III CZ 234/22 2022-12-07Czy czynność procesowa polegająca na wyłączeniu sędziego od orzekania, dokonana na podstawie wniosku opartego na wyrokach ETPCz kwestionujących status sędziego powołanego na wniosek nowej KRS, stanowi orzeczenie pozorne…
Powołane przepisy
art. 174 § 1 pkt 4 KPCart. 48 § 1 pkt 5 KPCart. 29 § 4art. 45 ust. 1art. 47 ust. 1art. 190 ust. 1§ 1 pkt 4§ 1 pkt 5§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy