II CSKP 2301/22

II CSKP 2301/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 12 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Karol Weitz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marta Romańska SSN Roman Trzaskowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 12 grudnia 2025 r. w Warszawie skargi kasacyjnej […] spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 9 listopada 2021 r., I ACa 763/19, w sprawie z powództwa A.K. i Z.K. przeciwko […] spółce akcyjnej w W. o ustalenie, ewentualnie o zapłatę, 1. oddala skargę kasacyjną; 2. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża pozwany bank pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu. Marta Romańska Karol Weitz Roman Trzaskowski (M.M.) UZASADNIENIE II CSKP 2301/22 2 Pozwem z 8 marca 2018 r. Powodowie A.K. i Z.K. wnieśli przeciwko Bankowi S.A. w W. o stwierdzenie, że umowa o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych […] waloryzowany kursem USD zawarta przez nich 10 marca 2008 r. z pozwanym bankiem (uprzednio Bankiem.1 S.A.) jest bezwzględnie nieważna i nie wiąże stron postępowania, ewentualnie o ponowne przeliczenie niespłaconych dotąd rat kredytu z wyłączeniem kwestionowanych przez powodów jako abuzywnych klauzul waloryzacyjnych względnie o zasądzenie na ich rzecz od pozwanego banku solidarnie kwoty 30 213,88 zł tytułem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Wyrokiem z 29 października 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo. Sąd ustalił, że 10 marca 2008 r. w L. Bank.1 S.A. z siedzibą w W. oraz powodowie zawarli umowę o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych […] waloryzowany kursem USD celem sfinansowania zakupu na rynku wtórnym spółdzielczego własnościowego praw do lokalu mieszkalnego nr […] w L. przy ul. C., ustalając kwotę kredytu w wysokości 319 500 zł i wskazując jako kwotę waloryzacji USD. Kwota kredytu wyrażona w walucie waloryzacji określona została według kursu kupna USD z tabeli kursów ustalonej przez bank raty kapitałowo-odsetkowe kredytu spłacane miały być w PLN [p uprzednim przeliczeniu według kursu sprzedaży z tabeli kursowej banku. Sąd przyjął, że kwestionowane przez powodów klauzule waloryzacyjne nie regulują głównych świadczeń stron i ocenił, że nie mają one charakteru abuzywnego, wobec czego brak podstaw do uznania umowy kredytowej łączącej strony za nieważną. Apelację od wyroku z 29 października 2019 r. wnieśli powodowie. Wyrokiem z 9 listopada 2021 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie uwzględniając apelację powodów zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że ustalił, że umowa o kredyt hipoteczny łącząca strony jest nieważna. Sąd Apelacyjny podtrzymał ustaleni faktyczne poczynione w pierwszej instancji, lecz dokonał ich odmiennej oceny prawnej, przyjmując, że kwestionowane w sprawie klauzule walutowe kształtują główne świadczenia stron i stanowią niedozwolone postanowienia umowne, kształtując prawa i obowiązki powodów jako konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami , a ich wyeliminowanie z umowy kredytowej skutkuje jej nieważnością. Skargę kasacyjną od wyroku z 9 listopada 2021 r. wywiódł pozwany bank. Zarzucając naruszenie art. 3851 §1 w związku z art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 oraz art. 69 ustawy - Prawo bankowe i art. 189 k.p.c. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący starał się podważyć w zarzutach kasacyjnych stanowisko, że klauzule walutowe przyznające jednej ze stron umowy kredytu uprawnienie do samodzielnego decydowania o kursach waluty waloryzacji mają charakter abuzywny, i że bez nich II CSKP 2301/22 3 kwestionowana umowa kredytu nie może być utrzymana. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje jednak stanowisko, że nie jest możliwe utrzymanie umowy kredytowej takiej jak umowa zawarta w rozpatrywanej sprawie, w razie stwierdzenia abuzywności jej postanowień kształtujących mechanizm waloryzacji świadczenia kursem waluty obcej (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r., II CSK 282/18 nie publ. i z 13 maja 2022 r. III CSKP 293/22 nie publ. oraz z 6 czerwca 2023 r.( II CSKP 950/22) (II CSKP950/22). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie stanowisko to podziela. Gdy chodzi o kwestię abuzywności klauzul umownych rozpatrywanych w niniejszej sprawie, to odnośny zarzut kasacyjny jest bezzasadny, albowiem Sąd drugiej instancji wyczerpująco, rzetelnie i w pełni przekonująco wykazał, że przedmiotowe klauzule mają charakter niedozwolony, a Sąd Najwyższy podziela tę ocenę. Nie mógł także odnieść skutku zarzut naruszenia art. 189 k.p.c., gdyż w judykaturze Sądu Najwyższego utrwalone jest już stanowisko, że dopuszczalne jest wystąpienie z żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku kredytu ze względu na nieważność umowy kredytu, nawet jeżeli stronie przysługuje roszczenie o zwrot świadczeń spełnionych na podstawie tej umowy. (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 25 lipca 2025 r. II CSKP (475/23) nie publ. i powołane tam dalsze orzecznictwo), a Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela to stanowisko. Z tych względów, na podstawie art. 39814 oraz art. 98 § 1 i art.108 § 1 w związku z art. art. 39821 i z art. 391 §1 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Marta Romańska Karol Weitz Roman Trzaskowski (R.N.) [a.ł]