II CZ 111/18
PostanowienieIzba Cywilna2019-03-05
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Anna Kozłowska, Roman Trzaskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak pouczenia strony działającej osobiście o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia wpływa na rozpoczęcie biegu terminu do jego wniesienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że niepouczenie lub błędne pouczenie strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia tego środka. Stanowisko to zostało ugruntowane w uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego, która ma moc zasady prawnej i wiąże wszystkie składy orzekające SN.Stan faktyczny
Pozwany wniósł skargę kasacyjną po upływie ustawowego terminu, powołując się na brak pouczenia o terminie jej wniesienia. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Pozwany wniósł zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia i przywrócenia terminu. Sąd Najwyższy rozważał rozbieżności w orzecznictwie dotyczące skutków braku pouczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego, uznając skargę kasacyjną za wniesioną po terminie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 111/18 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) SSN Roman Trzaskowski w sprawie z powództwa (…) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. przeciwko M. N. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 marca 2019 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt I ACz (…), I WSC (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 4 lipca 2018 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanego od postanowienia tego Sądu z dnia 20 grudnia 2017 r. oddalającego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 22 lutego 2016 r. umarzającego postępowanie w sprawie. W motywach rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny wskazał, że postanowienie z dnia 20 grudnia 2017 r. zostało skarżącemu wraz z uzasadnieniem doręczone w dniu 5 lutego 2018 r. i od tej daty biegł termin dwóch miesięcy do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została wniesienia w dniu 20 kwietnia 2018 r., a zatem z uchybieniem ustawowego
2 terminu. Sąd zaznaczył, że powtórne doręczenie skarżącemu, działającemu w procesie osobiście, postanowienia z uzasadnieniem wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, co w sprawie miało miejsce, nie wpływa na bieg terminu ustawowego, a jedynie może być rozpatrywane jako przyczyna żądania przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W zażaleniu na to postanowienie pozwany domagając się jego uchylenia powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1997 r. I PZ 18/97, że doręczenie stronie orzeczenia bez pouczenia o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia powoduje, iż termin ten nie rozpoczyna biegu. Ponadto, wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zagadnienie skutków braku pouczenia strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o sposobie i terminie zaskarżenia orzeczenia nie było jednolicie rozstrzygane w orzecznictwie i doktrynie. Obok poglądu powołanego w zażaleniu pojawiło się także inne stanowisko, mianowicie przyjmowano, że nieprawidłowości w pouczeniu mogą uzasadniać jedynie wniosek o przywrócenie terminu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2003 r., V CZ 16/03, z dnia 16 lipca 2008 r., II CZ 43/08, nie publ.). Rozbieżności te zdecydowały o podjęciu przez połączone Izby Cywilną oraz Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego w dniu 22 listopada 2011 r. uchwały III CZP 38/11 (OSNC 2012, Nr 5, poz. 56), w której Sąd Najwyższy stwierdził, że niepouczenie lub błędne pouczenie strony działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia tego środka. Uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego ma moc zasady prawnej i wiąże wszystkie składy orzekające Sądu Najwyższego. Odstąpienie od zasady prawnej uchwalonej przez Izbę, połączone Izby albo pełny skład Sądu Najwyższego, wymaga ponownego rozstrzygnięcia w drodze uchwały odpowiednio przez właściwą izbę, połączone izby lub pełny skład Sądu Najwyższego (por. art. 87 § 1 i art. 88 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, Dz. U. z 2018 r., poz. 5 ze zm. oraz art. 61 § 6 i art. 62 § 2 ustawy
3 z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym, Dz. U. z 2016 r. poz. 1254 ze zm.). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela argumentację prawną przedstawioną w uchwale z dnia 22 listopada 2011 r. i nie widzi potrzeby odstępowania od niej. Uwzględniając zatem niewątpliwy fakt, że skarga kasacyjna pozwanego została wniesiona z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 3985 § 1 k.p.c., jej odrzucenie nie mogło być uznane za nieprawidłowe. Zwrócić również należy uwagę, że do Sądu Najwyższego nie należy rozpoznawanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ani też, jak ujęto to w zażaleniu, wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Z przedstawionych przyczyn orzeczono jak w sentencji (art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.). aj
Powiązane orzeczenia
- II CZ 43/08 2008-07-16Czy brak pouczenia strony o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej powoduje, że termin do jej wniesienia nie rozpoczyna biegu, czy też może jedynie uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu?
- II UZ 28/15 2015-10-22Czy brak pouczenia strony o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, gdy strona nie była obecna przy ogłoszeniu wyroku, uzasadnia przywrócenie terminu do jej wniesienia?
- V CZ 22/13 2013-06-13Czy błędne pouczenie strony przez pracownika sekretariatu sądu o niemożności zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej?
- IV CZ 45/18 2018-10-18Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, złożony po doręczeniu postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na postanowienie odrzucające środek zaskarżenia, może być uwzględniony…
- I CZ 28/09 2009-06-05Czy brak porozumienia między stroną a jej pełnomocnikiem oraz brak decyzji o wniesieniu środka zaskarżenia stanowią okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej?
Powołane przepisy
art. 87 § 1art. 88 § 2art. 61 § 6art. 62 § 2art. 3985 § 1 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 1§ 2§ 6§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy