II CZ 114/71
PostanowienieIzba Cywilna1971-09-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie o zwrocie pozwu na podstawie art. 130 k.p.c. jest uzasadnione, jeśli nie wskazuje ono na skutki jego niewykonania i zawiera wezwania, które nie mieszczą się w dyspozycji tego przepisu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie o zwrocie pozwu, uznając je za nieuzasadnione. Przewodniczący sądu wzywając powoda do wykonania czynności procesowych, obowiązany był wskazać skutki ich niewykonania. Ponadto, wezwania do złożenia aktu urodzenia, aktu małżeństwa oraz oświadczenia o dacie dowiedzenia się o urodzeniu dziecka nie stanowiły braków formalnych uzasadniających zwrot pozwu na podstawie art. 130 k.p.c.Stan faktyczny
Powód wniósł pozew o zaprzeczenie ojcostwa. Sąd Wojewódzki we Wrocławiu wezwał powoda do złożenia szeregu dokumentów i oświadczeń, a następnie zarządził zwrot pozwu z powodu niewykonania tych wezwań. Powód wniósł zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie o zwrocie pozwu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl (sprawozdawca). Sędziowie: J. Krajewski, Z. Trybulski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Józefa Z. przeciwko Weronice Z. o zaprzeczenie ojcostwa, na skutek zażalenia powoda na zarządzenie Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 19 maja 1971 r.,uchylił zaskarżone zarządzenie.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zaprzeczenia ojcostwa córki Jadwigi Z.Sąd Powiatowy w Nowej Rudzie uznał się rzeczowo za niewłaściwy i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu we Wrocławiu. Przewodniczący tegoż Sądu zarządzeniem z dnia 7.IV.1971 r. wezwał powoda do złożenia w terminie 7 dni odpisu pozwu dla prokuratora, aktu małżeństwa, aktu urodzenia dziecka, uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł oraz złożenia oświadczenia, kiedy dowiedział się o urodzeniu dziecka. W dniu 8.V.1971 r. Sąd ponowił żądanie co do wykonania przez powoda zarządzenia z dnia 7.IV.1971 r. Następnie zarządzeniem z dnia 19.V.1971 r. Sąd zarządził zwrot powodowi pozwu w trybie art. 130 k.p.c. ze względu na to, że powód nie wykonał wymienionych wyżej zarządzeń.Na powyższe zarządzenie powód wniósł zażalenie, które Sąd Najwyższy uznał za uzasadnione z następujących przyczyn.Przewodniczący Sądu Wojewódzkiego, wydając wymienione wyżej zarządzenie, obowiązany był wskazać w nim, jakie są skutki jego niewykonania (por. orz. SN z dnia 27.IX.1952 r. C 1070/52, OSN 1953, poz. 48). Już choćby to uchybienie nie mogło powodować zwrotu powodowi pozwu na mocy art. 130 § 2 k.p.c.Niezależnie od tego należy zauważyć, że spośród wskazanych przez Sąd Wojewódzki uchybień jedynie wezwanie do złożenia odpisu pozwu dla prokuratora należy uznać za brak formalny, który by uzasadniał zastosowanie art. 130 k.p.c. Powód jednak mimo braku pouczenia go o skutkach niewykonania wezwania uzupełnił ten brak przez przesłanie bezpośrednio prokuratorowi odpisu pozwu.Również nie mógł Sąd Wojewódzki zwrócić powodowi pozwu na mocy art. 130 § 2 k.p.c. z powodu nieuiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, skoro powód żądany wpis w terminie uiścił. W razie nieuiszczenia wpisu zwrot pozwu mógłby nastąpić jedynie na mocy art. 16 ust. 1 przep. o kosztach w postępowaniu cywilnym.Wezwanie w trybie art. 130 k.p.c. do złożenia w terminie tygodniowym aktu urodzenia dziecka i aktu małżeństwa nie mieści się w dyspozycji tego przepisu, gdyż bez tych dokumentów sprawie mógł być nadany bieg, a do przedstawienia tych dokumentów przewodniczący miał prawo wezwać powoda przed rozprawą w trybie art. 208 § 1 ust. 5 k.p.c.Wreszcie nie można było również wzywać powoda w trybie art. 130 k.p.c. do złożenia oświadczenia, kiedy dowiedział się o urodzeniu dziecka, gdyż braku tego nie można uznać za brak formalny. Jedynie bowiem całkowity brak przytoczenia przez powoda okoliczności faktycznych w pozwie mógłby być uważany za niezachowanie warunków formalnych wymaganych przez kodeks. Skoro zaś powód podał w pozwie okoliczności faktyczne pozwalające określić w sposób wystarczający podstawę jego żądania (por. orz. SN z dnia 13.V.1953 r. I C 403/53 - OSN 1955, nr 3), to nieuzasadnione było wzywanie go z mocy art. 130 k.p.c. do wskazania jeszcze daty, w której dowiedział się o urodzeniu dziecka.Z powyższych zasad Sąd Najwyższy na mocy art. 397 i 390 k.p.c. orzekł jak wyżej.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 119/65 1966-08-01Czy zwrot pozwu o zaprzeczenie ojcostwa z powodu nieuzupełnienia go o wskazanie wszystkich współuczestników koniecznych jest dopuszczalny na podstawie art. 130 § 2 k.p.c.?
- I C 403/53 1953-05-13Czy zwrot pozwu z powodu nieuzupełnienia przez powoda dodatkowych okoliczności faktycznych, oznaczenia strony pozwanej lub złożenia dokumentów, pod rygorem skutków z art. 137 k.p.c., jest dopuszczalny, jeśli powód już ws…
- III CZP 59/12 2012-10-17Czy art. 1302 § 2 k.p.c. należy interpretować ściśle, ograniczając możliwość uiszczenia opłaty sądowej od zarządzenia o zwrocie pozwu do tygodniowego terminu od dnia doręczenia tego zarządzenia, czy też możliwość ta zach…
- IV CZ 98/08 2008-11-20Czy zarządzenie o zwrocie pozwu, wydane na podstawie art. 4798a § 1 k.p.c. z powodu niedołączenia dowodu doręczenia wezwania do dobrowolnego spełnienia świadczenia oraz odpisów akt szkodowych, jest prawidłowe, jeśli dołą…
- C 1648/51 1952-12-22Czy zwrot pozwu o rozwód z powodu niedołączenia dowodu na ostatnie wspólne miejsce zamieszkania stron jest dopuszczalny w świetle przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
Powołane przepisy
art. 130 KPCart. 130 § 2 KPCart. 16 ust. 1art. 208 § 1 ust. 5 KPCart. 397§ 2§ 1 ust. 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.