II CZ 122/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-12-15
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Teresa Bielska-Sobkowicz, Zbigniew Kwaśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może ingerować w swobodną ocenę sądu pierwszej instancji dotyczącą zastosowania art. 102 k.p.c. w przypadku kosztów procesu, gdy ocena ta nie jest dowolna i pozbawiona uzasadnionych podstaw?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może ingerować w rozstrzygnięcie o kosztach procesu oparte na art. 102 k.p.c. jedynie w sytuacji, gdy ocena sądu pierwszej instancji dotycząca wystąpienia wypadku szczególnie uzasadnionego jest dowolna i oczywiście pozbawiona uzasadnionych podstaw. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy nie dopatrzył się takich okoliczności, uznając ocenę Sądu Okręgowego za prawidłową.Stan faktyczny
Pozwani wnieśli zażalenie na orzeczenie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów postępowania odwoławczego, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. przez niezastosowanie i błędne przyjęcie braku wypadku szczególnie uzasadnionego. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, uznając ocenę Sądu Okręgowego za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na orzeczenie o kosztach i zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz strony powodowej zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 122/11 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa "S-C. Funduszu Iwestycyjnego Zamkniętego Niestandaryzowanego Funduszu Sekurytyzacyjnego" z siedzibą w W. przeciwko R.D. i S. D. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2011 r., zażalenia pozwanych na orzeczenie o kosztach zawarte w pkt. II wyroku Sądu Okręgowego z dnia 5 kwietnia 2011 r., 1. oddala zażalenie i zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz strony powodowej kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego; 2. przyznaje adwokat A. K. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanym z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie
2 Sąd Okręgowy w wyroku z dnia 5 kwietnia 2011 r., rozstrzygając o kosztach postępowania odwoławczego, zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 2.665 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Pozwani w zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli o jego uchylenie lub zmianę, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 102 w związku z art. 98 § 1 i art. 99 k.p.c. przez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, pozwalający na nieobciążanie skarżących kosztami. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażonej w art. art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Wyjątek od tej reguły przewidziany został w art. 102 k.p.c., zgodnie z którym, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami (zasada słuszności). W orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało wyjaśnione, że ustalenie, czy w sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, zależy od swobodnej oceny sądu, przy czym wskazuje się, że ocena wystąpienia takiego przypadku dokonywana jest z uwzględnieniem okoliczności konkretnego przypadku (zob. m.in. wyroki: z dnia 19 maja 2006 r., III CK 221/05, niepubl.; z dnia 3 lutego 2010 r., II PK 192/09, niepubl. i z dnia 27 maja 2010 r., II PK 359/09, niepubl. oraz postanowienia: z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, niepubl.; z dnia 27 stycznia 2010 r., II CZ 88/09, niepubl., z dnia 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09, niepubl. i z dnia 16 lutego 1981 r., IV PZ 11/81, niepubl.). Ingerencja w to uprawnienie, w ramach rozpoznawania środka zaskarżenia od rozstrzygnięcia o kosztach procesu, może być usprawiedliwiona jedynie w razie stwierdzenia, że dokonana w zaskarżonym postanowieniu ocena jest dowolna, oczywiście pozbawiona uzasadnionych podstaw (por. postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2011 r., V CZ 23/11, niepubl.).
3 Odnosząc te uwagi do sprawy niniejszej, Sąd Najwyższy w składzie orzekającym nie dopatrzył się okoliczności, które przemawiałyby za stanowiskiem skarżącego, że dokonana przez Sąd Okręgowy w ocena wskazująca na niewystąpienie szczególnie uzasadnionego wypadku, o którym mowa w art. 102 k.p.c., jest dowolna i oczywiście pozbawiona uzasadnionych podstaw. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, art. 105 § 2 i art. 108 § 1 w związku z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 19 w związku z § 6 pkt 6, § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 119/11 2011-12-15Czy Sąd Najwyższy może ingerować w ocenę sądu drugiej instancji dotyczącą niewystąpienia szczególnie uzasadnionego wypadku w rozumieniu art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu?
- IV CZ 88/12 2012-10-25Czy naruszenie art. 102 k.p.c. przez sąd drugiej instancji, polegające na uznaniu, że okoliczności sprawy nie uzasadniają odstąpienia od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu, może być podstawą do uwzględnien…
- IV CZ 76/12 2012-10-25Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. do kosztów postępowania odwoławczego, opierając się jedynie na ogólnym stwierdzeniu o trudnej sytuacji materialnej strony, bez należytego uzasadnienia i kon…
- IV CZ 92/13 2013-11-28Czy Sąd Najwyższy może zakwestionować ocenę sądu drugiej instancji dotyczącą zastosowania art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów procesu, jeśli nie jest ona oczywiście błędna?
- III CZ 30/10 2010-07-21Czy sąd orzekający o kosztach procesu, odstępując od zasady odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 102 k.p.c., jest zobowiązany do wskazania konkretnych okoliczności uzasadniających zastosowanie tego przepi…
Powołane przepisy
art. 102art. 98 § 1art. 99 KPCart. 98 § 1 KPCart. 102 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPCart. 105 § 2art. 108 § 1art. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy