II CZ 124/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-11-24
Skład orzekający: Antoni Górski, Dariusz Zawistowski, Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na zarzucie popełnienia przestępstwa przez sąd orzekający lub inne osoby związane z postępowaniem, podlega odrzuceniu, jeśli okoliczności wskazane przez skarżącego nie wyczerpują ustawowej przesłanki wznowienia postępowania z powodu popełnienia przestępstwa?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeżeli z jej uzasadnienia wynika, że wskazane okoliczności nie wyczerpują ustawowej przesłanki wznowienia, nawet jeśli skarżący powołuje się na konkretny przepis kodeksu postępowania cywilnego dotyczący wznowienia z powodu popełnienia przestępstwa. O rzeczywistej podstawie wznowienia decydują bowiem okoliczności faktyczne, a nie błędnie wskazana podstawa prawna. W przypadku zarzutu popełnienia przestępstwa, istotne jest, czy faktycznie doszło do przestępstwa stanowiącego podstawę wznowienia, a nie tylko samo powołanie się na ten zarzut.Stan faktyczny
Powódka złożyła skargę o wznowienie postępowania, zarzucając, że wyrok został uzyskany za pomocą sfałszowanych dowodów i przestępstw popełnionych przez sądy. Sąd Apelacyjny odrzucił tę skargę. Powódka wniosła zażalenie, podnosząc naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując, czy zarzuty powódki faktycznie uzasadniają wznowienie postępowania z powodu popełnienia przestępstwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 124/10 POSTANOWIENIE Dnia 24 listopada 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) SSA Anna Kozłowska w sprawie ze skargi R. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I ACa (…) wydanym w sprawie z powództwa R. M. przeciwko D. R. – R. i D. R. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 listopada 2010 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt I ACa (…), 1. oddala zażalenie 2. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na rzecz adw. M. S. kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset), powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej R. M. w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę R. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego
2 z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I ACa (…) w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie. W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: art. 410 § 1 w zw. z art. 404 k.p.c. i art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżąca wskazała, że skarga o wznowienie postępowania opiera się o podstawę wznowienia wskazaną w art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. W jej ocenie sądy orzekające w przedmiotowej sprawie opierały się na sfałszowanych dowodach i je zatajały, a podstawą skargi są przestępstwa tych sądów. W ocenie Sądu Apelacyjnego nakazywało to przyjąć, że skarżąca zarzuciła, iż wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa, co stanowi podstawę wznowienia określoną w art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. Ocena ta nie wykraczała poza przewidziane w art. 410 k.p.c. granice badania podstaw wznowienia postępowania, gdyż o rzeczywistej podstawie wznowienia decydują okoliczności uzasadniające wznowienie, a nie powołany w skardze o wznowienie postępowania przepis, który wskazuje określoną podstawę wznowienia. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 października 1999 r. II UKN 174/99 (OSNP 2001, nr 4, poz. 133) jeżeli z uzasadnienia skargi wynika, że okoliczności w niej wskazane nie wyczerpują ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, wymienionej w powyższych przepisach k.p.c., to podnoszona w żądaniu podstawa prawna żądania nie zachodzi. W takim przypadku skarga nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia i podlega odrzuceniu, stosownie do art. 410 § 1 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2005 r. IV CO 6/05, Biul. SN 2005, nr 9). Fakt, że skarżąca sporządziła skargę o wznowienie postępowania osobiście, w sposób mało czytelny i chaotyczny, utrudniał ocenę istnienia podstaw do wznowienia postępowania w rozstrzyganej sprawie. Jednakże analiza treści tej skargi nakazuje przyjąć, że Sąd Apelacyjny ocenił prawidłowo, iż skarżąca domagała się wznowienia postępowania z uwagi na popełnienie przestępstwa przy rozpoznaniu sprawy, a popełnienie przestępstwa przez notariusza stanowiło podstawę roszczenia powódki. Skarżąca kilkakrotnie powtarzała bowiem stwierdzenie, że Sąd pierwszej i drugiej instancji „orzekał w przestępstwie”, chronił przestępcę, a także że sędziowie używali oszustw i kłamstw. Nie można zatem odmówić racji Sądowi, który odwołał się do treści art. 404 k.p.c., ograniczającego dopuszczalność wznowienia w przypadkach, gdy ma ono nastąpić z powodu popełnienia przestępstwa.
3 Z tych względów prawidłowa była ocena, że skarga nie została oparta o ustawową podstawę wznowienia i podlegała odrzuceniu. Podstawa do odrzucenia skargi istniała zatem niezależnie od stwierdzenia, aby zarzucane przez skarżącą postępowanie mogło stanowić przestępstwo. Dlatego też zażalenie było pozbawione uzasadnionych podstaw i podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 i 39814 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- III CZ 14/20 2020-06-26Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na twierdzeniu o nieważności postępowania z powodu braku możliwości obrony praw procesowych lub uzyskania wyroku za pomocą przestępstwa, może zostać odrzucona na posiedzeniu n…
- II CZ 9/09 2009-03-06Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na zarzucie popełnienia przestępstwa przez sądy orzekające, może zostać odrzucona z powodu braku wskazania konkretnych okoliczności uzasadniających tę podstawę, nawet jeśli sk…
- II CZ 91/12 2012-08-23Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na zarzucie uzyskania wyroku za pomocą przestępstwa polegającego na złożeniu fałszywych zeznań, może zostać uwzględniona bez prawomocnego wyroku skazującego sprawcę tego przes…
- II CZ 35/08 2008-07-16Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na podstawie uzyskania wyroku za pomocą przestępstwa fałszywych zeznań podlega odrzuceniu, jeśli skarżący nie dysponuje prawomocnym wyrokiem skazującym lub nie wykazano, że pos…
- I CZ 25/18 2018-02-22Czy skarga o wznowienie postępowania, w której nie wskazano przepisów ani okoliczności faktycznych uzasadniających wznowienie, może zostać uwzględniona?
Powołane przepisy
art. 410 § 1art. 404 KPCart. 403 § 1 pkt 2 KPCart. 410 KPCart. 410 § 1 KPCart. 3941 § 3§ 1§ 1 pkt 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy