II CZ 35/08
PostanowienieIzba Cywilna2008-07-16
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Gerard Bieniek, Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na podstawie uzyskania wyroku za pomocą przestępstwa fałszywych zeznań podlega odrzuceniu, jeśli skarżący nie dysponuje prawomocnym wyrokiem skazującym lub nie wykazano, że postępowanie karne nie mogło być wszczęte lub zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo sformułowanie podstawy wznowienia postępowania w sposób odpowiadający ustawie nie jest wystarczające do uznania skargi za zasadną. Skarga podlega odrzuceniu, gdy powołana podstawa wznowienia nie występuje w rzeczywistości, nawet jeśli okoliczności zostały podciągnięte pod ustawową podstawę. W przypadku podstawy z art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. (uzyskanie wyroku za pomocą przestępstwa), konieczne jest wykazanie posiadania prawomocnego wyroku skazującego lub udowodnienie, że postępowanie karne nie mogło być wszczęte lub zostało umorzone z przyczyn innych niż brak dowodów, zgodnie z art. 404 k.p.c.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania, powołując się na uzyskanie wyroku za pomocą przestępstwa fałszywych zeznań. Sąd Apelacyjny odrzucił tę skargę. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Przyznano również koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 35/08 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) ze skargi M. F. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt I C (…) wydanym w sprawie z powództwa M. F. przeciwko I. P. o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 lipca 2008 r., zażalenia skarżącej (powódki) na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 października 2007 r., sygn. akt I ACa (…), 1) oddala zażalenie, 2) przyznaje adwokatowi J. B. prowadzącemu kancelarię adwokacką w P. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu powódce w postępowaniu zażaleniowym, którą wypłacić ze środków Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego wraz z podatkiem VAT. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 24 października 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę M. F. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 listopada 2006 r.
2 Pomimo tego, że wnosząca skargę powoływała się na uzyskanie przez stronę przeciwną wyroku „za pomocą przestępstwa fałszywych zeznań”, z uzasadnienia skargi wynika w sposób oczywisty, ze nie zachodzi ustawowa podstawa wznowienia. Samo przytoczenie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający treści art. 403 k.p.c. nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie. W zażaleniu od tego postanowienia zarzucono rażące naruszenia art. 410 § 1 k.p.c. przez jego błędne zastosowanie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego zasadnie przyjmuje się, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNC 1968, nr 8-9, poz. 154a także z dnia 28 października 1999 r., sygn. akt II UKN 174/99, OSNP 2001/4/133). Zgodnie z treścią art. 410 § 1 k.p.c. skarga podlega odrzuceniu nie tylko wtedy, gdy powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób nieodpowiadający ustawie, ale także wówczas, gdy wskazane w niej okoliczności wprawdzie dadzą się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, to jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje (uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2005 r. IV CO 6/05, Biul. SN 2005/9/14 oraz z dnia 24 stycznia 2007 r., III CZ 1/07, niepubl.). Dlatego podlegała odrzuceniu skarga kasacyjna powódki oparta na ustawowej podstawie uzyskania wyroku za pomocą przestępstwa jeśli w istocie sama powódka nie twierdziła, że dysponuje prawomocnym wyrokiem skazującym albo, że postępowanie karne nie może być wszczęte lub zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Należy bowiem zważyć, że zgodnie z art. 404 k.p.c. tylko w ten sposób można wykazać istnienie ustawowej podstawy wznowienia postępowania wymienionej w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1975 r., sygn. akt I PO 23/73, OSNC 1975/10-11/157). Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu wnoszącej skargę Sąd Najwyższy orzekła na podstawie § § 19, 20 i 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w/s opłat za czynności adwokackie ... (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 91/12 2012-08-23Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na zarzucie uzyskania wyroku za pomocą przestępstwa polegającego na złożeniu fałszywych zeznań, może zostać uwzględniona bez prawomocnego wyroku skazującego sprawcę tego przes…
- III CZ 14/20 2020-06-26Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na twierdzeniu o nieważności postępowania z powodu braku możliwości obrony praw procesowych lub uzyskania wyroku za pomocą przestępstwa, może zostać odrzucona na posiedzeniu n…
- II CZ 9/09 2009-03-06Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na zarzucie popełnienia przestępstwa przez sądy orzekające, może zostać odrzucona z powodu braku wskazania konkretnych okoliczności uzasadniających tę podstawę, nawet jeśli sk…
- II CZ 124/10 2010-11-24Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na zarzucie popełnienia przestępstwa przez sąd orzekający lub inne osoby związane z postępowaniem, podlega odrzuceniu, jeśli okoliczności wskazane przez skarżącego nie wyczerp…
- II CZ 105/17 2018-02-28Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie z art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. (wyrok uzyskany za pomocą przestępstwa), może zostać uwzględniona, gdy nie istnieje prawomocny wyrok skazujący za to przestępstwo, a p…
Powołane przepisy
art. 403 KPCart. 410 § 1 KPCart. 404 KPCart. 403 § 1 pkt 1 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 3§ 19
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy