II CZ 144/16

Sygn. akt II CZ 144/16 POSTANOWIENIE Dnia 3 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa K. G. i T. G. przeciwko M. B. i P. B. o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2017 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 11 lipca 2016 r., sygn. akt XV WSC […] (XV Ca […]), oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE W sprawie z powództwa K. G. i T. G. przeciwko M. B. i P. B. o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń, Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z 11 lipca 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanych od wyroku tego Sądu z 12 lutego 2016 r. uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie jest poniżej pięćdziesięciu tysięcy złotych. Powyższe postanowienie zaskarżyli zażaleniem pozwani wnosząc o jego uchylenie podnosząc zarzuty naruszenia m.in. art. 3981 i art. 3982 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. W ocenie skarżących zażalenie powinno zostać uwzględnione, gdyż sprawa której dotyczy postępowanie jest sprawą o prawa niemajątkowe, ewentualnie sprawą o prawa niemajątkowe i łącznie z nim dochodzone roszczenie majątkowe, w związku z czym nie powinno do niej mieć zastosowanie wymaganie wartości przedmiotu zaskarżenia z art. 3982 § 1 k.p.c. Nie sposób jednak z tym twierdzeniem się zgodzić. W sprawie, w której wniesiono skargę kasacyjną powodowie dochodzili zaprzestania immisji związanych z promieniowaniem słonecznym pochodzącym z nieruchomości pozwanych w wyniku refleksu od powierzchni dachowej. Podstawa prawna roszczenia wynikała więc z art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwaliła się już interpretacja, że sprawa o zaprzestanie immisji, jako związana z ochroną prawa własności nieruchomości jest sprawą o prawa majątkowe (por. postanowienia SN: z 22 listopada 2013 r., III CZ 55/13, LEX nr 1431022, z 6 listopada 2014 r., II CZ 64/14, OSNC-ZD 2016, nr 1, poz. 10). Jak wskazano w tym orzecznictwie, podstawą wyróżnienia kategorii praw majątkowych i niemajątkowych jest typowy interes, jaki realizują. Na podstawie tego kryterium do praw majątkowych zalicza się w szczególności prawa rzeczowe, wierzytelności opiewające na świadczenia majątkowe, prawa majątkowe małżeńskie, a także istotną część praw kwalifikowanych, jako tzw. własność intelektualna. Do praw niemajątkowych zalicza się prawa osobiste i prawa 3 rodzinne niemajątkowe, stanowiące element stosunków między małżonkami, krewnymi, przysposobionymi i powinowatymi. W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślają, że w żądaniu pozwu powodowie także wskazywali, iż na skutek immisji pochodzących z gruntu pozwanych pogarsza się ich samopoczucie i mają one wpływ na ich zdrowie, co powinno się łączyć z przyjęciem, że powodom chodziło o ochronę ich dóbr osobistych, a nie prawa majątkowego. Argumentu tego nie sposób podzielić. Trafnie wskazał bowiem Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu, że o charakterze sprawy nie przesądza okoliczność, że może mieć ona wpływ także na ochronę pewnych dóbr o charakterze niemajątkowym. Decydujące znaczenie trzeba przypisać głównemu celowi zgłoszonego roszczenia i głównemu przedmiotowi ochrony. Bez znaczenia dla kwalifikacji sprawy jako majątkowej pozostaje okoliczność, że pośrednio wydane orzeczenie może oddziaływać także na dobra niemajątkowe (por. postanowienie SN z 28 stycznia 2015 r., II CZ 87/14, LEX nr 1652693). W niniejszej sprawie z pewnością ochrona przed niezakłóconym korzystaniem z nieruchomości powodów była głównym przedmiotem postępowania i stąd należy uznać, że sprawa ta jest sprawą o prawo majątkowe, do której ma zastosowanie ograniczenie, o którym mowa w art. 3982 § 1 k.p.c. Ponadto działanie pozwanych kwestionujących na etapie skargi kasacyjnej charakter sprawy należy uznać za niezasadne, gdyż sami dotąd uznawali sprawę za majątkową. W apelacji od wyroku Sądu Rejonowego wyraźnie oznaczyli bowiem wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 11.000 złotych. Obecna, odmienna ocena tej kwestii jawi się zaś jedynie jako próba obejścia przepisów o badaniu wartości przedmiotu zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.) jw l.n