II CZ 157/12
PostanowienieIzba Cywilna2013-01-24
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Dariusz Zawistowski, Monika Koba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez sędziego, który wcześniej wydał zaskarżone postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od opłaty sądowej, stanowi podstawę do wyłączenia sędziego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy nie stanowi okoliczności wyłączającej lub ograniczającej bezstronność sędziego przy ocenie istnienia podstaw do zwolnienia od opłaty sądowej. Ponadto, skarżący nie podważył skutecznie oceny sądu pierwszej instancji co do braku podstaw do zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej, co skutkowało brakiem podstaw do zakwestionowania postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia.Stan faktyczny
Powód złożył skargę kasacyjną, wniósł o zwolnienie od opłaty sądowej, która została oddalona. Następnie skarga kasacyjna została odrzucona z powodu nieopłacenia. Powód zaskarżył postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wyłączenia sędziego i domagając się kontroli postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, uznając je za nieuzasadnione.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 157/12 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) SSA Monika Koba w sprawie z powództwa R. G. przeciwko W. S. i innym, o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 stycznia 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 20 lipca 2012 r., oraz z dnia 12 czerwca 2012 r. oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 12 czerwca 2012 r. oddalił wniosek powoda o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, a następnie postanowieniem z dnia 20 lipca 2012 r. odrzucił skargę kasacyjną powoda, z uwagi na jej nieopłacenie w terminie. Powód zaskarżył zażaleniem postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie art. 3986 k.p.c. w zw. z art. 49 k.p.c. Odwołując się do art. 380 k.p.c. wniósł o poddanie kontroli także postanowienia z dnia 12 czerwca 2012 r. W zażaleniu domagał się uchylenia zaskarżonych postanowień. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 3986 k.p.c. w zw. z art. 49 k.p.c. był nieuzasadniony. Art. 49 k.p.c. odnosi się do podstawy wyłączenia sędziego z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności w rozpoznawanej sprawie. Powód w toku postępowania nie wnosił jednak o wyłączenie sędziego na tej podstawie, natomiast powołana przez niego w zażaleniu nowa okoliczność tj. wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez sędziego, który wcześniej wydał zaskarżone nią orzeczenie, nie stanowi przyczyny wyłączenia określonej w art. 49 k.p.c. Brak bowiem podstaw by przyjąć, że samo merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy stanowi okoliczność wyłączającą lub ograniczającą bezstronność sędziego przy ocenie istnienia podstaw do zwolnienia od opłaty sądowej strony składającej środek zaskarżenia. Skarżący nie kwestionował oceny Sądu Okręgowego wskazującej, że skarga kasacyjna powoda nie została opłacona w terminie. Na podstawie art. 380 k.p.c. wniósł jedynie o poddanie kontroli postanowienia o oddaleniu jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W tej sytuacji winien był zamieścić w zażaleniu argumentację podważającą ocenę o braku podstaw do zwolnienia powoda od opłaty od skargi kasacyjnej. Takiego wywodu brak w zażaleniu. Ograniczono się w nim jedynie do ogólnego stwierdzenia, że na wcześniejszych etapach postępowania powód był zwolniony od ponoszenia opłat sądowych. Jest ono niewystarczające dla przyjęcia, że istniały z tego powodu podstawy do zwolnienia powoda także od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej.
3 W sytuacji, w której skarżący nie podważył skutecznie orzeczenia oddalającego jego wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej nie było także podstaw do zakwestionowania postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną z uwagi na jej nieopłacenie w terminie. Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 58/08 2008-07-04Czy odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty od niej, gdy wnioskodawca został zwolniony od kosztów sądowych, jest uzasadnione?
- V CZ 40/11 2011-07-21Czy postanowienie sądu drugiej instancji o oddaleniu wniosku o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, które nie zawiera uzasadnienia, może stanowić podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia,…
- III PZ 7/20 2021-02-17Czy postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną z powodu jej nieopłacenia, wydane bez należytego uzasadnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, narusza prawo?
- III CZ 72/06 2006-11-08Czy sąd drugiej instancji, odrzucając skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty, może interpretować przedmiot postępowania kasacyjnego w sposób szerszy niż wynika to z treści jego orzeczenia?
- II CZ 71/10 2010-09-08Czy postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, które nie zostało uzasadnione, może stanowić podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej?
Powołane przepisy
art. 3986 KPCart. 49 KPCart. 380 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy