II CZ 159/16
PostanowienieIzba Cywilna2017-03-28
Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote, Jan Górowski, Barbara Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku utraty zdolności sądowej przez spółkę w toku postępowania zażaleniowego, postępowanie to podlega umorzeniu na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. w drodze analogii do art. 182 § 3 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie zażaleniowe, stwierdzając, że spółka E. utraciła zdolność sądową po zakończeniu postępowania likwidacyjnego i wykreśleniu z rejestru. W związku z tym prowadzenie postępowania stało się niedopuszczalne. Sąd zastosował w drodze analogii art. 355 § 1 k.p.c. w związku z art. 182 § 3 k.p.c., uznając, że przesłanki prawne do umorzenia są podobne, nawet jeśli nie nastąpiło wcześniejsze zawieszenie postępowania.Stan faktyczny
Spółka E. wniosła skargę o uchylenie wyroku sądu polubownego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę z powodu przekroczenia terminu. Spółka E. złożyła zażalenie. W trakcie postępowania zażaleniowego spółka E. została wykreślona z rejestru po ukończeniu likwidacji, tracąc zdolność sądową. Sąd Najwyższy umorzył postępowanie zażaleniowe.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie zażaleniowe.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 159/16 POSTANOWIENIE Dnia 28 marca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSA Barbara Lewandowska w sprawie ze skargi E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w S. o uchylenie wyroku sądu polubownego ad hoc w S. z dnia 21 stycznia 2016 r. wydanego w sprawie z powództwa H. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w S. przeciwko E. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 marca 2017 r., zażalenia E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt I ACa (…), umarza postępowanie zażaleniowe. UZASADNIENIE Pozwana E. sp. z o.o. w likwidacji w S. wniosła w dniu 16 maja 2016 r. złożyła do Sądu Okręgowego w S. skargę o uchylenie wyroku Sądu Polubownego
2 ad hoc w S. z dnia 21 stycznia 2016 r., wydanego w sprawie z powództwa H. sp. z o.o. sp. k. w S.. Skargę te odrzucił postanowieniem z dnia 13 lipca 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…), któremu - jako właściwemu Sąd Okręgowy przekazał sprawę do rozpoznania. Przyczyną odrzucenia było stwierdzenie przez Sąd Apelacyjny, że skarżąca spółka E. nie dotrzymała 2-miesięcznego terminu do wniesienia skargi, przewidzianego w art. 1208 § 1 k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r.), biegnącego od dnia doręczenia jej wyroku sądu polubownego. Doręczenie wyroku nastąpiło w dniu 15 lutego 2016 r. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu jej skargi. W toku postępowania zażaleniowego strona przeciwna - spółka H. wniosła o odrzucenie zażalenia lub umorzenie wywołanego nim postępowania z uwagi na utratę zdolności sądowej przez spółkę E., która postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 21 listopada 2016 r. została wykreślona z rejestru po ukończeniu postępowania likwidacyjnego. Sąd Najwyższy, na podstawie zapisów w Krajowym Rejestrze Sądowym stwierdził, że postanowienie o wykreśleniu skarżącej z tego rejestru uprawomocniło się 3 grudnia 2016 r., a wykreślenie nastąpiło w dniu 1 marca 2017 r. W konsekwencji bez następczej utraty zdolności prawnej przez spółkę E., prowadzenie postępowania zażaleniowego stało się niedopuszczalne i podlegało umorzeniu na podstawie art. 355 § 1 k.p.c., ze skutkiem wynikającym z art. 182 § 3 k.p.c., którego zastosowanie w drodze analogii należy dopuścić z uwagi na podobieństwo decydujących o umorzeniu przesłanek prawnych, prócz przesłanki wcześniejszego zawieszenia postępowania, która jednak nie jest istotna przy ocenie skutków zapadłego ostatecznie postanowienia o umorzeniu postępowania (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2011 r., II PZ 63/11, niepubl. poza baza Lex nr 1129342), a jej niewypełnienie wynikało z bezcelowości zawieszenia postępowania w oczekiwaniu na ujawnienie się następcy strony lub odzyskanie przez nią zdolności sądowej. jw r.g.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 16/21 2021-05-07Czy utrata zdolności sądowej przez wnioskodawcę, spowodowana zakończeniem postępowania upadłościowego i wykreśleniem z rejestru, stanowi podstawę do umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie o uznanie i stwierdzenie…
- I CSKP 160/21 2021-05-14Czy wyrok sądu drugiej instancji wydany po wykreśleniu pozwanej spółki z rejestru przedsiębiorców, a tym samym po utracie przez nią zdolności sądowej, jest nieważny?
- II CSK 561/07 2008-04-03Czy sąd drugiej instancji, w przypadku ogłoszenia upadłości likwidacyjnej pozwanej spółki po zawieszeniu postępowania apelacyjnego, powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 182¹ § 1 k.p.c. i uchylić wyrok sądu pie…
- IV CZ 59/18 2018-11-13Czy w związku z cofnięciem zażalenia przez skarżącego, postępowanie zażaleniowe powinno zostać umorzone?
- II USK 14/21 2021-01-12Czy utrata bytu prawnego przez spółkę z powodu jej rozwiązania i wykreślenia z rejestru, w sytuacji gdy nie posiada ona następcy prawnego, uzasadnia umorzenie postępowania, a nie jego zawieszenie?
Powołane przepisy
art. 1208 § 1 KPCart. 355 § 1 KPCart. 182 § 3 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy