II CZ 16/13
PostanowienieIzba Cywilna2013-06-26
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Maria Szulc, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczność uzyskania informacji o wniesieniu aktu oskarżenia przeciwko pozwanemu może stanowić podstawę do wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., jeśli fakty, na których opiera się oskarżenie, były znane stronie w toku postępowania, którego wznowienia się domaga?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczność uzyskania informacji o wniesieniu aktu oskarżenia przeciwko pozwanemu nie może stanowić miarodajnej daty dowiedzenia się o czynach popełnionych przez pozwanego, jeśli fakty te były znane stronie w toku postępowania, którego wznowienia się domaga. Podstawa z art. 403 § 2 k.p.c. uzasadniona jest tylko takimi faktami i środkami dowodowymi, których nie można było powołać w poprzednim postępowaniu, ponieważ nie były stronie znane i były dla niej „nieujawnialne”.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w sprawie o odwołanie darowizny. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 403 § 2 k.p.c., powołując się na nowe fakty dotyczące podrabiania podpisów przez pozwanego, o czym dowiedziała się z aktu oskarżenia otrzymanego po wydaniu wyroku. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że wskazane fakty były skarżącej znane w toku postępowania. Skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącej. Przyznano pełnomocnikowi skarżącej koszty pomocy prawnej świadczonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 16/13 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Maria Szulc SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie ze skargi M. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 marca 2012 r., wydanym w sprawie z powództwa M. B. i E. B., którego następcami prawnymi w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania są: M. B. i A. B. – K. przeciwko A. K. o odwołanie darowizny, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 czerwca 2013 r., zażalenia M. B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 31 sierpnia 2012 r., oddala zażalenie i przyznaje pełnomocnikowi skarżącej - adw. P. N. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł podwyższoną o podatek VAT - tytułem pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2012 r. Sąd Apelacyjny, powołując jako podstawę art. 410 § 1 k.p.c., odrzucił skargę powódki o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 7 marca 2012 r. Wyrok zapadł w sprawie z powództwa skarżącej i jej męża (w którego miejsce wstąpili obecnie spadkobiercy – powódka i A. B. – K.) przeciwko pozwanemu A. K. o zwrot przedmiotu darowizny po jej odwołaniu. Sąd ocenił, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie. Skarżąca powołała wprawdzie podstawę z art. 403 § 2 k.p.c., jednak w jej uzasadnieniu wskazała - jako nowe - fakty, które miały miejsce w 2011 r. i były skarżącej znane w toku postępowania, którego wznowienia się domaga. Tymczasem podstawę z art. 403 § 2 k.p.c. uzasadniają tylko takie fakty i środki dowodowe, których nie można było powołać w poprzednim postępowaniu, ponieważ nie były stronie znane i były dla niej „nieujawnialne”. Powódka w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. w zw. z art. 403 § 2 k.p.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niedostatecznym zbadaniu, czy przesłanki wznowienia rzeczywiście istniały, w szczególności pominięciu faktu podrabiania przez pozwanego podpisów męża powódki na umowach z PTK C./…/, o czym powódka dowiedziała się z aktu oskarżenia otrzymanego po wydaniu prawomocnego wyroku z 7 marca 2012 r. We wnioskach powódka domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów pomocy udzielonej powódce z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wskazywana w zażaleniu okoliczność uzyskania się przez skarżącą informacji o wniesieniu aktu oskarżenia przeciwko pozwanemu nie może być uznana za miarodajną datę dowiedzenia się o czynach popełnionych przez pozwanego na szkodę jej zmarłego męża i stanowiących podstawę oskarżenia, skoro już w piśmie z dnia 18 lipca 2012 r. napisała, że fakt ich dokonania ujawniony
3 został w połowie 2011 r., powtarzając w ten sposób dane zawarte w uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania. W obydwu pismach nie został sprecyzowany charakter czynów pozwanego, wobec czego Sąd Apelacyjny nie mógł ich zindywidualizować w uzasadnieniu. Ujął je więc zbiorczo jako okoliczności mające świadczyć o rażącej niewdzięczności pozwanego wobec darczyńców, znane skarżącej i jej mężowi już w czasie trwania postępowania, którego wznowienia dotyczy skarga. O tym, że chodzi o te same fakty świadczy sygnatura sprawy karnej powołana w skardze i wskazana w zażaleniu. Zarzut, na którym oparte zostało zażalenie nie był więc uzasadniony, co powodowało konieczność oddalenia zażalenia (art. 39814 w związku z art. 3941 § 2 k.p.c.). Postanowienie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu uzasadnia § 2, § 6 ust. 6, § 13 ust. 2 pkt 2 i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461). es
Powiązane orzeczenia
- I CZ 32/09 2009-06-24Czy późniejsze wykrycie przez stronę okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które były znane lub mogły być znane stronie w poprzednim postępowaniu, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie…
- IV CZ 66/14 2014-10-09Czy okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które strona mogła przedstawić w zakończonym postępowaniu, ale świadomie pominęła lub niezauważyła, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 §…
- V CZ 52/16 2016-09-09Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, uzasadnia wznowienie postępowania na p…
- V CZ 41/17 2017-07-07Czy okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które powstały lub stały się znane po prawomocnym zakończeniu postępowania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- IV CZ 111/07 2008-01-10Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które powstały po prawomocnym zakończeniu postępowania, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 403 § 2 k.p.c…
Powołane przepisy
art. 410 § 1 KPCart. 403 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 2 KPC§ 1§ 2§ 6 ust. 6§ 13 ust. 2§ 19
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy