II CZ 25/15
PostanowienieIzba Cywilna2015-05-07
Skład orzekający: Dariusz Dończyk, Marian Kocon, Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustalenie adresu świadka, który mógłby zeznawać w sprawie, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., nawet jeśli strony miały świadomość istnienia takiego dowodu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny naruszył granice kontroli wstępnej skargi o wznowienie postępowania. Błędna jest wykładnia art. 403 § 2 k.p.c., która zakłada, że ustalenie adresu świadka nie może stanowić podstawy wznowienia, jeśli strony miały świadomość istnienia dowodu z jego zeznań. Kluczowa jest obiektywna możliwość skorzystania ze środka dowodowego przez stronę, a nie tylko świadomość jego istnienia.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę M. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Skarżący powołał się na niemożność ustalenia adresu świadka, z którego zeznań Sąd dopuścił dowód. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skarżącego na postanowienie o odrzuceniu skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 25/15 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Maria Szulc w sprawie ze skargi M. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 13 grudnia 2012r., wydanym w sprawie z powództwa K. M. przeciwko M. S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 maja 2015 r., zażalenia skarżącego – M. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 października 2014 r., uchyla zaskarżone postanowienie.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 października 2014 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę M. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r., w sprawie z powództwa K. M. przeciwko M. S., o zapłatę. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik procesowy M. S. wniósł o jego uchylenie w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c., skarga o wznowienie postępowania nieoparta na ustawowej podstawie ulega odrzuceniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W ramach przewidzianej w tym przepisie kontroli wstępnej sąd bada, czy skarga została oparta na ustawowych podstawach wznowienia wskazanych w art. 401, art. 4011 i art. 403 k.p.c. oraz czy powołana w skardze podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. W wyniku przeprowadzonej kontroli wstępnej skarga ulega odrzuceniu nie tylko wtedy, gdy powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób nieodpowiadający ustawie, lecz także wtedy, gdy przytoczone w niej okoliczności dają się wprawdzie podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2005 r., II CZ 41/05, niepubl, z dnia 21 października 2005 r., III CZ 82/05, niepubl., z dnia 10 lutego 2006 r., I PZ 33/05, OSNP 2007, nr 3-4, poz. 48, z dnia 14 grudnia 2006 r., I CZ 103/06, niepubl., z dnia 24 stycznia 2007 r., III CZ 1/07, niepubl. i z dnia 16 lutego 2007 r., V CZ 119/06, niepubl.). Należy uznać, że Sąd Apelacyjny naruszył granice kontroli wstępnej wynikające z art. 410 § 1 k.p.c. w zw. z art. 403 § 2 k.p.c. Przyjął bowiem, że ustalenie adresu osoby, która miała być świadkiem, nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania z art. 403 § 2 k.p.c., skoro dowód z zeznań tego świadka był objęty postępowaniem, zaś strony miały świadomość jego istnienia. Taka wykładnia art. 403 § 2 k.p.c. jest błędna, nie uwzględnia bowiem celu tego przepisu, który musi być rekonstruowany z uwzględnieniem prawa do
3 sądu gwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W sprawie kluczowa jest nie tyle świadomość stron co do istnienia środka dowodowego w postaci zeznań świadka, lecz obiektywna możliwość skorzystania ze środka dowodowego przez stronę w toku postępowania dowodowego. Wyrażając odmienny pogląd, Sąd Apelacyjny nie odniósł się do wymagającej rozstrzygnięcia kwestii, czy skarżący ze skargi o wznowienie uprawdopodobnił, że nie mógł uzyskać wiedzy o adresie osoby, która miała być świadkiem, i z której zeznań Sąd dopuścił dowód w toku prawomocnie zakończonego postępowania. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I UZ 38/06 2007-01-25Czy skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, oparta na późniejszym wykryciu dowodów w postaci zeznań świadka, może być uznana za opartą na ustawowej podstawie z art. 403 § 2 k.p.c., jeśli stron…
- I CZ 32/13 2013-05-08Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które strona mogła ujawnić w poprzednim postępowaniu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- I PZ 21/11 2011-10-06Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na późniejszym wykryciu okoliczności faktycznych lub środków dowodowych (art. 403 § 2 k.p.c.) może być oparta na dowodach, które były dostępne dla strony w poprzednim postępowa…
- II CZ 91/16 2016-10-20Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na art. 403 § 2 k.p.c. podlega odrzuceniu, jeśli wskazana podstawa faktyczna lub dowodowa istniała i była ujawnialna w poprzednim postępowaniu, a strona zaniechała jej powołani…
- IV CK 57/05 2005-08-09Czy naruszenie przepisów prawa, które doprowadziło do pozbawienia strony możności działania, musi być wynikiem wadliwego działania sądu lub drugiej strony, aby mogło stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podsta…
Powołane przepisy
art. 410 § 1 KPCart. 401art. 4011art. 403 KPCart. 403 § 2 KPCart. 45 ust. 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy