II CZ 28/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-06-15
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Józef Frąckowiak, Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwani, będący właścicielami znacznego majątku nieruchomego, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, jeśli ich bieżące dochody nie pokrywają bieżących zobowiązań?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pozwani, będący właścicielami znacznego majątku nieruchomego, nie spełniają przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych, mimo że ich bieżące dochody nie pokrywają bieżących zobowiązań. Posiadanie majątku o znacznej wartości pozwala na tymczasowe pokrycie opłaty od skargi kasacyjnej, na przykład poprzez uzyskanie pożyczki, bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Wartość nieruchomości wyklucza uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów.Stan faktyczny
Pozwani złożyli skargę kasacyjną i wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny oddalił ich wniosek, wskazując na posiadanie przez nich znacznego majątku nieruchomego. Następnie Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty. Pozwani wnieśli zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, domagając się uchylenia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 28/12 POSTANOWIENIE Dnia 15 czerwca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowo - Handlowego " L." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko G. M. i Z. M. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 czerwca 2012 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 grudnia 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Zaskarżonym przez pozwanych G. M. i Z. M. postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanych. Pozwani wystąpili o zwolnienie ich od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny oddalił ich wniosek. W terminie tygodniowym od daty doręczenia tego postanowienia pełnomocnikowi pozwanych nie została uiszczona opłata od skargi kasacyjnej. Mając to na uwadze Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem odrzucił ich skargę kasacyjną. W zażaleniu pozwani, na podstawie art. 380 k.p.c., w związku z art. 39821 k.p.c. wnieśli o uznanie, że postanowienie oddalające ich wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych narusza art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594 ze zm.) oraz art. 233 i 328 § 2 k.p.c., w związku z art. 361 k.p.c. W konsekwencji pozwani wnieśli także o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Sąd Apelacyjny ustalił, że pozwani są właścicielami ponad 42 hektarowej nieruchomości rolnej oraz pięciu zabudowanych nieruchomości w Z. o powierzchni kilkaset metrów kwadratowych każda. W tej sytuacji ustalenie tego Sądu, że pozwani nie należą do osób ubogich, które nie mogą ponieść opłaty od skargi kasacyjnej w wysokości 12,5 tys. zł, nie budzi wątpliwości. To, że jak wykazują w zażaleniu, dochody z bieżącej działalności pozwanych nie wystarczają na pokrycie ich zobowiązań nie świadczy o tym że bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny nie mogą ponieść tymczasowo opłaty od skargi kasacyjnej. Występując ze skargą kasacyjną pozwani są zapewne przekonani, że ostatecznie uzyskają dla siebie korzystne rozstrzygnięcie, co pozwoli im odzyskać od strony powodowej uiszczoną opłatę sądową. W tej sytuacji brak podstaw, aby koszty za nich pokrywał Skarb Państwa skoro, jako właściciele znacznego majątku, mogą niewątpliwie uzyskać w formie przykładowo pożyczki, kwotę potrzebną na opłatę od skargi kasacyjnej. Pozwani nie spełniają więc przesłanek, od których art. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, uzależnia zwolnienie strony od obowiązku ponoszenia takich kosztów. Biorąc pod uwagę wartość należących do nich nieruchomości mogą oni bowiem, nawet bez konieczności sprzedaży
3 którejkolwiek z nich, uiścić opłatę od skargi kasacyjnej bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek pozwanych o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując na to, że wielkość i wartość należących do nich nieruchomości wyklucza uwzględnieni ich wniosku. W tej sytuacji szczegółowa analiza bieżących przychodów i zobowiązań pozwanych była zbędna. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje zaś prawidłowo podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia, brak więc podstaw do uznania, że narusza ono art. 328 § 2 k.p.c. Mając na uwadze powyższe względy Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 24/19 2019-05-29Czy pozwana mogła uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, mimo posiadania znacznego majątku?
- IV CZ 89/19 2019-10-30Czy pozwany, który na wcześniejszym etapie postępowania uiścił opłatę od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł, a jego sytuacja majątkowa od tego czasu uległa poprawie, może domagać się zwolnienia od tej opłaty w kolejn…
- V CZ 12/13 2013-05-28Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną pozwanego z powodu nieopłacenia jej, mimo że pozwany wnioskował o zwolnienie od kosztów sądowych i kwestionował ustalenia sądu dotyczące jego sytuacji majątkowej?
- I CZ 15/16 2016-02-24Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym może być uwzględniony, jeśli strona posiada środki na lokacie bankowej, które mogą zostać przeznaczone na pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla po…
- I CZ 87/18 2018-11-16Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym może być oceniany na nowo, jeśli strona wcześniej korzystała ze zwolnienia w postępowaniu przed sądem niższej instancji?
Powołane przepisy
art. 380 KPCart. 39821 KPCart. 102 ust. 1art. 233art. 361 KPCart. 102art. 233 § 1 KPCart. 328 § 2 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy