II CZ 24/19
PostanowienieIzba Cywilna2019-05-29
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Mirosława Wysocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwana mogła uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, mimo posiadania znacznego majątku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że strona posiadająca znaczny majątek nie może uzyskać zwolnienia od kosztów sądowych, nawet jeśli jej bieżące dochody nie pokrywają wszystkich zobowiązań. Zwolnienie nie przysługuje osobie, która ze względu na posiadany majątek lub dochody ma możliwość dokonania oszczędności na poczet kosztów sądowych.Stan faktyczny
Pozwana złożyła skargę kasacyjną, ale nie uiściła od niej opłaty. Wcześniej Sąd Apelacyjny oddalił jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Pozwana wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny ustalił, że pozwana posiada znaczny majątek, w tym nieruchomości i samochody.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej H. N. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 24/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Mirosława Wysocka w sprawie z powództwa A. S. przeciwko H. N. i A. N. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2019 r., zażalenia pozwanej H. N. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 lutego 2018 r., sygn. akt I ACa (…), I WSC (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 lutego 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił skargę kasacyjną pozwanej H. N. z uwagi na nieuiszczenie w terminie opłaty od skargi kasacyjnej. W zażaleniu pozwana zarzuciła naruszenie art. 380 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. Wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w terminie oraz skargę nieopłaconą. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2017 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił wniosek pozwanej o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. W wyniku tego postanowienia pełnomocnik pozwanej został wezwany do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie dotyczące wniesienia opłaty zostało doręczone pełnomocnikowi pozwanej w dniu 8 stycznia 2018 r. Opłata nie została uiszczona w terminie, który upłynął z dniem 15 stycznia 2018 r. Stanowiło to podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej. W zażaleniu został zawarty wniosek o objęcie kontrolą na podstawie 380 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c., postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 21 grudnia 2017 r. oddalającego wniosek pozwanej o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wskazała na naruszenie art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. przez błędne uznanie, że ze względu na posiadany przez nią majątek była w stanie uiścić opłatę od skargi kasacyjnej bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd Apelacyjny ustalił, że skarżąca ma znaczny majątek; jest współwłaścicielką m.in. trzech nieruchomości oraz dwóch samochodów osobowych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego strona, która posiada znaczny majątek nie może uzyskać zwolnienia od kosztów sądowych nawet jeżeli jej bieżące przychody nie wystarczają na pokrycie wszystkich bieżących zobowiązań (por. postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2012 r., II CZ 28/12). Ze zwolnienia od kosztów sądowych nie może korzystać osoba, która ze względu na posiadany majątek lub uzyskiwane dochody ma możliwość dokonania stosownych oszczędności, przewidując możliwość prowadzenia postępowania sądowego i ponoszenia z tego tytułu określonych kosztów (postanowienie SN z dnia 16 listopada 2018 r., I CZ 87/18).
3 Uwzględniając powyższe należało przyjąć, że Sąd Apelacyjny ocenił zasadnie, iż brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej. Z tych względów zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw podlegało oddaleniu (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 i art. 39821 k.p.c.). jw
Powiązane orzeczenia
- II CZ 28/12 2012-06-15Czy pozwani, będący właścicielami znacznego majątku nieruchomego, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, jeśli ich bieżące dochody nie pokrywają bieżących zobowiązań?
- I CZ 65/11 2011-09-21Czy odmowa zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym jest uzasadniona, gdy strona posiada znaczne oszczędności, które zamierza przeznaczyć na inne cele niż opłata sądowa?
- I CZ 87/18 2018-11-16Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym może być oceniany na nowo, jeśli strona wcześniej korzystała ze zwolnienia w postępowaniu przed sądem niższej instancji?
- V CZ 39/16 2016-07-27Czy odmowa zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi kasacyjnej, przy uwzględnieniu sytuacji majątkowej strony, narusza prawo do sądu?
- II CZ 68/13 2013-11-14Czy odmowa zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, przy wcześniejszym częściowym zwolnieniu w postępowaniu apelacyjnym, wymaga szczegółowego uzasadnienia uwzględniającego zmianę sytuacji majątkowej stro…
Powołane przepisy
art. 380art. 3941 § 3art. 39821 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 102 ust. 1art. 233 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814§ 3§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy