II CZ 30/21

PostanowienieIzba Cywilna2021-07-15

Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Marta Romańska, Maria Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustalenie prawa do urządzeń doprowadzających wodę do nieruchomości, w sytuacji gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza progu określonego w art. 3982 § 1 k.p.c., może być przedmiotem skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że ustalenie prawa do urządzeń doprowadzających wodę do nieruchomości, nawet jeśli strony dostrzegają zagrożenie dla pewności obrotu prawnego, ma charakter majątkowy. W związku z tym, dopuszczalność skargi kasacyjnej w takich sprawach zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, która nie może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu w sprawie, w której zapadło zaskarżone orzeczenie. Skoro wartość przedmiotu sporu nie osiągnęła wymaganego progu, skarga kasacyjna została odrzucona.
Stan faktyczny
Powódka Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o ustalenie prawa do urządzeń doprowadzających wodę do nieruchomości. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na niespełnienie wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia określonego w art. 3982 § 1 k.p.c. Powódka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących określenia majątkowego charakteru powództwa i wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony powodowej na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i zasądził od strony powodowej na rzecz strony pozwanej koszty postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 30/21 POSTANOWIENIE Dnia 15 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Marta Romańska (sprawozdawca) SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej ul. S. w T. przeciwko Gminie Miejskiej w T. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 lipca 2021 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt I WSC (…), 1) oddala zażalenie; 2) zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 26 stycznia 2021 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę kasacyjną powódki Wspólnoty Mieszkaniowej ul. S. nr (…) w T. od wyroku tego Sądu z 31 lipca 2020 r. w sprawie przeciwko Gminie T. o ustalenie, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie nie osiągnęła poziomu określonego w art. 3982 § 1 k.p.c. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 3986 § 2 k.p.c. 2 W zażaleniu na postanowienie z 26 stycznia 2021 r. powódka zarzuciła, że rozstrzygnięcie to zostało wydane z naruszeniem art. 19 § 1 k.p.c. w związku z art. 3982 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana wśród elementów formalnych pozwu decyduje o majątkowym charakterze powództwa w sprawie o ustalenie; - art. 3982 § 1 k.p.c. w zw. z art. 189 k.p.c. przez przyjęcie, że „roszczenie o ustalenie pewności obrotu poprzez rozgraniczenie instalacji wewnętrznej wspólnoty mieszkaniowej a instalacją przedsiębiorstwa przesyłowego w skrócie ujęte jako własność węzła cieplnego ma charakter majątkowy”; - art. 3989 § 1 pkt 4 i art. 39816 w zw. z art. 2 pkt 6 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 2028) przez pominięcie, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, przyłącze za zaworem i wodomierzem głównym jest instalacją wewnętrzną budynku, a Sąd w sprawie orzekł inaczej. Powódka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Pozwana wniosła o oddalenie zażalenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów SN - zasadzie prawnej z 10 maja 2011 r., III CZP 126/10, OSNC 2011, Nr 11, poz. 117, a ostatnio w postanowieniu z 11 października 2019 r., I CZ 71/19, niepubl., podstawą wyróżnienia na gruncie prawa materialnego kategorii praw majątkowych i niemajątkowych jest typowy interes, jaki prawa te realizują. Podział praw podmiotowych na majątkowe i niemajątkowe odpowiada różnej treści majątkowej i niemajątkowej stosunków, których te prawa dotyczą lub oparty jest na tym, czy prawa podmiotowe są bezpośrednio uwarunkowane ekonomicznym interesem uprawnionego podmiotu. Sprawa, w której żądanie pozwu zmierza do ustalenia prawa do urządzeń doprowadzających wodę do nieruchomości (art. 49 k.c.) niewątpliwie dotyczy majątkowego interesu spierających się do ten tytuł podmiotów, a to, że istnieje między nimi spór, w którym dostrzegają zagrożenie dla pewności obrotu prawnego nie czyni sprawy o powyższym przedmiocie sprawą o roszczenia niemajątkowe. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Nie może być ona jednak wyższa niż wartość 3 przedmiotu sporu w sprawie, w której zapadło zaskarżone orzeczenie. Przy określeniu wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego przyjmować należy zatem wartość przedmiotu podlegającego rzeczywistemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu, determinowanego żądaniem pozwu i indywidualnym interesem majątkowym osoby dochodzącej udzielenia ochrony prawnej w postępowaniu. W pozwie wartość przedmiotu sporu określona została przez powódkę na kwotę 3.000 zł. Wartość ta nie była kwestionowana przez pozwaną, która w apelacji od korzystnego dla powódki wyroku oznaczyła ją w ten sam sposób. Nie można obecnie, na potrzebę wykreowania dopuszczalności skargi kasacyjnej wbrew regulacji ustalonej w art. 3982 § 1 k.p.c., wartości tej podnieść. Zarzuty naruszenia art. 3989 § 1 pkt 4 i art. 39816 k.p.c. także w zw. z art. 2 pkt 6 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, nie są uzasadnione, gdyż Sąd Okręgowy nie mógł zastosować w sprawie art. 3989 § 1 pkt 4 i art. 39816 k.p.c. nie tylko na obecnym etapie postępowania ale też z uwagi na miejsce, jakie zajmuje w strukturze organizacyjnej sądownictwa. Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 108 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 391 § 1 zdanie pierwsze, art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. ke

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 19 § 1 KPCart. 189 KPCart. 3989 § 1 pkt 4art. 39816art. 2 pkt 6art. 49 KCart. 39816 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 108 § 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy