II CZ 30/21
PostanowienieIzba Cywilna2021-07-15
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Marta Romańska, Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustalenie prawa do urządzeń doprowadzających wodę do nieruchomości, w sytuacji gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza progu określonego w art. 3982 § 1 k.p.c., może być przedmiotem skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że ustalenie prawa do urządzeń doprowadzających wodę do nieruchomości, nawet jeśli strony dostrzegają zagrożenie dla pewności obrotu prawnego, ma charakter majątkowy. W związku z tym, dopuszczalność skargi kasacyjnej w takich sprawach zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, która nie może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu w sprawie, w której zapadło zaskarżone orzeczenie. Skoro wartość przedmiotu sporu nie osiągnęła wymaganego progu, skarga kasacyjna została odrzucona.Stan faktyczny
Powódka Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o ustalenie prawa do urządzeń doprowadzających wodę do nieruchomości. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na niespełnienie wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia określonego w art. 3982 § 1 k.p.c. Powódka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących określenia majątkowego charakteru powództwa i wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony powodowej na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i zasądził od strony powodowej na rzecz strony pozwanej koszty postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 30/21 POSTANOWIENIE Dnia 15 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Marta Romańska (sprawozdawca) SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej ul. S. w T. przeciwko Gminie Miejskiej w T. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 lipca 2021 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt I WSC (…), 1) oddala zażalenie; 2) zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 26 stycznia 2021 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę kasacyjną powódki Wspólnoty Mieszkaniowej ul. S. nr (…) w T. od wyroku tego Sądu z 31 lipca 2020 r. w sprawie przeciwko Gminie T. o ustalenie, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie nie osiągnęła poziomu określonego w art. 3982 § 1 k.p.c. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 3986 § 2 k.p.c.
2 W zażaleniu na postanowienie z 26 stycznia 2021 r. powódka zarzuciła, że rozstrzygnięcie to zostało wydane z naruszeniem art. 19 § 1 k.p.c. w związku z art. 3982 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana wśród elementów formalnych pozwu decyduje o majątkowym charakterze powództwa w sprawie o ustalenie; - art. 3982 § 1 k.p.c. w zw. z art. 189 k.p.c. przez przyjęcie, że „roszczenie o ustalenie pewności obrotu poprzez rozgraniczenie instalacji wewnętrznej wspólnoty mieszkaniowej a instalacją przedsiębiorstwa przesyłowego w skrócie ujęte jako własność węzła cieplnego ma charakter majątkowy”; - art. 3989 § 1 pkt 4 i art. 39816 w zw. z art. 2 pkt 6 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 2028) przez pominięcie, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, przyłącze za zaworem i wodomierzem głównym jest instalacją wewnętrzną budynku, a Sąd w sprawie orzekł inaczej. Powódka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Pozwana wniosła o oddalenie zażalenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów SN - zasadzie prawnej z 10 maja 2011 r., III CZP 126/10, OSNC 2011, Nr 11, poz. 117, a ostatnio w postanowieniu z 11 października 2019 r., I CZ 71/19, niepubl., podstawą wyróżnienia na gruncie prawa materialnego kategorii praw majątkowych i niemajątkowych jest typowy interes, jaki prawa te realizują. Podział praw podmiotowych na majątkowe i niemajątkowe odpowiada różnej treści majątkowej i niemajątkowej stosunków, których te prawa dotyczą lub oparty jest na tym, czy prawa podmiotowe są bezpośrednio uwarunkowane ekonomicznym interesem uprawnionego podmiotu. Sprawa, w której żądanie pozwu zmierza do ustalenia prawa do urządzeń doprowadzających wodę do nieruchomości (art. 49 k.c.) niewątpliwie dotyczy majątkowego interesu spierających się do ten tytuł podmiotów, a to, że istnieje między nimi spór, w którym dostrzegają zagrożenie dla pewności obrotu prawnego nie czyni sprawy o powyższym przedmiocie sprawą o roszczenia niemajątkowe. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Nie może być ona jednak wyższa niż wartość
3 przedmiotu sporu w sprawie, w której zapadło zaskarżone orzeczenie. Przy określeniu wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego przyjmować należy zatem wartość przedmiotu podlegającego rzeczywistemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu, determinowanego żądaniem pozwu i indywidualnym interesem majątkowym osoby dochodzącej udzielenia ochrony prawnej w postępowaniu. W pozwie wartość przedmiotu sporu określona została przez powódkę na kwotę 3.000 zł. Wartość ta nie była kwestionowana przez pozwaną, która w apelacji od korzystnego dla powódki wyroku oznaczyła ją w ten sam sposób. Nie można obecnie, na potrzebę wykreowania dopuszczalności skargi kasacyjnej wbrew regulacji ustalonej w art. 3982 § 1 k.p.c., wartości tej podnieść. Zarzuty naruszenia art. 3989 § 1 pkt 4 i art. 39816 k.p.c. także w zw. z art. 2 pkt 6 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, nie są uzasadnione, gdyż Sąd Okręgowy nie mógł zastosować w sprawie art. 3989 § 1 pkt 4 i art. 39816 k.p.c. nie tylko na obecnym etapie postępowania ale też z uwagi na miejsce, jakie zajmuje w strukturze organizacyjnej sądownictwa. Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 108 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 391 § 1 zdanie pierwsze, art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. ke
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 59/09 2009-09-17Czy sprawa o uchylenie lub ustalenie nieważności uchwały spółdzielni mieszkaniowej dotyczącej wprowadzenia opłaty za podgrzanie wody jest sprawą o charakterze majątkowym, a tym samym czy podlega wymogom dopuszczalności s…
- III CSK 63/20 2020-07-22Czy naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 25 § 2 k.p.c. przez zaniechanie przez sądy sprawdzenia wartości przedmiotu sporu stanowi nierozpoznanie istoty sprawy?
- II CSK 18/19 2019-07-05Czy właściciel nieruchomości, który zawarł umowę z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, może dysponować czasowym zaprzestaniem dostaw wody do nieruchomości, nawet jeśli nieruchomość jest bezprawnie zajmowana prz…
- II CSK 38/08 2008-05-28Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia została zawyżona w stosunku do wartości przedmiotu sporu, podlega odrzuceniu?
- V CSK 88/14 2014-09-11Czy wskazania przyrządu pomiarowego, wobec którego nie dokonano obowiązkowej okresowej legalizacji, mogą być brane pod uwagę przy dokonywaniu pomiaru i naliczaniu na tej podstawie należności, a w szczególności, czy brak…
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 19 § 1 KPCart. 189 KPCart. 3989 § 1 pkt 4art. 39816art. 2 pkt 6art. 49 KCart. 39816 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 108 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy