II CZ 45/16

PostanowienieIzba Cywilna2016-07-21

Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska, Jan Górowski, Maria Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprawa o uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli dotyczącego braku zastrzeżeń co do przebiegu granicy i położenia znaków granicznych w toku postępowania rozgraniczeniowego, w której powodowie wskazali na wartość przedmiotu zaskarżenia wynoszącą 7 200 złotych, jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli dotyczącego braku zastrzeżeń co do przebiegu granicy i położenia znaków granicznych w toku postępowania rozgraniczeniowego, w której powodowie wskazali na wartość przedmiotu zaskarżenia wynoszącą 7 200 złotych, ma charakter sprawy o prawa majątkowe. Rozstrzygnięcie to opiera się na tym, że kwestionowanie przebiegu granic nieruchomości w drodze uchylenia się od oświadczeń złożonych w toku postępowania o rozgraniczenie zmierza w istocie do ochrony przysługującego powodom prawa własności tej nieruchomości, które ma wartość ekonomiczną i bezpośrednio wpływa na sferę interesów majątkowych powoda.
Stan faktyczny
Powodowie domagali się uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli dotyczącego braku zastrzeżeń co do przebiegu granicy i położenia znaków granicznych w toku postępowania rozgraniczeniowego. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną powodów, uznając sprawę za sprawę o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia (7 200 złotych) była niższa niż wymagane 50 000 złotych do wniesienia skargi kasacyjnej. Powodowie wnieśli zażalenie, argumentując, że sprawa nie jest sprawą o prawa majątkowe.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 45/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa G.P., T. L., B. P. i S. P. przeciwko Powiatowi K., J. G., E. K. i J. K. o uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lipca 2016 r., zażalenia powodów T. L. i B. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 lutego 2016 r., oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 października 2015 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację powodów od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 27 października 2014 r, oddalającego powództwo o uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli dotyczącego braku zastrzeżeń powodów co do przebiegu granicy i położenia znaków granicznych w toku postępowania rozgraniczeniowego. W pozwie (k. 1 akt) oraz w apelacji (k. 131 akt) powodowie wskazali na wartość przedmiotu sprawy i zaskarżenia wynoszącą 7 200 złotych. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 lutego 2016 r., Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną powodów jako wniesioną w sprawie o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 złotych, a więc niedopuszczalną w świetle art. 3982 § 1 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie powodowie zarzucili naruszenie art. 3982 § 1 k.p.c. i art. 3986 § 1 przez błędną ich wykładnię, argumentując, że niniejsza sprawa nie jest sprawą o prawa majątkowe. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podział praw podmiotowych oraz roszczeń na majątkowe i niemajątkowe odpowiada różnej treści stosunków, których dotyczą lub oparty jest na tym, czy są one bezpośrednio uwarunkowane ekonomicznym interesem uprawnionego podmiotu. Przyjmuje się, że do praw majątkowych należą w szczególności prawa rzeczowe, wierzytelności opiewające na świadczenia majątkowe, prawa majątkowo-małżeńskie oraz istotna część praw kwalifikowanych jako tzw. własność intelektualna. Do praw niemajątkowych zalicza się natomiast prawa osobiste i prawa rodzinne niemajątkowe, stanowiące element stosunków między małżonkami, krewnymi, powinowatymi i przysposobionymi. O majątkowym lub niemajątkowym charakterze sprawy sądowej rozstrzyga jej przedmiot, a mianowicie majątkowy lub niemajątkowy charakter dobra, którego ochrony żąda powód (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2014 r., III CZP 100/13, postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 lutego 2001 r., V CZ 4/01, OSNC 2001, nr 7-8, poz. 124 oraz z dnia 11 lutego 2003 r., V CZ 208/02, nie publ.). 3 Jeżeli chronione dobro ma wartość ekonomiczną i bezpośrednio wpływa na sferę interesów majątkowych powoda, to sprawa ma charakter majątkowy (por. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 9 grudnia 2005 r., III CZP 111/05, OSNC 2006, Nr 11, poz. 183; z dnia 16 października 2009 r., III CZP 54/09, OSNC 2010, Nr 3, poz. 34; z dnia 17 listopada 2009 r., III CZP 92/09, OSNC-ZD 2010, Nr 3, poz. 72 oraz z dnia 10 maja 2011 roku - zasada prawna, III CZP 126/10, nie publ.). Rozpatrywana sprawa ma, wbrew stanowisku powodów, charakter sprawy o prawa majątkowe. Kwestionując przebieg granic nieruchomości w drodze uchylenia się od oświadczeń złożonych w toku postępowania o rozgraniczenie, powodowie zmierzają w istocie do ochrony przysługującego im prawa własności tej nieruchomości. Skoro powodowie konsekwentnie wskazywali na wartość przedmiotu sprawy (przedmiotu zaskarżenia) wynoszącą 7 200 złotych, to niewątpliwie nie jest ona - w świetle 3982 § 1 k.p.c. - sprawą „kasacyjną”, stąd zaskarżone postanowienie odrzucające skargę z powodu jej niedopuszczalności odpowiada prawu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). kc jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 1art. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy