II CZ 46/07
PostanowienieIzba Cywilna2007-06-20
Skład orzekający: Helena Ciepła, Mirosław Bączyk, Tadeusz Żyznowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uwierzytelniona przez pełnomocnika kserokopia oświadczenia o stanie rodzinnym, złożonego przez wnioskodawcę ubiegającego się o zwolnienie od kosztów sądowych, spełnia wymóg osobistego złożenia oświadczenia przez wnioskodawcę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wymóg osobistego złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym przez wnioskodawcę ubiegającego się o zwolnienie od kosztów sądowych jest spełniony, gdy pod oświadczeniem znajduje się podpis wnioskodawcy, nawet jeśli dokument stanowi kserokopię oryginału, a jego uwierzytelnienie dokonał pełnomocnik. Kluczowe jest pochodzenie podpisu od osoby domagającej się zwolnienia.Stan faktyczny
Powód domagał się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda, uznając, że uwierzytelniona przez pełnomocnika kserokopia oświadczenia o stanie rodzinnym nie spełnia wymogu osobistego złożenia oświadczenia przez wnioskodawcę. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 46/07 POSTANOWIENIE Dnia 20 czerwca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Helena Ciepła (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Tadeusz Żyznowski w sprawie z powództwa W. R. przeciwko Syndykowi Masy Upadłości "F." Spółce Akcyjnej w upadłości w B. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 czerwca 2007 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 marca 2007 r., uchyla zaskarżone postanowienie.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 5 marca 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda, wniesioną od wyroku tego Sądu z dnia 15 listopada 2006 r. Sąd drugiej instancji uznał, że przepis art. 102 § 5 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) wymaga osobistego złożenia oświadczenia wnioskodawcy ubiegającego się o zwolnienie od kosztów sądowych, a kserokopia takiego oświadczenia, uwierzytelniona przez pełnomocnika takiego wymogu nie spełnia. Na podstawie zatem art. 102 § 4 ustawy o kosztach wniosek o zwolnienie od kosztów podlegał zwrotowi (k. 274 akt sprawy). W konsekwencji niepłacenia wniosku powodowało jej odrzucenie na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. W zażaleniu powoda domagano się uchylenia zaskarżonego postanowienia jak bezzasadnego. W ocenie skarżącego, przepis art. 102 ustawy o kosztach sądowych wymaga, aby oświadczenie przewidziane w tym przepisie było złożone przez samego wnioskodawcę, nie wyłączono jednak możliwości przedłożenia tego oświadczenia w terminie odpisu poświadczonego za zgodność przez pełnomocnika strony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie tej treści, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące dane wskazane w art. 102 ust. 2 ustawy z 2005 r. Charakter i treść oświadczenia wskazanego w obu powołanych przepisach wymaga tego, aby pochodziło ono od osoby fizycznej, która domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Oznacza to konieczność umieszczenia pod treścią oświadczenia stosownego podpisu tej osoby (por. też załącznik do rozporządzenia
3 Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym (...) z dnia 31 stycznia 2006 r., Dz. U. Nr 27, poz. 200). W aktach sprawy znajduje się oświadczenie powoda, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i jego rodziny. Oświadczenie to zostało niewątpliwie podpisane przez powoda (k.272). Nie ma przy tym znaczenia to, że oświadczenie to jest zawarte w dokumencie stanowiącym kserokopie dokumentu oryginalnego, skoro złożony na oświadczeniu podpis pochodzi od powoda. W tej sytuacji należało przyjąć, że spełniony został jednak wymóg złożenia przez stronę stosownego oświadczenia i dołączenia tego oświadczenia do wniosku pełnomocnika powoda o zwolnienie go od kosztów sądowych w rozumieniu art. 102 ust. 4,ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Należało zatem uchylić zaskarżone postanowienie (art.3941 §3 k.p.c. w zw. z art. 39815 §1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- V CZ 11/07 2007-03-23Czy oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, składane w celu zwolnienia od kosztów sądowych, musi być złożone na urzędowym druku, czy wystarczy, że zawiera wymagane dane?
- II CZ 141/16 2017-01-19Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez profesjonalnego pełnomocnika, do którego nie dołączono osobistego oświadczenia strony o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, podlega zwrot…
- III CZP 34/98 1998-10-02Czy w razie złożenia przez adwokata lub radcę prawnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych bez wymaganego art. 113 § 1 k.p.c. oświadczenia strony, której jest pełnomocnikiem, o stanie rodzinnym, majątku i dochodach,…
- I PZ 30/06 2007-01-25Czy niezłożenie przez profesjonalnego pełnomocnika wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych na urzędowym druku, lecz w treści zawierającej wszystkie wymagane dane, skutkuje zwrotem wniosku i w konsekwencji odrzuceniem śr…
- IV CZ 27/08 2008-04-24Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony osobiście przez stronę reprezentowaną przez adwokata, który nie zawiera wszystkich wymaganych danych, podlega zwrotowi bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych n…
Powołane przepisy
art. 102 § 5art. 102 § 4art. 1302 § 3 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 102art. 102 ust. 1art. 102 ust. 2art. 102 ust. 4art.3941 §3 KPCart. 39815 §1 KPC§ 5§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy