II CZ 47/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-11-03
Skład orzekający: Stanisław Dąbrowski, Teresa Bielska-Sobkowicz, Henryk Pietrzkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy apelacja wniesiona przez adwokata, od której uiszczono część opłaty, a następnie uwzględniono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałej części, podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia braków?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, wskazując, że skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w części stanowiącej opłatę od apelacji prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego. Skoro istniały podstawy do zwolnienia od opłaty w dacie wniesienia apelacji, odrzucenie jej z powodu braku uiszczenia należnej opłaty nie było prawidłowe.Stan faktyczny
Pozwana wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Pełnomocnik z urzędu uiścił część opłaty od apelacji. Następnie złożono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został uwzględniony. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, uznając, że pozwana nie została zwolniona od kosztów sądowych w zakresie opłaty od apelacji. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 47/09 POSTANOWIENIE Dnia 3 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa Banku Spółki Akcyjnej przeciwko R.W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 listopada 2009 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie.
2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 4 lutego 2009 r. odrzucił apelację pozwanej R.W. od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 sierpnia 2008 r. Pełnomocnik z urzędu pozwanej wniósł apelację, od której uiścił kwotę 30 zł jednocześnie określając wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 69 099 zł. Zarządzeniem z dnia 21 listopada 2008 r. Przewodniczący ustalił wysokość opłaty od apelacji na kwotę 3 455 zł i wezwał pełnomocnika pozwanej do uzupełnienia opłaty poprzez uiszczenie kwoty 3 425 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia apelacji. Na skutek wezwania skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od apelacji, który postanowieniem referendarza z dnia 11 grudnia 2008 r. został uwzględniony. Sąd Apelacyjny wskazał, że pozwana została zwolniona od kosztów sądowych postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 września 2004 r. jedynie częściowo, a mianowicie od opłaty od zarzutów od nakazu zapłaty. Wobec tego stwierdził, że apelacja podlegała opłacie stosunkowej od podanej wartości przedmiotu zaskarżenia i w konsekwencji orzekł na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. W zażaleniu pozwana zarzuciła nieważność postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.) oraz naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 149 ust 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r., nr 167, poz. 1398 ze zm.), art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2002 r., nr 9, poz. 88 ze zm.), art. 1302 § 3 k.p.c. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzut nieważności postępowania należy uznać za pozbawiony podstaw. Zakres zwolnienia od kosztów sądowych był, wbrew podnoszonym zarzutom, znany stronie i jej pełnomocnikowi, zaś kolejny pełnomocnik mógł – i powinien – zapoznać się z dotychczasowym przebiegiem postępowania. Żądanie informowania kolejnego pełnomocnika o wydanych do czasu jego ustanowienia orzeczeniach, w tym
3 w kwestii zakresu zwolnienia od kosztów sądowych, nie znajduje oparcia w przepisach postępowania cywilnego. Niemniej jednak zażalenie należało uwzględnić, pomimo faktu braku należnej opłaty od apelacji. Stanowisko Sądu Apelacyjnego, iż apelacja wniesiona przez adwokata, która nie została należycie opłacona, podlegała odrzuceniu bez wzywania do usunięcia tego braku, jest co do zasady trafne (art. 1302 § 3 k.p.c. w poprzednim brzmieniu). Nie można jednak pominąć faktu, że skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w części stanowiącej opłatę od apelacji postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 11 grudnia 2008 r. To prawomocne postanowienie oznacza, że już w dacie wniesienia apelacji istniały podstawy do zwolnienia od tej opłaty, a skoro tak, to odrzucenie apelacji z powodu braku uiszczenia należnej opłaty nie było prawidłowe. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3911 § 3 w związku z art. 39815 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 73/13 2013-12-12Czy postanowienie o odrzuceniu apelacji, wydane na podstawie art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z powodu nieuiszczenia opłaty od apelacji w terminie, może zostać utrzymane w mocy, jeśli pełno…
- II CZ 111/07 2008-02-20Czy odrzucenie apelacji z powodu nieuiszczenia przez adwokata ustanowionego z urzędu opłaty stałej, mimo wcześniejszego zwolnienia powoda od kosztów sądowych w całości, jest zgodne z przepisami ustawy o kosztach sądowych…
- I CZ 23/08 2008-04-16Czy apelacja, od której nie została uiszczona należna opłata stosunkowa, podlega odrzuceniu bez wezwania do jej uzupełnienia, nawet jeśli pełnomocnik został błędnie wezwany do jej uiszczenia, a wniosek o zwolnienie od ko…
- V CZ 84/06 2006-11-15Czy postanowienie o zwolnieniu od opłaty od apelacji, wydane na podstawie przepisów dotychczasowych, jest skuteczne w sytuacji, gdy apelacja została wniesiona po wejściu w życie nowej ustawy o kosztach sądowych w sprawac…
- V CZ 37/07 2007-05-15Czy sąd drugiej instancji może odrzucić apelację z powodu nieuiszczenia opłaty, jeśli powódka została zwolniona od kosztów sądowych przez sąd pierwszej instancji, nawet jeśli zwolnienie nastąpiło częściowo lub w późniejs…
Powołane przepisy
art. 1302 § 3 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 45 ust. 1art. 149 ust 1art. 16 ust. 1art. 1302 § 3 KPCart. 3911 § 3art. 39815 KPC§ 3§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy