II CZ 53/07
PostanowienieIzba Cywilna2007-08-10
Skład orzekający: Tadeusz Żyznowski, Maria Grzelka, Iwona Koper
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie apelacji przez sąd drugiej instancji z powodu nieprawidłowego sformułowania zarzutów jest uzasadnione, jeśli z treści apelacji wynika, jakie wady orzeczenia sądu pierwszej instancji zostały przedstawione i poddają się one ocenie sądu odwoławczego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu apelacji, uznając, że nawet jeśli zarzuty apelacyjne nie zostały sformułowane w sposób oczekiwany od profesjonalnego pełnomocnika, to z treści apelacji jednoznacznie wynikało, jakie wady orzeczenia sądu pierwszej instancji są podnoszone i poddają się one ocenie sądu odwoławczego. Sąd odwoławczy nie jest obowiązany domyślać się przedmiotu zarzutów, ale krytyczna ocena sądu nie może prowadzić do wniosku o braku zarzutów, jeśli konkretne wady zostały przedstawione w sposób umożliwiający ich ocenę.Stan faktyczny
Wnioskodawca (Zakład Energetyczny SA) domagał się stwierdzenia zasiedzenia służebności gruntowej polegającej na korzystaniu z nieruchomości w celu przesyłu energii elektrycznej. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając brak wykazania przez wnioskodawcę posiadania służebności i jej konkretnej treści. Sąd Okręgowy odrzucił apelację wnioskodawcy, uznając, że zarzuty apelacyjne nie zostały prawidłowo sformułowane. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie sądu okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 53/07 POSTANOWIENIE Dnia 10 sierpnia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący) SSN Maria Grzelka (sprawozdawca) SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku Zakładu Energetycznego Spółki Akcyjnej przy uczestnictwie J.W. i L.W. o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 sierpnia 2007 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 16 marca 2007 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 17 listopada 2006 r. Sąd Rejonowy w Ł. oddalił wniosek Zakładu Energetycznego SA o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej polegającej na korzystaniu z nieruchomości w Ł. przy ul. G. 31. Sąd Rejonowy uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż linie wysokiego napięcia, o których mowa w dokumentach załączonych do wniosku stanowią dokładnie te linię, która prowadzi przez nieruchomość uczestników postępowania, oraz na czym polegało jego władztwo co do gruntu i co do słupa wysokiego napięcia, w każdym zaś razie nie wykazał swojego posiadania w rozumieniu art. 336 k.c. Ponadto Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawca nie sprecyzował konkretnej treści służebności ograniczając się do stwierdzenia o korzystaniu z nieruchomości uczestników postępowania. W apelacji wnioskodawca zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie art. 292 k.c. przez błędną wykładnię i art. 352 § 1 k.c. przez nie zastosowanie. Stwierdził, że na nieruchomości uczestników postępowania wybudował trwałe i widoczne urządzenie w postaci słupa energetycznego wysokiego napięcia, że korzysta z tego urządzenia w celu przesyłu prądu co jest faktem notoryjnym, że konserwuje słup i dokonuje okresowych oględzin oraz, że powyższe okoliczności wynikają z przeprowadzonych, wymienionych przez skarżącego, dowodów. Ponadto, wskazał, że wbrew stanowisku Sądu Rejonowego, w odniesieniu do posiadania służebności nie ma zastosowania art. 336 k.c. lecz art. 352 k.c. w związku z czym wnioskodawca nie był zobowiązany wykazywać czynności właścicielskich w stosunku do działki gruntu, na której posadowiony został słup, samo zaś korzystanie ze słupa rozpoczął co najmniej od dnia 7 kwietnia 1975 r. i wykazał to w postępowaniu przed Sądem I instancji. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym po przeprowadzeniu rozprawy, Sąd Okręgowy w Ł. odrzucił apelację, orzekł o zawiadomieniu Okręgowej Izby Radców Prawnych o odrzuceniu apelacji radcy prawnego E.J. i rozstrzygnął o kosztach postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy uznał, że w apelacji nie zostały wskazane zarzuty stawiane zaskarżonemu orzeczeniu. Nie może być
3 uznany za prawidłowo sformułowany zarzut apelacyjny sprowadzający się do stwierdzenia „naruszenie art. 292 k.c. poprzez błędną wykładnię”, „nie zastosowanie art. 352 § 1 k.c.” bez wskazania na czym ma polegać błędna wykładnia i jakie okoliczności wskazywały na potrzebę zastosowania art. 352 § 1 k.c. Sąd odwoławczy nie jest obowiązany domyślać się przedmiotu zarzutów apelacyjnych, powinny być one sformułowane w sposób umożliwiający ich ocenę. Rozpoznając zażalenie wnioskodawcy Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przewidziany w art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. wymóg przedstawienia i uzasadnienia zarzutów dotyczy twierdzeń skarżącego, że zaskarżony wyrok jest wadliwy i w czym się wadliwość wyroku wyraża, oraz powołania się na konkretne okoliczności, które zarzucaną wadliwość w rozpatrywanej sprawie – w ocenie skarżącego – mają uzasadniać. Apelacja nie musi zawierać wskazania przepisów prawa materialnego, które w zaskarżonym wyroku zostały naruszone ani formy ich naruszenia; wystarczy, że z jej treści choćby wyartykułowanej przy użyciu języka potocznego, że nie przyznanie racji skarżącemu, występującemu w roli powoda lub pozwanego, nie znajduje uzasadnienia w przytoczonych przez niego okolicznościach faktycznych i wyprowadzanych z nich wnioskach, natomiast rzeczą sądu odwoławczego jest przyporządkowanie wskazywanych w apelacji wad orzeczenia sądu pierwszej instancji do określonych naruszeń prawa materialnego i ocena pod tym kątem apelacji jako zdatnej do wzruszenia orzeczenia sądu pierwszej instancji w kierunku wnioskowanym przez skarżącego. Jeśli wnoszącym apelację jest profesjonalny pełnomocnik procesowy należy oczekiwać, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego zostaną sformułowane w nawiązaniu do postaci tego rodzaju uchybienia i adekwatnie uzasadnione argumentami natury jurydycznej. Krytyczna w tym zakresie ocena sądu pierwszej lub drugiej instancji nie może jednak prowadzić do wniosku, że apelacja nie zawiera przedstawienia zarzutów, jeśli konkretne wady orzeczenia sądu pierwszej instancji zostały przedstawione w inny sposób i poddają się ocenie sądu odwoławczego. W rozpoznawanej sprawie z treści apelacji wynika jednoznacznie, że skarżący zarzuca orzeczeniu Sądu Rejonowego błędne ustalenia, co do wybudowania linii wysokiego napięcia, co do korzystania przez wnioskodawcę
4 z w/w urządzenia oraz, co do charakteru tego korzystania jako prowadzącego do nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie, jak również błędne rozumienie posiadania służebności i odpowiedniego stosowania przepisów o nabyciu przez zasiedzenie własności nieruchomości. W tej sytuacji nie sposób uznać, że apelacja nie zawiera przedstawienia zarzutów, aczkolwiek trzeba się zgodzić, że nie zostały one sformułowane w sposób, jakiego należałoby oczekiwać od profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie (art. 386 w zw. z art. 3941 § 3 i 39821 k.p.c.). O kosztach postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym orzeknie Sąd Okręgowy lub Sąd Rejonowy w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 108 § 1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 100/07 2008-01-09Czy apelacja zawierająca zarzut sprzeczności ustaleń sądu pierwszej instancji z materiałem dowodowym, który został rozwinięty w uzasadnieniu, spełnia wymogi formalne przewidziane w art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c. w kontekście…
- II CZ 118/06 2007-01-11Czy apelacja sporządzona przez adwokata, która nie zawiera zwięzłego przedstawienia zarzutów w odrębnej jednostce redakcyjnej, ale których treść można wywieść z uzasadnienia, może zostać odrzucona z powodu niespełnienia…
- II CZ 87/06 2006-11-14Czy apelacja, która nie precyzuje jednoznacznie zakresu zaskarżenia, ale którego treść wynika z wniosków i uzasadnienia, powinna zostać odrzucona?
- II CZ 105/15 2016-01-13Czy odrzucenie apelacji z powodu niewskazania wniosku apelacyjnego, mimo że sąd pierwszej instancji wezwał do uzupełnienia braku formalnego, jest prawidłowe, jeśli apelacja dotknięta była również brakiem w postaci nieokr…
- II CZ 27/20 2020-06-17Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił apelację z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, gdy powódka mimo wezwania nie sprecyzowała zarzutów i wniosków apelacyjnych?
Powołane przepisy
art. 336 KCart. 292 KCart. 352 § 1 KCart. 352 KCart. 368 § 1 pkt 2art. 386art. 3941 § 3art. 108 § 1 KPC§ 1§ 1 pkt 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy