II CZ 54/19
PostanowienieIzba Cywilna2019-10-17
Skład orzekający: Wojciech Katner, Marian Kocon, Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego apelację w sprawie o ustalenie kontaktów z małoletnimi?Ratio decidendi
W sprawach z zakresu prawa rodzinnego, rozpoznawanych w trybie nieprocesowym, skarga kasacyjna od orzeczeń sądu drugiej instancji przysługuje tylko w ściśle określonych przypadkach, takich jak przysposobienie, podział majątku wspólnego lub odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej na podstawie konwencji haskiej. Odrzucenie apelacji przez sąd drugiej instancji kończy postępowanie w sprawie, jednakże zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje jedynie w wypadku, gdyby w danej sprawie skarga kasacyjna była co do zasady dopuszczalna.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia sądu drugiej instancji, które odrzuciło jej apelację od postanowienia sądu pierwszej instancji w sprawie o ustalenie kontaktów z małoletnimi. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną. Wnioskodawczyni wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni, uznając postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej za prawidłowe.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 54/19 POSTANOWIENIE Dnia 17 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) w sprawie z wniosku A. D. i H. D. przy uczestnictwie J. D. i J. D. o ustalenie kontaktów, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 października 2019 r., zażalenia wnioskodawczyni A. D. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt IV WSC (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 maja 2019 r. Sąd Okręgowy w S. w sprawie z wniosku A. D. i H. D. z udziałem J. D. i J. D. o ustalenie kontaktów z małoletnimi P. i K. D. odrzucił skargę kasacyjną A. D. złożoną od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 12 grudnia 2018 r., którym odrzucono apelacje wnioskodawców od postanowienia z dnia 28 czerwca 2018 r. w części nie zawierającej rozstrzygnięcia o oddaleniu wniosków w pozostałym zakresie. Wnioskodawczyni wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 5191 § 1 i 2 k.p.c. poprzez błędną
2 wykładnię i zastosowanie oraz art. 3982 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie. Sąd Najwyższy zważył: Przedmiotem sprawy było ustalenie kontaktów dziadków z wnukami. Takie sprawy z zakresu prawa rodzinnego, rozpoznawane są w trybie nieprocesowym (art. 568 i nast. k.p.c.). Zasady wnoszenia skargi kasacyjnej od orzeczeń wydanych w postępowaniu nieprocesowym reguluje art. 5191 k.p.c., zgodnie z którym w sprawach z zakresu prawa rodzinnego skarga kasacyjna przysługuje tylko w sprawach, których przedmiotem jest przysposobienie lub podział majątku wspólnego (art. 5191 § 2 k.p.c.) oraz odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. (art. 5191 § 21 k.p.c.). Nie ma przy tym znaczenia, czy Sąd drugiej instancji wydał orzeczenie zawierające rozstrzygnięcie merytoryczne, czy też orzeczenie innego rodzaju kończące postępowanie w sprawie. Orzeczenie Sądu drugiej instancji odrzucające apelację kończy postępowanie w sprawie. Niemniej przysługiwałoby na nie zażalenie do Sądu Najwyższego jedynie w wypadku, gdyby w sprawie - co do zasady - przysługiwała skarga kasacyjna (art. 3941 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Wymóg ten w sprawie niniejszej nie jest spełniony. Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 3982 k.p.c., który dotyczy jedynie postępowań prowadzonych w trybie procesowym. W postępowaniu nieprocesowym w przedmiocie dopuszczalności skargi kasacyjnej obowiązuje przepis szczególny, tj. art. 5191 k.p.c., który ma pierwszeństwo w myśl zasady lex specialis derogat legi generali. Z tych względów postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej było prawidłowe i zażalenie, w braku uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 124/16 2016-09-01Czy skarga kasacyjna w sprawie o uregulowanie kontaktów z małoletnimi, w której nie występuje wartość przedmiotu zaskarżenia, jest dopuszczalna na gruncie art. 519¹ § 2 k.p.c.?
- II CZ 182/11 2012-01-12Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie orzeczenia środka wychowawczego wobec nieletniego w sprawie z zakresu prawa rodzinnego?
- I CZ 28/14 2014-05-28Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna od orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego sprawę w przedmiocie zawieszenia władzy rodzicielskiej?
- V CSK 127/16 2016-09-01Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej w postępowaniu nieprocesowym?
- V CSK 563/12 2013-09-19Czy skarga kasacyjna od orzeczenia sądu drugiej instancji w przedmiocie władzy rodzicielskiej, wydanego w sprawie o ustalenie ojcostwa, jest dopuszczalna?
Powołane przepisy
art. 5191 § 1art. 3982 KPCart. 568art. 5191 KPCart. 5191 § 2 KPCart. 5191 § 21 KPCart. 3941 § 2art. 13 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy