II CZ 55/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-11-18
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Grzegorz Misiurek, Barbara Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia strony od kosztów sądowych oraz ustanowienia dla niej adwokata lub radcy prawnego jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji rozstrzygające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a także wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jest niedopuszczalne. Przepisy dotyczące zaskarżalności postanowień sądu drugiej instancji do Sądu Najwyższego, w tym art. 3941 § 1 i 2 k.p.c., nie wymieniają postanowień w przedmiocie zwolnienia strony od kosztów sądowych oraz ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu jako podlegających zaskarżeniu.Stan faktyczny
Dłużnicy złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy oddalił te wnioski, uznając, że sytuacja osobista i majątkowa dłużników nie usprawiedliwia ich żądań. Dłużnicy wnieśli zażalenie na to postanowienie do Sądu Najwyższego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie dłużników jako niedopuszczalne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 55/09 POSTANOWIENIE Dnia 18 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka w sprawie ze skargi R. Z. i M. G. – Z. na czynność Komornika Rewiru […] przy Sądzie Rejonowym w P., w przedmiocie wniosku dłużników R. Z. i M. G. – Z. o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 listopada 2009 r., zażalenia dłużników na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 29 maja 2009 r., odrzuca zażalenie. Uzasadnienie
2 Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 29 maja 2009 r. oddalił wnioski dłużników […] o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata uznając, że sytuacja osobista i majątkowa dłużników nie usprawiedliwia żadnego z tych żądań. W zażaleniu na powyższe postanowienie dłużnicy wnieśli o jego uchylenie, kwestionując wyrażoną przez Sąd Okręgowy ocenę zasadności zarówno wniosku o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych, jak i wniosku o ustanowienie adwokata. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko na postanowienia sądu drugiej instancji wskazane w art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. W przepisach tych nie wymieniono postanowień w przedmiocie zwolnienia strony od kosztów sądowych oraz ustanowienia dla niej adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego podlega postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Koszty procesu nie są jednak pojęciem tożsamym z pojęciem kosztów sądowych. Przytoczony przepis rozszerza krąg wyjątków od zasady, że nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego od postanowień sądu drugiej instancji innych, niż kończące postępowanie w sprawie. Musi on zatem, jako uregulowanie szczególne, podlegać ścisłej wykładni. Oznacza to, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji rozstrzygające wniosek o zwolnienie do kosztów sądowych, a także wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jest niedopuszczalne. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39821 i art. 373 k.p.c. odrzucił zażalenie. jz
Powiązane orzeczenia
- II PZ 25/09 2010-01-13Czy niedopuszczalne jest zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych?
- I PZ 27/11 2011-12-06Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące odmowy zwolnienia strony od kosztów sądowych, wniesione do Sądu Najwyższego, jest dopuszczalne?
- II CZ 110/07 2008-02-20Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego?
- II CZ 68/09 2009-12-03Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalne?
- IV CZ 114/11 2012-05-18Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu poniesionych przed sądem pierwszej instancji, w sytuacji gdy sąd drugiej instancji zmienił rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, jest dopuszc…
Powołane przepisy
art. 3941 § 1art. 3941 § 1 pkt 2 KPCart. 3941 § 3art. 39821art. 373 KPC§ 1§ 1 pkt 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy