II CZ 55/09

PostanowienieIzba Cywilna2009-11-18

Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Grzegorz Misiurek, Barbara Myszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia strony od kosztów sądowych oraz ustanowienia dla niej adwokata lub radcy prawnego jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji rozstrzygające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a także wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jest niedopuszczalne. Przepisy dotyczące zaskarżalności postanowień sądu drugiej instancji do Sądu Najwyższego, w tym art. 3941 § 1 i 2 k.p.c., nie wymieniają postanowień w przedmiocie zwolnienia strony od kosztów sądowych oraz ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu jako podlegających zaskarżeniu.
Stan faktyczny
Dłużnicy złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy oddalił te wnioski, uznając, że sytuacja osobista i majątkowa dłużników nie usprawiedliwia ich żądań. Dłużnicy wnieśli zażalenie na to postanowienie do Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie dłużników jako niedopuszczalne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 55/09 POSTANOWIENIE Dnia 18 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka w sprawie ze skargi R. Z. i M. G. – Z. na czynność Komornika Rewiru […] przy Sądzie Rejonowym w P., w przedmiocie wniosku dłużników R. Z. i M. G. – Z. o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 listopada 2009 r., zażalenia dłużników na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 29 maja 2009 r., odrzuca zażalenie. Uzasadnienie 2 Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 29 maja 2009 r. oddalił wnioski dłużników […] o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata uznając, że sytuacja osobista i majątkowa dłużników nie usprawiedliwia żadnego z tych żądań. W zażaleniu na powyższe postanowienie dłużnicy wnieśli o jego uchylenie, kwestionując wyrażoną przez Sąd Okręgowy ocenę zasadności zarówno wniosku o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych, jak i wniosku o ustanowienie adwokata. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko na postanowienia sądu drugiej instancji wskazane w art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. W przepisach tych nie wymieniono postanowień w przedmiocie zwolnienia strony od kosztów sądowych oraz ustanowienia dla niej adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego podlega postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Koszty procesu nie są jednak pojęciem tożsamym z pojęciem kosztów sądowych. Przytoczony przepis rozszerza krąg wyjątków od zasady, że nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego od postanowień sądu drugiej instancji innych, niż kończące postępowanie w sprawie. Musi on zatem, jako uregulowanie szczególne, podlegać ścisłej wykładni. Oznacza to, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji rozstrzygające wniosek o zwolnienie do kosztów sądowych, a także wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jest niedopuszczalne. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39821 i art. 373 k.p.c. odrzucił zażalenie. jz

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3941 § 1art. 3941 § 1 pkt 2 KPCart. 3941 § 3art. 39821art. 373 KPC§ 1§ 1 pkt 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy