II CZ 73/09
PostanowienieIzba Cywilna2010-01-13
Skład orzekający: Jan Górowski, Hubert Wrzeszcz, Barbara Trębska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł. Ta zasada dotyczy również podziału majątku wspólnego małżonków. Wartością przedmiotu zaskarżenia w takich sprawach jest wartość konkretnego interesu skarżącego, a nie wartość całego przedmiotu podziału, chyba że skarżący podważa samą zasadę podziału lub zaskarża rozstrzygnięcia dotyczące roszczeń z tytułu posiadania rzeczy wspólnej, pożytków lub nakładów.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki postępowania M. W. od postanowienia o podziale majątku wspólnego, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia poniżej 150 000 zł. Uczestniczka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o podział majątku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki postępowania M. W. na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 73/09 POSTANOWIENIE Dnia 13 stycznia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz SSA Barbara Trębska w sprawie z wniosku R. W. przy uczestnictwie M. W. i Gminy Miasto S. o podział majątku , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 stycznia 2010 r., zażalenia uczestniczki postępowania M. W. na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 31 lipca 2009 r., sygn. akt II Ca (…), oddala zażalenie i wniosek pełnomocnika wnioskodawcy o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 31 lipca 2009 r. odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki postępowania M. W. od postanowienia tego Sądu z dnia 22 maja 2009 r., w sprawie II Ca (…). W uzasadnieniu podniesiono, że w sprawach o podział majątku wspólnego skarga kasacyjna jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej 150 000 zł. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik uczestniczki zarzucił naruszenie prawa procesowego tj. art. 5191 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3981 k.p.c. i wniósł o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł. Ta reguła dotyczy także podziału majątku wspólnego małżonków. Określenie przedmiotu zaskarżenia w tych sprawach musi uwzględniać fakt, że interesy uczestników postępowania (współwłaścicieli) wzajemnie się przenikają i są zróżnicowane. Sąd Najwyższy odniósł się do tego zagadnienia w kilku orzeczeniach (por. postanowienie z dnia 6.11.2002 r. III CZ 98/02, OSNC 2004, nr 1, poz. 11; z dnia 21.01.2003 r. III CZ 153.02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60; z dnia 4.06.2003 r. II CZ 53/03, niepubl.; z dnia 14.04.2005 r. II CK 96/06, niepubl.). Zgodnie więc z ustalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego wartością przedmiotu zaskarżenia w tych sprawach jest wartość konkretnego interesu (roszczenia) skarżącego, a nie wartość całego przedmiotu działu (podziału). Oznacza to, że w wymienionych sprawach wartość przedmiotu zaskarżenia w zasadzie nie może przekraczać wartości udziału należącego do uczestnika wnoszącego skargę kasacyjną. Tylko wyjątkowo, gdy uczestnik podważa samą zasadę podziału albo gdy zaskarża rozstrzygnięcie dotyczące roszczeń dochodzonych z tytułu posiadania rzeczy wspólnej lub tytułem zwrotu pożytków albo rozliczenia nakładów, wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa niż wartość jego udziału (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60 oraz z dnia 24 lipca 2008 r., IV CZ 53/08, niepubl.).
3 Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 19 września 2008 r. dokonując podziału majątku wspólnego stron ustalił między innymi, że w skład majątku wspólnego wchodzi spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 63,16 m2 położone w S. przy ul. R. 19/4. Wartość całego majątku stron została ustalona na kwotę 251 158, 83 zł. Skarżąca wnosiła o ustalenie jej na poziomie 128 100,00 zł. Wysokość udziału w majątku wspólnym przysługująca uczestniczce, ani zakres żądanej zmiany tj. wysokości zasądzanej kwoty jakiej się domagała nie przekracza kwoty 150 000 zł. Z tych względów zażalenie podlega oddaleniu (art. 3941 § 3 i 39814 k.p.c.). O kosztach orzeczono w myśl zasady określonej w art. 520 § 1 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 52/09 2009-08-12Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia dotyczącego konkretnego składnika majątku jest niższa niż 150.000 zł?
- IV CZ 16/15 2015-06-19Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych?
- III CZ 77/25 2025-10-30Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych?
- II CZ 157/16 2017-02-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia, ustalona na podstawie kwestionowanych przez skarżącego elementów podziału, jest niższa niż 150 000 zł?
- IV CSK 135/16 2016-10-14Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł?
Powołane przepisy
art. 5191 § 2 KPCart. 3981 KPCart. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 3941 § 3art. 520 § 1 KPC§ 2§ 4 pkt 4§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy