IV CZ 52/09

PostanowienieIzba Cywilna2009-08-12

Skład orzekający: Gerard Bieniek, Antoni Górski, Marek Sychowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia dotyczącego konkretnego składnika majątku jest niższa niż 150.000 zł?
Ratio decidendi
W sprawach o podział majątku wspólnego, zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł. Wartością przedmiotu zaskarżenia w takich sprawach jest wartość konkretnego interesu (roszczenia) skarżącego, a nie wartość całego przedmiotu podziału. Dotyczy to sytuacji, gdy skarżący kwestionuje zaliczenie lub wycenę konkretnego składnika majątkowego, a nie samą zasadę podziału.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania w sprawie o podział majątku wspólnego, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia, dotycząca niezaliczenia do majątku wspólnego udziału w lokalu mieszkalnym (83.900 zł), jest niższa niż wymagane 150.000 zł. Uczestnik postępowania wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 52/09 POSTANOWIENIE Dnia 12 sierpnia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Antoni Górski SSN Marek Sychowicz w sprawie z wniosku E.K. przy uczestnictwie R.K. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 sierpnia 2009 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 30.04.2009 r. Sąd Okręgowy w Ł. odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania R.K. wniesioną od postanowienia tego Sądu z dnia 12.02.2009 r. W uzasadnieniu podniesiono, że w sprawach o podział majątku wspólnego skarga kasacyjna jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia wnosi co najmniej 150.000 zł. Tego wymagania nie spełnia skarga kasacyjna uczestnika postępowania, skoro wynika z jej treści, że zaskarżył on jedynie orzeczenie w przedmiocie składnika majątku wspólnego w postaci prawa do lokalu o wartości 83.900 zł. W zażaleniu wniesionym od tego postanowienia uczestnik postępowania zarzucił naruszenie art. 5191 § 2 i 4 i 233 k.p.c., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł. Ta reguła – co oczywiste – dotyczy podziału majątku wspólnego małżonków. Określenie przedmiotu zaskarżenia w tych sprawach musi uwzględniać fakt, że interesy uczestników postępowania (współwłaścicieli) wzajemnie się przenikają i są zróżnicowane. Sąd Najwyższy odniósł się do tego zagadnienia w kilku orzeczeniach (por. postanowienie z dnia 6.11.2002 r. III CZ 98/02, OSNC 2004, nr 1, poz. 11; z dnia 21.01.2003 r. III CZ 153.02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60; z dnia 4.06.2003 r. II CZ 53/03, niepublik.; z dnia 14.04.2005 r. II CK 96/06, niepublik.). Zgodnie więc z ustalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego wartością przedmiotu zaskarżenia w tych sprawach jest wartość konkretnego interesu (roszczenia) skarżącego, a nie wartość całego przedmiotu działu (podziału). Przykładowo, gdy wnoszący skargę kasacyjną kwestionuje wysokość spłaty, wartością przedmiotu zaskarżenia będzie suma wyrażająca różnicę między spłatą dochodzoną, a zasądzoną przez sąd. Wartością przedmiotu zaskarżenia będzie też wartość konkretnego składnika 3 majątkowego przyznanego (nie przyznanego) na własność skarżącego względnie zaliczonego lub nie zaliczonego do majątku wspólnego bądź też wartość nakładów, pożytków itp. Jedynie w przypadku kwestionowania samej zasady działu (podziału) wartością przedmiotu zaskarżenia może być wartość przedmiotu działu (podziału). Te reguły wskazują też kierunki weryfikacji przez sąd wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej przez wnoszącego środek zaskarżenia. Jest to szczególnie istotne przy skardze kasacyjnej, kiedy określona w ustawie wartość przedmiotu zaskarżenia decyduje o dopuszczalności skargi kasacyjnej. Odnosząc wskazane reguły co do określenia wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach objętych art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. należy stwierdzić, że merytorycznym postanowieniem z dnia 12.02.2009 r. Sąd Okręgowy ustalił, że w skład majątku wspólnego stron wchodzą: spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo współużytkowania wieczystego działki nr 152/45, prawo użytkowania wieczystego działek nr 1252/38 z prawem własności gruntu i działki nr 152/75 oraz nakłady poczynione na nieruchomość położoną w miejscowości G. Sąd ten nie zaliczył do majątku wspólnego udziału ½ w lokalu mieszkalnym położonym w B. przy ul. M. Podziału majątku Sąd Okręgowy dokonał w ten sposób, że wszystkie składniki majątku wspólnego przyznał na wyłączność wnoszącego zażalenie R.K. i zasądził od niego spłatę na rzecz wniosk. E.K. w kwocie 127.500 zł. Skarga kasacyjna ucz. post. R.K. dotyczy wyłącznie kwestii niezaliczenia do majątku wspólnego udziału ½ w lokalu mieszkalnym położonym w B. Jednoznacznie wskazują na to zarzuty skargi i jej uzasadnienie. Wartość tego udziału wynosi 83.900 zł, a więc poniżej progu dopuszczalności skargi kasacyjnej. Wnoszący zażalenie nie kwestionuje w skardze kasacyjnej ani zaliczenia do majątku wspólnego innych składników, ani ich wyceny, ani sposobu podziału. Nie sposób więc przyjąć, aby kwestionował samą zasadę. Jest zaś rzeczą oczywistą, że ewentualne zaliczenie udziału ½ w lokalu do majątku wspólnego miałoby wpływ na wysokość spłaty, wszakże i ta różnica nie przekroczyłaby 150.000 zł. Z tych względów zażalenie podlega oddaleniu (art. 3941 § 3 i 39814 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5191 § 2art. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 3941 § 3§ 2§ 4 pkt 4§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy