II CZ 77/81

PostanowienieIzba Cywilna1981-09-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowne postanowienie o właściwości sądu, które odnosi się do sądu rejonowego, może być interpretowane jako wskazanie sądu wojewódzkiego właściwego według tego samego kryterium, gdy wartość przedmiotu sporu przekracza właściwość sądu rejonowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli strony umówiły się na piśmie o poddanie sporu sądowi rejonowemu właściwemu według siedziby powoda, to w przypadku zmiany właściwości rzeczowej (przekroczenia progu właściwości sądu rejonowego) spór powinien rozstrzygać sąd wojewódzki właściwy według tego samego kryterium, tj. sąd wojewódzki, w którego okręgu powód ma swoją siedzibę. Brak jest podstaw do niweczenia zamiaru stron jedynie z powodu braku wyraźnego zastrzeżenia sądu wojewódzkiego w umowie.
Stan faktyczny
Strony zawarły umowę zlecenia na roboty budowlane, w której postanowiły, że spory będą rozstrzygane przez Sąd Rejonowy w Gryfinie. Powódka wytoczyła powództwo o zapłatę kwoty przekraczającej właściwość sądu rejonowego do Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie. Sąd Wojewódzki uznał się za niewłaściwy miejscowo i przekazał sprawę do Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze, uznając, że umowa stron nie stanowi podstawy do przyjęcia właściwości umownej innego sądu niż Sąd Rejonowy w Gryfinie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN W. Łysakowski (sprawozdawca).Sędziowie SN: S. Dmowski, Ł. Grygołajtys.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Spółdzielni Rzemieślniczej "Wielobranżowa" w G. przeciwko Tadeuszowi W. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 27 lutego 1981 r.postanowił uchylić zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneStrony zawarły umowę zlecenia, na podstawie której powodowa Spółdzielnia zobowiązała się do odpłatnego wykonania na rzecz pozwanego robót budowlanych. W umowie tej zastrzeżono, że spory, jakie mogą na jej tle wyniknąć, będą rozstrzygane przez Sąd Rejonowy w Gryfinie.Przedmiotem sporu między stronami stała się kwota 188.071 zł.Powodowa Spółdzielnia wytoczyła powództwo o powyższą kwotę do Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie, powołując się na przepis art. 46 § 1 k.p.c. i treść zawartej między stronami umowy.Sąd Wojewódzki w Szczecinie postanowieniem z dnia 27.II.1981 r. uznał się za niewłaściwy miejscowo i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Zielonej Górze, w którego okręgu pozwany ma swoje miejsce zamieszkania (art. 27 § 1 k.p.c.). W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Wojewódzki stwierdził, że umowa stron nie stanowi podstawy do przyjęcia właściwości umownej innego sądu niż Sąd Rejonowy w Gryfinie.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie strony powodowej na powyższe postanowienie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zamiarem stron, wyrażonym w § 11 umowy, było poddanie sporu innemu sądowi niż sąd właściwości ogólnej. Strony uzgodniły, że poddają spory sądowi właściwemu według miejsca zawarcia umowy. Miejscem tym jest Gryfino, w którym powodowa Spółdzielnia ma swoją siedzibę. Należy domniemywać, że takie uregulowanie podyktowane zostało względami ekonomiki procesowej. W siedzibie Spółdzielni bowiem przechowywane są wszystkie dowody, co pozwala na wyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia sporu okoliczności faktycznych szybciej i mniejszym nakładem kosztów.Brak jest logicznych przesłanek, by ten zamiar stron niweczyć tylko dlatego, że w treści umowy nie zastrzeżono expressis verbis, iż w przypadku gdy ze względu na wartość przedmiotu sporu sprawa podlegać będzie właściwości rzeczowej sądu wojewódzkiego, sądem tym będzie Sąd Wojewódzki w Szczecinie (Gryfino położone jest w okręgu tego Sądu).Stąd należy przyjąć, że jeżeli strony umówiły się na piśmie o poddanie sporu sądowi rejonowemu właściwemu według siedziby powoda (art. 46 § 1 k.p.c.), to w przypadku zmiany właściwości rzeczowej spór rozstrzyga sąd wojewódzki właściwy według tego samego kryterium, a więc sąd wojewódzki, w którego okręgu powód ma swoją siedzibę.W konkretnej sprawie sądem takim jest Sąd Wojewódzki w Szczecinie.Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 46 § 1 KPCart. 27 § 1 KPC§ 1§ 11

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.