II CZ 85/08

PostanowienieIzba Cywilna2009-01-20

Skład orzekający: Helena Ciepła, Jan Górowski, Bogumiła Ustjanicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, która nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. (brak uzasadnienia wniosku o przyjęcie do rozpoznania), może zostać odrzucona bez wezwania do usunięcia braków, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2008 r.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że skarga kasacyjna nie może być odrzucona a limine z powodu braku uzasadnienia wniosku o przyjęcie do rozpoznania, gdyż takie odrzucenie zostało uznane za niezgodne z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny. Jednocześnie, wobec braku bezpośredniej podstawy prawnej do uzupełnienia tego braku, Sąd Najwyższy zastosował analogię legis do art. 3986 § 1 k.p.c., wskazując na potrzebę ukształtowania praktyki w celu przywrócenia konstytucyjności postępowania.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda z powodu braku uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania. Powód wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał podobne odrzucenie za niezgodne z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 85/08 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Helena Ciepła (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSA Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa Fundacji E. przeciwko Bankowi Regionalnemu […] o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 stycznia 2009 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2008 r. odrzucił skargę kasacyjną powoda Fundacji E. od wyroku tego Sądu z dnia 5 maja 2008 r., ze względu na brak uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania. Powód w zażaleniu na to postanowienie zarzucił naruszenie art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. i wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia oraz przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 1 lipca 2008 r. orzekł, że art. 3986 § 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie – bez wezwania do usunięcia braków – skargi kasacyjnej niespełniającej wymagań określonych w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji (Dz.U. Nr 120, poz. 779). Niewypełnienie wymagania określonego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. stanowi jednak nadal brak skargi kasacyjnej i nie istnieje wprost podstawa prawna do sposobu jego uzupełnienia. Występuje wiec luka, co do dalszego postępowania w przedmiocie skargi kasacyjnej nim dotkniętej. Z jednej strony skarga kasacyjna nie powinna z tego względu trafić do wstępnej fazy badania merytorycznego, a z drugiej nie może być odrzucona a limine z racji zdyskwalifikowania tego rozwiązania przez Trybunał Konstytucyjny. Zwrócił on jednak uwagę, że dostrzega możliwość przywrócenia konstytucyjności, dzięki ukształtowaniu praktyki, w drodze zastosowania odpowiednich środków będących w dyspozycji Sądu Najwyższego. W związku z tym należy rozważyć zastosowanie analogii legis w odniesieniu do art. 3986 § 1 k.p.c. (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2008 r., II CZ 68/08, niepubl. i z dnia 16 lipca 2008, II CZ 37/08, niepubl.). Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., uchylił zaskarżone postanowienie jako pozbawione podstawy prawnej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 § 1 pkt 3 KPCart. 3986 § 2art. 45 ust. 1art. 31 ust. 3art. 2art. 3986 § 1 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 1 pkt 3§ 2§ 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy