II CZ 85/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-09-08
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Teresa Bielska-Sobkowicz, Marian Kocon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak wskazania motywów przez sąd pierwszej instancji przy orzekaniu o kosztach procesu na podstawie art. 102 k.p.c. stanowi naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie postanowienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak wskazania motywów, którymi kierował się Sąd Okręgowy orzekając o kosztach postępowania na podstawie art. 102 k.p.c., stanowi naruszenie wymogów uzasadnienia przewidzianych w art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c. Nie jest rolą Sądu Najwyższego poszukiwanie przyjętych przez sąd pierwszej instancji motywów rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu, co jest konieczne do oceny zasadności zarzutów naruszenia przepisów dotyczących kosztów.Stan faktyczny
Powódka zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło skargę pozwanego o wznowienie postępowania, nie obciążając go kosztami zastępstwa procesowego powódki. Sąd Okręgowy jedynie stwierdził, że na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążył pozwanego kosztami. Powódka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących kosztów procesu i zasad słuszności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego w punkcie dotyczącym kosztów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 85/10 POSTANOWIENIE Dnia 8 września 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Marian Kocon w sprawie z powództwa E.(...) – Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. przeciwko W. M. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 września 2010 r., zażalenia strony powodowej na orzeczenie zawarte w pkt 2 postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt X Ga (…), uchyla postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. w punkcie 2 (drugim) i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 19 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy w Ł. odrzucił skargę pozwanego Waldemara Malca o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 22 maja 2009 r., nie obciążając go kosztami zastępstwa procesowego powódki – spółki E.(...) sp. z o.o. z siedzibą w M. Sąd Okręgowy wskazał, że skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu wobec wniesienia jej po upływie przysługującego terminu i nieoparcia jej na
2 ustawowej postawie wznowienia. W uzasadnieniu postanowienia o kosztach zastępstwa procesowego stwierdził jedynie, że na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążył pozwanego kosztami postępowania należnymi przeciwnikowi skargi. Powódka zaskarżyła postanowienie z dnia 19 lutego 2010 r. zażaleniem w części dotyczącej kosztów zastępstwa procesowego, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia w zaskarżonym zakresie i obciążenie pozwanego kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu wywołanym skargą o wznowienie postępowania oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania zażaleniowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 98 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i naruszenie zasady odpowiedzialności strony za wynik zainicjowanego postępowania oraz zasady zwrotu związanych z nim kosztów oraz art. 102 k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak wskazania podstawy faktycznej zastosowania zasady słuszności przy orzekaniu o kosztach postępowania i nieobciążenia nimi strony przegrywającej, a także § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 102 k.p.c., ustanawiającym wyjątek od zasady odpowiedzialności strony przegrywającej sprawę za koszty procesu (art. 98 § 1 k.p.c.), w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony”, zależy od swobodnej oceny sądu, jednakże ocena ta musi uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie (postanowienie SN z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I CZ 112/09, nie publ.). Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje jako postawę prawną rozstrzygnięcia przepis art. 102 k.p.c., ale nie zawiera motywów, którymi kierował się Sąd Okręgowy rozstrzygając o kosztach postępowania zainicjowanego na skutek skargi o wznowienie postępowania. Brak wskazania motywów, którymi kierował się Sąd Okręgowy orzekając o kosztach postępowania oznacza, że uzasadnienie nie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt V CZ 7/10, teza opublikowana w Biuletynie SN nr 4/10, s. 14). Nie jest rolą Sądu Najwyższego poszukiwanie przyjętych
3 przez Sąd Okręgowy motywów rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu, co jest konieczne do oceny zasadności podniesionych w zażaleniu zarzutów naruszenia art. 98 k.p.c., art. 102 k.p.c. oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Wobec powyższego, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 96/11 2011-11-23Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu ograniczone do przytoczenia podstawy prawnej, bez wskazania okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 102 k.p.c., odpowiada wymaganiom prawa procesowego?
- IV CZ 70/12 2012-10-12Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu, które nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i motywów, jakimi kierował się sąd, odpowiada wymogom art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c.?
- IV CZ 30/11 2011-07-08Czy sąd drugiej instancji, odstępując od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania za instancję odwoławczą na podstawie art. 102 k.p.c., musi podać motywy swojego rozstrzygnięcia?
- II CZ 185/12 2013-02-14Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu, które ogranicza się do przytoczenia przepisów prawa, jest wystarczające, jeśli strona wniosła o nieobciążanie jej kosztami na podstawie art. 102 k.p.c.?
- IV CZ 140/10 2011-04-07Czy uzasadnienie postanowienia o nieobciążeniu strony kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. ograniczone jedynie do sytuacji majątkowej strony i charakteru sprawy jest wystarczające?
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 98 KPCart. 328 § 2 KPCart. 98 § 1 KPCart. 361 KPCart. 39815 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 6 pkt 5§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy