II KRn 84/55

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Haliny S., osk. z art. 262 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego rewizji nadzwyczajnej od wyroków Sądu Powiatowego dla dzielnicy Łódź-Południe z dnia 14 września 1954 r. i Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 18 października 1954 r., na podstawie art. 394-396, 383 pkt 2, 400 k.p.k. uchylił zaskarżone wyroki i uniewinnił Halinę S. z zarzutu popełnienia przypisanego jej czynu.Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, wnosząc o uchylenie wyroków wymienionych w sentencji i uniewinnienie oskarżonej Haliny S., zarzuca obrazę art. 262 § 2 k.k. przez skazanie oskarżonej z tego przepisu, mimo że w świetle właściwej oceny okoliczności faktycznych sprawy czyn przypisany oskarżonej nie zawiera w sobie znamion przestępstwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Zarzut rewizji nadzwyczajnej jest słuszny.Sąd Powiatowy dla dzielnicy Łódź-Południe wyrokiem z dnia 14.IX.1954 r. uznał osk. Halinę S. za winną tego, że przywłaszczyła sobie powierzone jej przez Janinę K. 1.300 zł i za ten czyn na podstawie art. 262 § 2 k.k. skazał ją na karę siedmiu miesięcy aresztu.Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi, rozpoznając sprawę w dniu 18.X.1954 r. wskutek rewizji oskarżonej, zmienił powyższy wyrok co do kary i skazał oskarżoną Halinę S. na trzy miesiące aresztu.Oba zaskarżone wyroki są niesłuszne.Sąd Powiatowy ustalił, iż oskarżona Halina S. odnajęła w lutym 1953 r. część swego mieszkania Janinie K., przy czym strony uzgodniły, że oskarżona wyremontuje pomieszczenie dla Janiny K. za otrzymaną w tym celu kwotę 1.300 zł; oskarżona jednak umowy tej nie dotrzymała, gdyż - mimo czynionych starań - nie mogła nabyć odpowiednich materiałów, pieniędzy zaś na żądanie Janiny K. nie zwróciła, czym - zdaniem Sądu - przejawiła wolę ich przywłaszczenia.Sąd Wojewódzki podzielił powyższe ustalenie, dodając od siebie, że oskarżona "miała prawo zużyć powierzone jej pieniądze tylko na remont", wobec czego wyrok co do winy utrzymał w mocy, łagodząc jednak karę oskarżonej jako niewspółmierną ze stopniem jej zawinienia.Stanowisko obu Sądów co do winy oskarżonej jest nietrafne. Prawo karne uznaje niedopełnienie obowiązków umownych za przestępstwo tylko w przypadkach wyraźnie w ustawie określonych (np. art. 105 k.k., art. 3 pkt 3 m.k.k.). Są to przypadki, w których niedopełnienie umowy jest działaniem na szkodę Państwa i jego interesów. W stosunkach zaś między osobami prywatnymi niedopełnienie umowy jest przestępstwem przeciwko mieniu tylko wówczas, gdy mieści w sobie charakter oszustwa, tj. wtedy gdy sprawca wyłudza świadczenie z zamiarem niedopełnienia przyjętego obowiązku lub gdy przywłaszcza mienie powierzone mu umownie, np. na przechowanie. Nie ma natomiast przestępstwa przeciwko mieniu, jeżeli kontrahent nie dopełnia świadczenia z innych umów prawa cywilnego. Niedopełnienie obowiązku stanowi wówczas bezprawie cywilne, zobowiązujące stronę do wynagrodzenia szkody zrządzonej kontrahentowi.W sprawie niniejszej Sąd Powiatowy trafnie ustalił, że oskarżona Halina S. starała się bezskutecznie o nabycie materiałów potrzebnych do remontu, nie wyciągnął jednak z tego faktu zasadnego wniosku, iż oskarżona tym samym wykazała, że nie miała zamiaru przywłaszczenia otrzymanej zaliczki, czyli, że nie dopuściła się przestępstwa nie tylko z art. 264 § 1 k.k. (zarzucanego jej w akcie oskarżenia), ale także z art. 262 § 2 k.k.