II PR 142/65
WyrokIzba Cywilna1965-05-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca jest zobowiązany do wydania świadectwa pracy zawierającego opis wszystkich czynności wykonywanych przez pracownika, nawet jeśli wykraczają one poza jego formalne stanowisko?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca jest zobowiązany do wydania świadectwa pracy zawierającego dane dotyczące czasu i rodzaju pracy, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego i rozporządzenia o umowie o pracę pracowników umysłowych. Świadectwo to nie musi wykraczać poza ustawowe wymogi i wystarcza wskazanie podstawowej czynności decydującej o zakwalifikowaniu rodzaju pracy (np. umysłowa czy fizyczna) oraz określenie stanowiska lub charakteru pełnionej funkcji. Samo wykonywanie czynności należących do zakresu obowiązków pracownika zajmującego wyższe stanowisko nie nadaje pracownikowi tego stanowiska, jeśli nie zostało to formalnie powierzone.Stan faktyczny
Powódka domagała się wydania świadectwa pracy stwierdzającego, że w określonym okresie pełniła czynności analogiczne do kierownika laboratorium. Wcześniejsze postępowanie ustaliło, że jej praca miała charakter umysłowy, a ona sama odpowiadała wymaganiom na stanowisko laboranta. Przedsiębiorstwo wydało świadectwo pracy stwierdzające zatrudnienie na stanowisku laboranta. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że sprawa charakteru pracy została już rozstrzygnięta, a roszczenie o wydanie świadectwa o żądanej treści nie może być uwzględnione.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powódki jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Piekarski. Sędziowie: W. Formański (sprawozdawca), S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stanisławy M. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowemu "Warzywa-Owoce" w G. o wydanie świadectwa pracy, na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 26 lutego 1965 r.,oddalił rewizję:Uzasadnienie faktycznePowódka była zatrudniona w pozwanym Przedsiębiorstwie, które w wydanym jej świadectwie pracy z dnia 11.IX.1961 r. stwierdziło, że w okresie od dnia 1.IV.1960 r. do dnia 31.VII.1961 r. powódka pracowała w charakterze pracownika fizycznego, wykonując funkcje gotowacza. Sąd Powiatowy w Gliwicach, po rozpoznaniu zgłoszonych przez powódkę roszczeń o wynagrodzenie za pracę, ustalił w uzasadnieniu wyroku z dnia 17.IV.1962 r., że w zatrudnieniu powódki znaczną przewagę miały czynności umysłowe, które nadawały jej zatrudnieniu charakter pracy umysłowej. Sąd Powiatowy, opierając się na układzie zbiorowym pracy dla pracowników handlu wewnętrznego i na taryfikatorze Centrali Spółdzielni Ogrodniczych z dnia 2.VI.1958 r., również uznał, że powódka odpowiadała wymaganiom na stanowisko laboranta, lecz nie posiada kwalifikacji na stanowisko kierownika laboratorium, zastrzeżone w pozwanym Przedsiębiorstwie dla osób z wyższym wykształceniem.Powódka domagała się w niniejszym procesie zobowiązania pozwanego do wydania świadectwa stwierdzającego, że w okresie, o którym była mowa, pełniła "czynności i funkcję analogiczną do rodzaju pracy na stanowisku kierownika laboratorium".Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, ponieważ w toku sporu Przedsiębiorstwo wydało powódce świadectwo pracy tej treści, że była ona w podanym okresie zatrudniona na stanowisku laboranta, jej zaś roszczenie o wydanie świadectwa o treści przytoczonej w pozwie nie mogło być - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - uwzględnione, gdyż sprawa charakteru jej pracy została już wyjaśniona w procesie przed Sądem Powiatowym w Gliwicach odmiennie, aniżeli życzy sobie tego powódka.Powódka wniosła w rewizji o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania Sądowi innego województwa zarzucając, że sprawa nie została należycie rozpoznana. Skarżąca podała w wątpliwość bezstronność Sądu Wojewódzkiego w ocenie jej roszczeń.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie podlega uwzględnieniu, gdyż jest nieuzasadniona.Artykuł 474 k.z., jak również art. 21 rozp. z dnia 16 marca 1928 r. o umowie o pracę pracowników umysłowych zobowiązują pracodawcę do wydania na żądanie pracownika świadectwa pracy, które powinno zawierać dane dotyczące czasu i rodzaju pracy (zatrudnienia).Świadectwo to nie musi zatem wykraczać poza treść określoną ściśle w ustawie. Pozwane Przedsiębiorstwo uczyniło zadość ustawowemu obowiązkowi, stwierdzając w świadectwie czas pracy powódki i rodzaj tej pracy, którą zgodnie z wynikami postępowania dowodowego w sprawie C I (...) Sądu Powiatowego w Gliwicach określiło jako pracę w charakterze laborantki w dziale przetwórstwa warzywno-owocowego.W świadectwie pracy pracodawca nie jest obowiązany wyszczególniać wszystkich czynności, jakie pracownik wykonywał, wystarcza bowiem wymienienie tej podstawowej czynności, która decyduje o zakwalifikowaniu rodzaju pełnionej pracy. Chodzi więc przede wszystkim o stwierdzenie, czy była to praca umysłowa czy fizyczna, gdyż od rozróżnienia pod tym względem rodzaju pracy zależy szereg uprawnień pracowniczych. Nadto w świadectwie -w celu określenia rodzaju pracy - z reguły zamieszcza się określenie stanowiska lub charakteru pełnionej funkcji. Faktycznie pełnione czynności mogą mieć znaczenie dla oceny roszczeń pracownika o wynagrodzenie za pracę, natomiast nie muszą stanowić wyłącznej podstawy do określenia stanowiska zajmowanego przez pracownika w czasie jego zatrudnienia.O stanowisku tym, stosownie do całokształtu okoliczności danej sprawy, decyduje przede wszystkim treść umowy. W przedsiębiorstwach współczesnych obsada stanowisk uregulowana jest aktami normatywnymi, zarządzeniami jednostek nadrzędnych i układami zbiorowymi, a kierownictwo takiego przedsiębiorstwa, będąc wspomnianymi aktami związane, nie może według swobodnego uznania obsadzać stanowisk. Samo przeto wykonywanie czynności wymagających kwalifikacji określonych w obowiązujących aktach normatywnych nie wystarcza do uznania, że kierownictwo przedsiębiorstwa powierzyło osobie nie mającej takich kwalifikacji dane stanowisko, zwłaszcza gdy kierownictwo nie powzięło w tej kwestii wyraźnej decyzji.Jest niesporne, że powódka nie była zatrudniona na stanowisku kierownika laboratorium, które w pozwanym Przedsiębiorstwie było powierzane osobom posiadającym wyższe wykształcenie (co do powódki nie było początkowo nawet bezsporne, czy jest ona pracownikiem umysłowym). Z tego względu roszczenie jej o wydanie świadectwa o żądanej treści nie jest uzasadnione. Nie usprawiedliwia tego roszczenia wykonywanie przez powódkę szeregu czynności należących do zakresu działania również kierownika laboratorium. Wykonywanie - chociażby w dużym zakresie - czynności, do których z umowy pracownik nie jest obowiązany, a które należą do zakresu obowiązków pracownika zajmującego określone wyższe stanowisko, nie nadaje jeszcze takiego stanowiska.Z tych przyczyn rewizja dla braku uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu (art. 387 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II PK 238/11 2012-05-14Czy doręczenie pracownikowi świadectwa pracy zawierającego informację o rozwiązaniu stosunku pracy, bez wcześniejszego złożenia przez pracodawcę oświadczenia woli o rozwiązaniu tego stosunku, może być uznane za skuteczne…
- II PK 103/12 2012-11-08Czy informacja zamieszczona w świadectwie pracy, zgodnie z art. 97 § 3 k.p., że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę, wywołuje skutki prawne związane ze zmianą trybu rozwiązani…
- I PK 132/16 2017-04-11Czy pracownik, który faktycznie wykonuje pracę w pełnym wymiarze czasu, mimo formalnego zatrudnienia w niepełnym wymiarze, ma interes prawny w ustaleniu rzeczywistego wymiaru czasu pracy, nawet jeśli może dochodzić świad…
- II PR 313/69 1969-03-10Czy pracownikowi, który został zwolniony dyscyplinarnie i otrzymał świadectwo pracy z adnotacją o przyczynach zwolnienia, przysługuje odszkodowanie za okres pozostawania bez pracy, jeśli sam nie podjął starań o sprostowa…
- I PKN 484/98 1998-12-04Czy sposób wykonywania pracy, w tym podporządkowanie pracownika pracodawcy co do czasu, miejsca i sposobu wykonywania pracy, obowiązek przestrzegania regulaminu pracy, dyscypliny pracy oraz otrzymywanie wynagrodzenia za…
Powołane przepisy
art. 21art. 387 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.