II PR 374/69
WyrokIzba Cywilna1969-08-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu wysokości renty uzupełniającej z prawa cywilnego należy uwzględniać stałe, coroczne wypłaty z funduszu zakładowego (tzw. trzynasta pensja) jako element wynagrodzenia, a także czy należą się odsetki od rat takiej renty?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wypłaty z funduszu zakładowego, stanowiące stały element wynagrodzenia, powinny być uwzględniane przy ustalaniu wysokości renty uzupełniającej z prawa cywilnego. Ponadto, Sąd stwierdził, że należą się odsetki od rat renty uzupełniającej, jeśli występuje zwłoka w ich płatności.Stan faktyczny
Powód domagał się od Kopalni Węgla Kamiennego odszkodowania w formie renty uzupełniającej. Zarzucał, że Sąd Wojewódzki nie uwzględnił przy jej wymiarze wypłat z funduszu zakładowego (trzynastej pensji) oraz podwyżki wynagrodzenia górników, a także nie zasądził odsetek od rat rentowych. Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił rewizję powoda, zasądzając dodatkowe kwoty i rentę uzupełniającą wraz z odsetkami.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, zasądzając od pozwanej Kopalni na rzecz powoda dodatkowe kwoty, rentę uzupełniającą oraz odsetki od rat renty. W pozostałym zakresie rewizja powoda została oddalona.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Wilewski. Sędziowie: W. Glabisz (sprawozdawca), Z. Kapitaniak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Rajmunda M. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego "V." w W. o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 7 marca 1969 r.,I. zaskarżony wyrok z m i e n i ł w ten sposób, że:1) zasądził od pozwanej Kopalni na rzecz powoda 8% odsetek od rat renty uzupełniającej, zasądzonej zaskarżonym wyrokiem pod pkt II, od każdej daty zapadłości;2) zasądził od pozwanej Kopalni na rzecz powoda dodatkowo kwotę 6.120 zł z 8% od dnia 3.VIII.1967 r. oraz dodatkowo rentę uzupełniającą w kwocie po 360 zł miesięcznie od dnia 1.VIII.1967 r. do dnia 23.V.1990 r., płatną do dnia 10 każdego miesiąca, z 8% od zwłoki płatności każdej raty (...).Uzasadnienie faktyczneOd wyroku Sądu Wojewódzkiego zasądzającego na rzecz powoda od pozwanej Kopalni rentę uzupełniającą od 1.III.1965 r. powód wniósł rewizję. Zarzuca on w niej, że do zarobków górniczych, które Sąd Wojewódzki przyjął jako podstawę wymiaru renty uzupełniającej, nie została doliczona wypłata z funduszu zakładowego (tzw. trzynasta pensja) i podwyżka wynagrodzenia górników przewidziana od grudnia 1968 r. oraz że Sąd Wojewódzki nie zasądził odsetek zwłoki od rat rentowych za okres od 1.VIII.1967 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Powód słusznie zarzuca, że Sąd Wojewódzki bez uzasadnionych podstaw nie zasądził odsetek od rat renty uzupełniającej oraz że nie uwzględnił przy określaniu wysokości tej renty wypłat z funduszu zakładowego. Wypłaty z funduszu zakładowego są bowiem jednym z elementów wynagrodzenia, a jeżeli są - tak jak w pozwanej Kopalni - wypłacane stale, co roku, to powinny być uwzględniane przy ustalaniu na przyszłość wysokości renty uzupełniającej z prawa cywilnego, chociaż na podstawie szczególnych przepisów wypłat tych nie uwzględnia się przy wymiarze renty z powszechnego zaopatrzenia emerytalnego.Na podstawie art. 391 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy zażądał od pozwanej Kopalni zestawienia wysokości wypłat z funduszu zakładowego i wówczas okazało się, że wynosiły one przeciętnie rocznie 80% jednomiesięcznego zarobku, to znaczy 80% od 5.094 zł, co wynosi - po zaokrągleniu - 4.080 zł rocznie, a 360 zł miesięcznie.Z tych względów Sąd Najwyższy, zmieniając w tych częściach odpowiednio na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. zaskarżony wyrok, zasądził na rzecz powoda dodatkowo odsetki do zasądzonej zaskarżonym wyrokiem renty uzupełniającej oraz kwotę 6.120 zł z odsetkami (po 360 zł za 17 miesięcy od 1.III.1965 r. do 31.VII.1967 r.) oraz po 360 zł miesięcznie od 1.VIII.1968 r. do 23.V.1960 r.Natomiast zarzut powoda, że Sąd Wojewódzki określił na zbyt niską kwotę, poczynając od dnia 1.I.1969 r., spodziewane zarobki powoda, gdyby nie zachorował na krzemicę - jest nie usprawiedliwiony. Sąd Wojewódzki bowiem, z korzyścią dla powoda do określenia podstawy renty uzupełniającej, przyjął wyjątkowo wysokie zarobki górników osiągane przy pracy w latach 1965/66 na Oddziale XII pozwanej Kopalni. Zarobki te były o kilkaset złotych wyższe niż przeciętne zarobki innych górników pozwanej Kopalni, Oddział XII zaś został tymczasem zlikwidowany. Doliczając 360 zł wypłaty z funduszu zakładowego, spodziewane zarobki przyjęte do podstawy wymiaru renty uzupełniającej wynoszą około 5.500 zł netto (5.094 zł plus 360 zł), a więc z pewnością nie są one niższe niż przeciętne zarobki osiągane wraz z podwyżką przez górników pozwanej Kopalni (poza Oddziałem XII, który od 1968 r. nie jest już eksploatowany).Zaskarżony wyrok w części ustalającej przeciętne zarobki górników pozwanej Kopalni na kwotę 5.094 zł netto (bez wypłat z funduszu zakładowego, którą Sąd Najwyższy dodatkowo uwzględnił) w ostatecznym wyniku jest niewadliwy i nie jest w żadnym razie dla powoda krzywdzący. Także zarzut powoda, że Sąd Wojewódzki nieprawidłowo rozłożył koszty procesu, jest nie usprawiedliwiony.Z tych względów Sąd Najwyższy w powyższych częściach rewizję - na podstawie art. 387 k.p.c. - oddalił.
Powiązane orzeczenia
- I PR 536/66 1966-12-28Czy zaległe raty renty uzupełniającej, wymagalne za czas przed śmiercią uprawnionego, wchodzą w skład masy spadkowej i przechodzą na spadkobierców?
- III CZP 66/91 1991-08-06Czy art. 3581 § 3 k.c. ma zastosowanie do roszczeń o podwyższenie renty uzupełniającej z art. 444 § 2 k.c., obejmujących okres przed wniesieniem pozwu, a jeśli tak, to jakie kryterium waloryzacji może być stosowane?
- III PK 27/18 2018-12-12Czy przy ustalaniu wysokości renty uzupełniającej należy uwzględniać nagrody uznaniowe, które pracownik mógłby potencjalnie otrzymać?
- II UKN 508/98 1999-06-23Czy przy ustalaniu wysokości renty wyrównawczej uwzględnia się utraconą możliwość zwiększenia zarobków z tytułu pracy w porze nocnej, w święta i w warunkach szkodliwych?
- II PR 338/71 1971-11-19Czy zmiana stosunków uzasadnia podwyższenie renty uzupełniającej za okres poprzedzający wydanie wyroku zasądzającego tę rentę, i czy sąd przy ustalaniu jej wysokości powinien uwzględnić wszystkie zmiany, jakie zaszły po…
Powołane przepisy
art. 391 § 3 KPCart. 390 § 1 KPCart. 387 KPC§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.